Amblikuzi (amblyacusis) ne demek?
Amblikuzi (İngilizce: amblyacusia veya amblyacusis) işitme duyusunun zayıflaması, yani sesleri algılama keskinliğinin azalması anlamına gelir. Bu bir hastalık adı değil, farklı işitme bozukluklarının belirtisidir ve hem iletim tipi hem de sensörinöral işitme kayıplarında görülebilir.
Tanım
- Amblyacusia / Amblikuzi: “Dullness or loss of hearing” yani işitme duyusunun azalması.
- Köken: Yunanca amblys (donuk, zayıf) + akousis (işitme).
- Kullanım: Tıp ve psikoloji sözlüklerinde işitme duyusunun herhangi bir bozulması için kullanılır.
Nedenleri
Amblikuzi farklı patolojilerin sonucu olarak ortaya çıkar:
- Conductive hearing loss (iletim tipi):
- Kulak kiri (earwax impaction)
- Orta kulakta sıvı birikimi
- Orta kulak enfeksiyonları
- Kulak zarı perforasyonu
- Otoskleroz (orta kulak kemiklerinde sertleşme)
- Sensorineural hearing loss (sinirsel):
- İç kulaktaki kokleanın hasarı
- kranial sinir (işitme siniri) hasarı
- Gürültüye uzun süre maruz kalma
- Ototoksik ilaçlar (ör. aminoglikozid antibiyotikler, kemoterapi ajanları)
- Genetik işitme bozuklukları
- İç kulaktaki kokleanın hasarı
Görüldüğü Hastalıklar
- Presbycusis (yaşlılık işitme kaybı)
- Meniere hastalığı (baş dönmesi ve işitme kaybı ile seyreden)
- Akustik nöroma (işitme sinirinde tümör)
- Kronik otitis media (tekrarlayan orta kulak iltihabı)
- Sensörinöral işitme kayıpları (MS, diyabetik nöropati gibi nörolojik hastalıklarla ilişkili olabilir)
Klinik Bulgular
| Belirti | Açıklama |
|---|---|
| Sesleri net duyamama | Özellikle kalabalık ortamlarda konuşmaları ayırt edememe |
| Tinnitus | Kulakta uğultu veya çınlama |
| Konuşmaları yanlış anlama | İşitme keskinliğinin azalması |
| Sosyal izolasyon | İletişim güçlüğü nedeniyle geri çekilme |
Tanı ve Yaklaşım
- Odyometri: İşitme keskinliğini ölçmek için temel test.
- Timpanometri: Orta kulak fonksiyonlarını değerlendirir.
- Görüntüleme (MR/BT): İç kulak veya işitme siniri kaynaklı sorunlarda kullanılır.
- Tedavi: Nedene bağlıdır; işitme cihazı, cerrahi (ör. stapedektomi), ilaç tedavisi veya rehabilitasyon.
Amblikuzi, işitme duyusunun azalması için kullanılan eski ama hâlâ sözlüklerde yer alan bir terimdir. Presbycusis, Meniere, otoskleroz, akustik nöroma ve sensörinöral kayıplar gibi birçok durumda görülebilir. Tanı odyolojik testlerle konur, tedavi ise altta yatan nedene göre planlanır.