Sağlığınız için sorumlu ve duyarlı bilgi kaynağınız
Sağlığınız için sorumlu ve duyarlı bilgi kaynağınız
Bağışıklama, bebekleri, çocukları ya da erişkinleri enfeksiyona yakalanma riskinin en yüksek olduğu dönemden önce aşılayarak, aşı ile önlenebilir hastalıkların ortaya çıkışını engellemek, dolayısıyla bu hastalıklardan kaynaklanan ölümlerin ve sakatlıkların önüne geçmek amacı ile yürütülen önemli bir temel sağlık hizmetidir.
Uygulamaya geçirilen her aşı için aşı etkinliği önem arz etmektedir. Uygulanma amacı olan hastalıktan aşının koruma olasılığı aşının etkinliğini gösterir ve aşı olanlarla olmayanlar arasındaki atak hızları düzeyine göre belirlenmektedir. Etkinliği %80.0 ’in altındaki aşılar için korunma sorunundan bahsedilirken, %90.0 ve üzeri etkinliğe sahip aşıların yeterince koruyucu olduğu, arada ki aşıların ise sorun oluşturmayacak seviyede koruyuculuğunun olduğu söylenebilir.
Doğum haftası 37 haftanın altında olan veya doğum ağırlığı 2500 gramın altında olan yenidoğanlar enfeksiyonlar açısından diğer yenidoğanlara göre daha büyük risk altındadır. Bu nedenle alı ile önlenebilir hastalıklardan korunmaları önem arz etmektedir. Prematür ve düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda aşı dozları azaltılmaz.
Humon papilloma virus, hem kadınlarda hem erkeklerde üreme sisteminin en sık görülen virüsüdür. Her ne kadar virus çoğunlukla iyi seyirli, kendiliğinden geçecek şekilde olsa da kansere kadar giden bir hastalık tablosuna yol açabilir. Genital siğillerin çoğundan sorumludur.
Aşılar oldukça güvenli ürünlerdir, ancak ilaçlar gibi birer tıbbi üründür ve tüm ilaçlar gibi bazı yan etkileri olabilmektedir. Bu yan etki olumsuz, istenmeyen bir işaret, anormal bir laboratuvar bulgusu veya semptom olabilir. Aşılama hızlarının, aşıların toplum tarafından kabul edilebilirliğinin ve hizmet kalitesinin arttırılması için; ASİE sürveyansı bağışıklama programının vazgeçilmez bir parçasıdır.
Dünya geneline bakıldığında gelişmekte olan ülkelerde pnömokok enfeksiyonlarının neden olduğu, pnömoni, menenjit, ensefalit gibi hastalıklara bağlı morbidite ve mortalite değerleri yüksektir. Pnömokok enfeksiyonları bir yaş altı çocuklar, 65 yaş üzeri yetişkinler ve bağışıklık sistemi zayıflamış (kanser, aspleni, kronik böbrek hastalığı, kalp hastalığı gibi) erişkinlerde daha yüksek bir morbidite ve mortaliteye sahiptir.
Hepatit B virüsü kronik hepatit, karaciğer sirozu ve hepatoselüler karsinomun en önemli etkenidir. Her yıl yaklaşık 700.000 kişi hepatit B ilişkili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bunun erken çocukluk döneminde aşılama ile önlenebilmesi nedeniyle DSÖ 1992 yılında Hepatit B aşısının ulusal programlara dâhil edilmesini önermiştir.
İnfluenza virüsü 1918 yılında yaşanan ve 20-40 milyon ölümle sonuçlanan İspanyol Gribi Pandemisi gibi küresel büyük olaylar dışında da riskli grup açısından ölümcül olabilen pnömoni enfeksiyonlarının kaynağıdır. İnfluenza Ave B virüsü damlacık yoluyla bulaştığından hızla mevsimsel epidemilere yol açar.
Neisseria menengitis, birçok ülkede menenjit ve fulminan septisemi gibi tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen hastalık nedenidir. İnvaziv meningokok enfeksiyonlarına genellikle A, B, C, W-135, X, Y serotipleri neden olur. Hastalık 2-12 ay çocuklarda en fazla olmak üzere daha çok çocukluk çağında ve adolesanlarda görülür.
Gebelik önce sağlık profesyonelleri ile birlikte aşı kayıtlarının gözden geçirilmesi, eksik aşıların tamamlanması hem annenin sağlıklı bir gebelik geçirmesine hem de bebeğin sağlıklı doğumu açısından önemlidir.