• Hafif Hipotermi (genellikle 35–32°C):
  Titreme şiddetli, bilinç açık, koordinasyon hafif bozulmuş, konuşma normal.
• Orta Hipotermi (32–28°C):
  Titreme azalır veya durur, bilinç bulanıklaşır, koordinasyon kötüleşir, yavaş düşünme, halüsinasyon başlangıcı.
• Ağır Hipotermi (<28°C):
  Bilinç kaybı, kas sertliği, nabız/ solunum çok yavaş veya yok, ventriküler aritmi riski yüksek.

Sahada Tedavi Adımları (WMS Kılavuzları Temelli)

1. Güvenliği Sağla ve Değerlendir
   • Kendini riske atma.
   • Hastayı rüzgardan ve soğuktan koru (hemen barınak bul veya doğaçla: çadır, bothy bag, rüzgar kesici).
   • Belirtileri not et: Titriyor mu? Bilinç açık mı? Nabız/solunum var mı?
2. Daha Fazla Isı Kaybını Önle (Tüm Evrelerde İlk Adım)
   • Islak kıyafetleri çıkar (nazikçe, hastayı yatay tutarak).
   • Kuru kıyafet giydir veya kuru yedeklerle sar.
   • Yerden yalıt: Uyku matı, sırt çantası, dallar veya kuru yapraklarla yerden ayır.
   • Baş, boyun ve gövdeyi özellikle yalıt (kafa %60 ısı kaybeder).
   • Buhar bariyeri (vapor barrier): Plastik örtü, çöp torbası veya yağmurluk ile dış katman yap – evaporasyonu önler.
3. Isıtma Yöntemleri
   • Hafif Hipotermi (titriyor, bilinç açık):
     • Pasif ısıtma: Kuru ve yalıtımlı ortam + titremeye izin ver (titreme saatte 3–4°C ısı üretebilir).
     • Şekerli sıcak içecek ve yüksek karbonhidratlı yiyecek ver (çikolata, şeker, enerji jeli – titremeyi besler).
     • Vücut teması: Sağlıklı biriyle kuru uyku tulumu içinde sarıl (skin-to-skin).
     • Dinlen: En az 30 dakika hareketsiz tut, sonra yavaş hareket et.
   • Orta ve Ağır Hipotermi (titreme azalmış veya yok, bilinç bulanık):
     • Aktif dış ısıtma: Isı kaynaklarını gövde merkezine uygula (koltuk altı, kasık, boyun/ göğüs).
       • Sıcak su şişesi (kaynatılmış su torbası), kimyasal ısı paketi (büyük olanlar), ısıtılmış battaniye.
       • Yanık riskine dikkat et – bezle sarılı halde koy.
     • Hipotermi paketi (burrito wrap / hypowrap):
       1. Yerine mat + kuru uyku tulumu/ battaniye koy.
       2. Hastayı yatay yerleştir.
       3. Isı kaynaklarını koltuk altı ve kasıklara yerleştir.
       4. Plastik örtü ile sar (vapor barrier).
       5. Dış katman yalıtım (mont, çadır vs.).
     • Nazik taşıma: Hastayı yatay tut, sarsma, dik oturtma veya ayakta yürütme yok – afterdrop (soğuk kanın merkeze dönmesi) ve aritmi riskini artırır.
4. Ek Destek
   • Susuzluk yaygın – sıvı ver (eğer bilinç açıksa).
   • Ağrı/şişlik için ibuprofen (eğer varsa).
   • Solunum/nabız yoksa: CPR başla (ama hipotermide kalp ritmi yavaşladığı için defibrilasyon sınırlı – hastane ulaşana kadar devam et).
5. Tahliye ve İzleme
   • Hafif hipotermi: Genellikle sahada tedavi edilebilir, ama ısınmıyorsa tahliye.
   • Orta/ağır: Hemen yardım çağır (112, PLB/inReach SOS) ve nazik tahliye.
   • Her 15–30 dakikada nabız, solunum, bilinç kontrol et.
   • Enfeksiyon veya travma eşlik ediyorsa öncelik onları da yönet.

Dağda Yanında Olması Gereken Temel Malzemeler

• Acil battaniye (space blanket – yansıtıcı)
• Buhar bariyeri (büyük çöp torbası veya poncho)
• Ek kuru katmanlar, uyku tulumu parçası
• Kimyasal ısı paketi (büyük boy)
• Şekerli içecek/yiyecek, termos (sıcak su için)
• Uyku matı veya yalıtım malzemesi

Özetle: Dağda hipotermi için öncelik sırası → Isı kaybını durdur (ıslak çıkar, kuru giy, yalıt) > Titriyorsa besle ve dinlendir > Titremiyorsa aktif ısıt + hipotermi paketi > Nazik tut + hemen tahliye. Titreme en güçlü doğal ısıtıcıdır – onu boşa harcamayın!Hipotermi önlenebilir bir tehlikedir: Kat kat giyin, ıslanmayı önle, yeterince ye/iç ve erken fark et. Eğer soğuk stres hissediyorsanız hemen harekete geçin – dağda beklemek ölümcül olur. Güvenli tırmanışlar dilerim!