Sağlığınız için sorumlu ve duyarlı bilgi kaynağınız
Sağlığınız için sorumlu ve duyarlı bilgi kaynağınız
Gebelik her zaman için planlı gerçekleşmeyebilir. Ancak son yıllarda çiftler daha bilinçli bir şekilde gebelik öncesi gerekli planlamalarını yapmakta ve daha sağlıklı bir gebelik geçirmektedir. Bu şekilde bebeklerinin sağlığını da riske atmamaktadır.
İkinci ve üçüncü ayında bebek gelişimi hızla belirginleşmeye başlamıştır. Bu yazıda hafta hafta bebek gelişimini inceleyeceğiz.
Gebelik 1. ayında, 4 haftalık embriyo henüz 1-2 mm boyutundadır ve mikroskopla görülebilir. Henüz ultrasonla gözükmese bile kol ve bacak tomurcukları şekillenmeye başlamıştır. Gebelik kesesi (gestasyonel sac) oluşmaya ve göbek kordonu (yolk sac) kanalıyla embriyoya besin ve oksijen nakliyatı başlar.
Gebelerde bulantı bazen önemli bir sorun olabilir. Gebeliğin erken belirtilerinden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Sık görülen belirtilerindendir. Medya yapımlarında aniden midesi bulanan ve hemen kusmak için lavaboya koşan kadın görüntüsü seyirciye gebeliği hatırlatsa da, tüm gebelerde bulantı ve kusma bu kadar tipik değildir.
Yüksek riskli gebeliklerde, özellikle kalıtsal geçiş gösteren hastalık şüphesi varsa bazı tanısal testler uygulanabilir. Bu testler girişimsel testlerdir, bazen anne adayı ve bebek için riskli olabilir.
Gebelik kadınlarda bazı belirtilerle kendini gösterebilir. Adet gecikmesi gibi belirtiler kişiyi gebelik konusunda şüphelendirir. Ama bu belirti ve bulguların tamamı gebelik dışında başka faktörlerden kaynaklı da olabilir. Gebelik olduğunun netleştirilmesi için gebelik testi yapılması gerekir.
Kadınlarda görülen bazı değişiklikler gebeliğin habercisi olabilir. Bu belirtilerin bir veya birkaçının tek başına var olması gebelik anlamı taşımaz. Ancak gebelik belirtilerinin erken fark edilmesi önemlidir. Gebeliğin başlangıcından itibaren kullanılacak ilaçlar başta olmak üzere yaşam standartlarına dikkat edilmesi gerekecektir. Gebelik fark edilmeden alınan bazı ilaçların tek bir dozu bile bebeğe ciddi zararlar verebilir.
Gebelik sırasında ve sonrasında çeşitli problemlerle karşılaşmamak için gebelik öncesi iyi bir planlama faydalıdır. Gebelik esnasında geçirilen hastalıklar, kullanılan ilaçlar, aşılar, yaşam tarzı alışkanlıkları gebede olduğu kadar doğacak çocukta da bazı sorunlar oluşturabilir.
Adet döngüsü ortalama olarak sağlıklı bir kadında 28 gün süren bu dönem içinde altı günlük bir dönem doğurganlığın en yüksek, gebe şansının en fazla olduğu dönemdir. Bu altı günlük döneme Doğurganlık Penceresi denir.
Kan glikoz seviyesinde anormallik olduğu düşünülen hastalarda, riskli durumunun belirlenmesi ve diyabet hastalığının araştırılması için glikoz tolerans testi yapılmaktadır. Glikoz tolerans testi esasen ağızdan alına glikoz testi ile yapılmaktaysa da bazen araştırma amacıyla damardan verilen glikoz ile de yapılmaktadır.
Kadınlarda hamilelik, emzirme ve menapoz dönemleri diş ve dişeti hastalıkları açısından riskli dönemlerdir. Hamilelikte ağız ve diş sağlığı sadece gebe için değil, çocuk için de son derece önemlidir. Diş çürükleri, enfeksiyonlar, abselerin gebe ve çocuğa verebileceği olası zararların yanında tedavi esnasında kullanılan ilaç malzemelerde olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir. Bu nedenle hamilelik esnasında diş ve dişeti hastalıklarının dikkatli tedavi edilmesi gerekir.
Gebelik önce sağlık profesyonelleri ile birlikte aşı kayıtlarının gözden geçirilmesi, eksik aşıların tamamlanması hem annenin sağlıklı bir gebelik geçirmesine hem de bebeğin sağlıklı doğumu açısından önemlidir.