Polio aşıları oral polio aşısı ve inaktif polio aşısı olmak üzere iki çeşittir. Oral polio aşıları (OPV) yaygın kullanılan aşılardır. Oral polio aşılarının yan etkilerini azaltmak için geliştirilen inaktif polio aşıları ise yüksek maliyetleri nedeniyle daha az kullanılmaktadır.
Aşıların üretiminden itibaren uygulama aşamasına kadar, bozulmadan korunabilmesi için ısı, ışık ve nem gibi dış etkenlerden korunması için alınan tedbirlerin tamamına soğuk zincir denir.
Aşılar, bağışıklık gelişmesini sağlayan ve antijen olarak isimlendirilen maddelerin yanı sıra düşük miktarda, aşının yapımında, güvenli ve etkili olmasında rol alan adjuvan, stabilizatör ve koruyucu maddeleri de içermektedir. Aşıların içeriğindeki en büyük katkı maddesi sudur
Seyahat öncesi uygulanması gereken aşıların seçimi kişinin özelliklerine ve gidilmesi planlanan ülkenin şartlarına göre değişmektedir. Kişilerin aşı geçmişi, yaşı, kronik hastalık öyküsü, alerji hikâyesi, bağışıklık sistemini etkileyen hastalık ya da ilaç kullanımı, gebelik durumu önemlidir. Gidilen ülke de iklim özellikleri, sık görülen hastalıklar, koruyucu sağlık hizmetlerinin yaygınlığı gibi durumlarda aşı seçiminde etkilidir.
Bağışıklama, bebekleri, çocukları ya da erişkinleri enfeksiyona yakalanma riskinin en yüksek olduğu dönemden önce aşılayarak, aşı ile önlenebilir hastalıkların ortaya çıkışını engellemek, dolayısıyla bu hastalıklardan kaynaklanan ölümlerin ve sakatlıkların önüne geçmek amacı ile yürütülen önemli bir temel sağlık hizmetidir.
Uygulamaya geçirilen her aşı için aşı etkinliği önem arz etmektedir. Uygulanma amacı olan hastalıktan aşının koruma olasılığı aşının etkinliğini gösterir ve aşı olanlarla olmayanlar arasındaki atak hızları düzeyine göre belirlenmektedir. Etkinliği %80.0 ’in altındaki aşılar için korunma sorunundan bahsedilirken, %90.0 ve üzeri etkinliğe sahip aşıların yeterince koruyucu olduğu, arada ki aşıların ise sorun oluşturmayacak seviyede koruyuculuğunun olduğu söylenebilir.
Doğum haftası 37 haftanın altında olan veya doğum ağırlığı 2500 gramın altında olan yenidoğanlar enfeksiyonlar açısından diğer yenidoğanlara göre daha büyük risk altındadır. Bu nedenle alı ile önlenebilir hastalıklardan korunmaları önem arz etmektedir. Prematür ve düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda aşı dozları azaltılmaz.
Aşılar oldukça güvenli ürünlerdir, ancak ilaçlar gibi birer tıbbi üründür ve tüm ilaçlar gibi bazı yan etkileri olabilmektedir. Bu yan etki olumsuz, istenmeyen bir işaret, anormal bir laboratuvar bulgusu veya semptom olabilir. Aşılama hızlarının, aşıların toplum tarafından kabul edilebilirliğinin ve hizmet kalitesinin arttırılması için; ASİE sürveyansı bağışıklama programının vazgeçilmez bir parçasıdır.
Dünya geneline bakıldığında gelişmekte olan ülkelerde pnömokok enfeksiyonlarının neden olduğu, pnömoni, menenjit, ensefalit gibi hastalıklara bağlı morbidite ve mortalite değerleri yüksektir. Pnömokok enfeksiyonları bir yaş altı çocuklar, 65 yaş üzeri yetişkinler ve bağışıklık sistemi zayıflamış (kanser, aspleni, kronik böbrek hastalığı, kalp hastalığı gibi) erişkinlerde daha yüksek bir morbidite ve mortaliteye sahiptir.
Hepatit B virüsü kronik hepatit, karaciğer sirozu ve hepatoselüler karsinomun en önemli etkenidir. Her yıl yaklaşık 700.000 kişi hepatit B ilişkili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bunun erken çocukluk döneminde aşılama ile önlenebilmesi nedeniyle DSÖ 1992 yılında Hepatit B aşısının ulusal programlara dâhil edilmesini önermiştir.
İnfluenza virüsü 1918 yılında yaşanan ve 20-40 milyon ölümle sonuçlanan İspanyol Gribi Pandemisi gibi küresel büyük olaylar dışında da riskli grup açısından ölümcül olabilen pnömoni enfeksiyonlarının kaynağıdır. İnfluenza Ave B virüsü damlacık yoluyla bulaştığından hızla mevsimsel epidemilere yol açar.