• İnsan vücudu hayattayken ortalama 36.5–37.5 °C (çekirdek sıcaklık) seviyesindedir.
• Ölümden sonra metabolizma durur, ısı üretimi kesilir ve vücut pasif olarak çevreye ısı kaybeder.
• Bu soğuma süreci algor mortis (ölüm soğuması) olarak adlandırılır.
• Algor, ölüm sonrası geçen sürenin (postmortem interval – PMI) tahmininde en sık kullanılan erken dönem bulgulardan biridir (ilk 24 saat içinde özellikle değerlidir).

Algor Mortis’in Fiziksel Özellikleri

• Soğuma hızı: Ortalama 0.8–1.0 °C/saat (ilk 12 saat), sonra yavaşlar.
  • Klasik formül (Newton soğuma yasasına dayalı yaklaşık):
    T(t) = T₀ + (Tₑ – T₀) × e^(-kt)
    • T(t): t saat sonraki vücut sıcaklığı
    • T₀: Ölüm anındaki vücut sıcaklığı (~37°C)
    • Tₑ: Çevre sıcaklığı
    • k: Soğuma sabiti (~0.04–0.1/saat, koşullara göre değişir)
• Dik eğri (sigmoid eğri): İlk 1–3 saat yavaş, sonra hızlı soğuma, son 12–24 saatte çevre sıcaklığına yaklaşır.

Ölçüm Noktaları ve Uygulama

• Rektal sıcaklık (en güvenilir): Ölüm sonrası 1–2 cm derinlikte ölçüm.
• Karaciğer sıcaklığı (adli otopsilerde tercih edilir).
• Kulak kanalı (tympanic), ağız, koltuk altı (daha az doğru).
• Ölçüm sırasında:
  • Çevre sıcaklığı kaydedilir.
  • Vücut yağ oranı, giysi, nem, hava akımı gibi faktörler hesaba katılır.

Algor Mortis ile Ölüm Zamanı Tahmini (Yaklaşık Yöntemler)

• Henssge yöntemi (en yaygın kullanılan nomogram):
  • Vücut ağırlığı, çevre sıcaklığı, giysi durumu, nem gibi 8 faktörü hesaba katar.
  • Standart sapma ±2.8 saat (ilk 24 saatte).
• Basit kural (yaklaşık):
  • İlk 12 saatte her saat ~1°C düşüş → 37°C – ölçülen rektal sıcaklık = yaklaşık saat sayısı.
  • 24 saatten sonra doğruluk çok düşer.

Etkileyen Faktörler (Soğuma Hızını Değiştirenler)

• Hızlandıranlar (daha hızlı soğuma):
  • Düşük çevre sıcaklığı
  • İnce giyim / çıplaklık
  • İnce vücut yapısı (düşük yağ oranı)
  • Hava akımı (rüzgar, fan)
  • Su içinde ölüm (çok hızlı soğuma)
• Yavaşlatanlar (daha yavaş soğuma):
  • Yüksek çevre sıcaklığı
  • Kalın giysi / battaniye
  • Şişmanlık (yüksek yağ oranı)
  • Ateşli hastalıkla ölüm (başlangıç sıcaklığı yüksek)
  • Kapalı ortam (oda, araba içi)

Adli Tıpta Algor Mortis Kullanımı

• Ölüm zamanı tahmini (postmortem interval – PMI) için ilk 24 saatte en güvenilir erken bulgu.
• Diğer postmortem bulgularla (rigor mortis, livor mortis, putrefaction) birlikte değerlendirilir.
• Sınırlamalar:
  • İlk 1–2 saatte soğuma çok yavaş başlar (plateau dönemi).
  • 24 saatten sonra doğruluk dramatik düşer.
  • Dış etkenler (ısıtıcı, soğutucu) varsa yanıltıcı olabilir.

Özetle:
Algor, ölüm sonrası vücudun soğumasını ifade eder ve algor mortis (ölüm soğuması) olarak adlandırılır. Adli tıpta ölüm zamanı tahmininde en önemli erken dönem bulgulardan biridir ve genellikle rektal sıcaklık ölçümüyle değerlendirilir.