Yanıkta ne yapılır?

Eğer siz veya başka bir kişi yanık geçirmişse, yardımınıza ihtiyacı olabilir ve ambulans çağırmanız gerekebilir. Kaza yerini güvenli hale getirdikten sonra yanıklar için ilk yardıma başlayabilirsiniz.

Ateş

Yangın varsa söndürün. Söndüremiyorsanız kendinizi veya yaralıyo oradan uzaklaştırmaya çalışın.
Ateş üzerinizdeyse durun, yere yatın ve ateş sönene kadar yerdeki kişiyi yuvarlayın.
Eğer ateş ocakta bir tencerenin içindeyse, tencereyi ocaktan alın ve kapak veya doğrama tahtası gibi bir şeyle örtün. Dışarı taşımaya çalışmayın.

Elektrik

Sorun elektriksel ise, elektriği kapatın. Elektrik kablolarına veya aletlere dokunmayın

Su (haşlama suyu)

Yanık nedeni sıcak su (haşlanma) ise, yanık bölgesinin yakınındaki giysileri çıkarın.

Yanık deriye yapışmış herhangi bir şeyi çıkarmaya çalışmayın.

Kimyasal

Yanığın nedeni kimyasal ise, yanığa neden olan maddeyi ortadan kaldırın.

Çoğu kimyasal yanık için:

Yanığa hemen su dökün.
Bir sağlık çalışanı size durmanızı söyleyene kadar üzerine su akıtmaya devam edin.
Yanıkta elementel bir metal (lityum, potasyum, sodyum veya magnezyum) varsa, üzerine su dökmeyin. Su, yanığı daha da kötüleştirebilecek kimyasal bir reaksiyona neden olabilir. Bunun yerine, tıbbi yardım beklerken yanığı mineral yağ ile ıslatın.

Kimyasallarla çalışıyorsanız, iş yerinizde belirli kimyasallara maruz kalmaya ilişkin izleyebileceğiniz bir acil durum planı olabilir. Onu bulun ve inceleyin.

Yanığı soğutma

Ne yapacağınızı ve nasıl yapacağınızı bilmiyorsanız hemen 112’yi arayın.

Yanığı 20 dakika boyunca soğutun.

Yanığı soğutmak, daha fazla hasarın oluşmasını önler ve ağrıyı hafifletir. Bölgenin güvenli olduğundan emin olduktan ve gerekirse yardım çağırdıktan sonra, mümkünse yanığı hemen soğutun.

Yanık sonrası soğutma işlemine yaralanmadan sonraki 3 saat içinde başlayabilirsiniz.

Yanık bölgesini 20 dakika boyunca akan soğuk suyun altında tutun – elementel metal kimyasal yanığı olmadığı sürece
Yanık vücudunuzda veya sırtınızdaysa soğuk duşun altında durun.
Buz veya buzlu su kullanmayın.
Su yoksa, etkilenen bölgeyi soğuk ve temiz bir sıvıya batırın veya yanık jeli kullanın. Yağ kullanmayın, çünkü yağlar ısıyı içeride tutabilir.
Vücut ısısının düşmesini önlemek için kişiyi sıcak tutun. Bir yaşın altındaki çocuklar titremez, bu yüzden onları sıcak tutmaya özen gösterin.
Yanık bölgesinin üzerindeki giysileri çıkarın.

Yanık deriye yapışmış herhangi bir şeyi çıkarmaya çalışmayın.

Şişme oluşmadan önce takılarınızı ve saatlerinizi çıkarın.

Yanığı örtün

Yanığı kapatmak enfeksiyonu önlemeye ve ağrıyı azaltmaya yardımcı olur.

Temiz, yapışmayan bir pansuman veya streç film kullanın. Bunlar yoksa, çarşaf gibi temiz, tüy bırakmayan bir örtü kullanın.
Yanık bölge şişebileceğinden, örtünün gevşek olmasına dikkat edin. Örtü çok sıkı olursa, kan dolaşımını engelleyebilir.
Eğer pansumanlı bir bölgeyse pansuman malzemelerinin düşmemesi için gevşek bir streç film veya bandajla yerinde tutun.
Yanık kol veya bacakta ise, şişmeyi azaltmak için o bölgeyi yüksekte tutun.
Yanık yüz veya boyun bölgesindeyse, kişiyi yatırmak yerine dik tutun.

Yardım alın

Daha ciddi bir yaralanmadan endişeleniyorsanız, özellikle elektrik çarpması, büyük yanıklar veya kişinin duman soluması gibi durumlarda ambulans çağırmak için 112’yi arayın .

Aşağıdaki durumlarda kişiyi hemen bir sağlık kuruluşuna götürün:

Bir çocuk veya yaşlı ise
Yanık büyükse (kişinin avuç içinden daha büyük)
Yanık kabarcıklar oluşturuyorsa.
Yanık yüz, eller, ayaklar, cinsel organlar, eklemler veya gözlerde ise
Yanık elektriksel bir yanıksa (hasar göründüğünden daha ciddi olabilir – iç organlarda veya deri altında olabilir)
Yanık kimyasal bir yanıktır.
Kişi duman veya zehirli gaz solumuşsa
Yanık, kol, bacak veya boyun gibi vücudun bir bölümünün etrafını tamamen sarıyorsa
Kişinin tetanoz aşısı güncel değilse
Herhangi bir endişeniz varsa