Alternasyon ne demek?

Alternasyon ne demek?

Alternasyon (tıbbi bağlamda), genellikle nöbetleşme, almaşma veya sırayla değişim anlamına gelen bir terimdir. İngilizce karşılığı alternation‘dır ve “alternans” ile çok yakından ilişkilidir (hatta bazı metinlerde neredeyse eşanlamlı kullanılır).
Tıpta en sık karşılaşılan anlamları şunlardır:
1. Oftalmoloji (Göz Hastalıkları) – Şaşılık (Strabismus) Muayenesinde

  • Alternasyon veya alternan fiksasyon: Hastanın iki gözünü eşit ve sırayla kullanması, yani bakış sırasında bir göz baskın olmaz, gözler nöbetleşe (alternasyon göstererek) fiksasyon yapar.
  • Bu, iyi bir durumdur çünkü her iki göz de eşit derecede kullanılır → ambliyopi (tembel göz) riski düşüktür.
  • Karşıtı: Monoküler fiksasyon (hep aynı göz kullanılır, diğer göz baskılanır → tembel göz riski yüksek).
  • Şaşılık muayenesinde alternan örtme testi (alternate cover test) yapılır: Gözler sırayla hızlıca örtülür ve kayma (tropya) değerlendirilir.

2. Kardiyoloji ve Genel Tıpta

  • “Alternans” teriminin Türkçe karşılıklarından biri olarak kullanılır: Atımdan atıma düzenli değişim/alternasyon (örneğin elektriksel alternans, pulsus alternans).
  • Bazı Türkçe kaynaklarda alternasyon doğrudan “alternans” yerine geçer (örneğin EKG’de QRS alternasyonu).

Genel Tıbbi Kullanım

  • Bir şeyin düzenli olarak iki durum arasında nöbetleşmesi veya almaşması (örneğin iki taraf arasında değişim, sırayla kullanım).
  • “Alterasyon” (değişiklik, bozulma) ile karıştırılmamalı: Alterasyon daha çok “değişim” veya “patolojik değişiklik” anlamındadır (örneğin doku alterasyonu).

Kısaca: Tıpta alternasyon dendiğinde akla genellikle gözlerde sırayla/nöbetleşe kullanım (şaşılıkta) veya atımdan atıma düzenli değişim (kalp ritminde alternans) gelir.

Scroll to Top