Top 100 İlaç-İlaç Etkileşimi (2025 Güncel)
İlaç-ilaç etkileşimleri, hastane yatışlarının ve ciddi advers olayların önemli bir nedenidir. Bu liste, Türkiye’de sık kullanılan ilaçlardan seçilmiş 100 yaygın veya klinik açıdan önemli ilaç-ilaç etkileşimini derleyerek sağlık profesyonellerine pratik bir rehber sunmayı amaçlamaktadır.
Metodoloji ve Önemli Notlar
- Kapsam: Klinik uygulamada sık karşılaşılan veya potansiyel olarak ciddi sonuçları olan etkileşimler seçilmiştir.
- Sıralama: Klinik önem, sıklık ve bildirilen advers olaylara göre yapılmıştır.
- Uyarı: Bu liste genel bilgilendirme amaçlıdır. Bireysel tedavi kararları için mutlaka hekim veya klinik eczacıya danışılmalıdır.
Önemli Karşılaştırma Ölçütleri
|
Özellik
|
Açıklama
|
|---|---|
|
Sıklık
|
Klinik pratikte sık karşılaşılan etkileşimler
|
|
Şiddet
|
Kanama, aritmi, toksisite gibi ciddi sonuç potansiyeli
|
|
Öneri
|
İzlem, doz ayarlaması veya alternatif ilaç önerisi
|
Top 100 İlaç-İlaç Etkileşimi
- Warfarin + NSAID (aspirin, ibuprofen) → Artmış kanama riski
- Warfarin + Makrolidler (eritromisin, klaritromisin) → Warfarin etkisinde artış, kanama riski
- Warfarin + Trimetoprim-sulfametoksazol → INR yükselmesi, kanama riski
- Warfarin + Kinolonlar (siprofloksasin) → INR değişiklikleri, kanama riski
- Warfarin + Amiodaron → Warfarin etkisinde artış, kanama riski
- Warfarin + Azol antifungaller (ketokonazol, flukonazol) → Warfarin etkisinde artış, kanama riski
- Warfarin + Rifampisin → Warfarin etkisinde azalma, tromboz riski
- Digoksin + Verapamil / Diltiazem → Digoksin düzeyinde artış, toksisite riski
- Digoksin + Amiodaron → Digoksin düzeyinde artış, aritmi riski
- ACE inhibitörü + Potasyum tutucu diüretik → Hiperkalemi riski
- ARB + Potasyum tutucu diüretik → Hiperkalemi riski
- ACE inhibitörü / ARB + NSAID → Böbrek fonksiyonlarında bozulma, hipotansiyon
- Statin + Makrolidler (klaritromisin) → Statin düzeyinde artış, miyopati/rabdomiyoliz riski
- Statin + Fibratlar (gemfibrozil) → Miyopati/rabdomiyoliz riski artışı
- Simvastatin + Verapamil / Diltiazem → Simvastatin düzeyinde artış, miyopati riski
- SSRI + MAOI → Serotonin sendromu riski
- SSRI + Triptan → Serotonin sendromu riski (nadir)
- MAOI + Tyramine içeren gıdalar → Hipertansif kriz
- Lityum + NSAID → Lityum düzeyinde artış, toksisite
- Lityum + ACE inhibitörü / ARB → Lityum düzeyinde artış, toksisite
- Metformin + İyodinli kontrast madde → Laktik asidoz riski
- Oral kontraseptif + Rifampisin → Kontraseptif etkinliğinde azalma
- Teofilin + Kinolon (siprofloksasin) → Teofilin düzeyinde artış, toksisite
- Teofilin + Makrolid → Teofilin düzeyinde artış
- Benzodiazepin (midazolam, triazolam) + CYP3A4 inhibitörleri → Aşırı sedasyon
- Benzodiazepin + Opioid → Solunum depresyonu, aşırı sedasyon
- Tramadol + SSRI / SNRI / MAOI → Serotonin sendromu riski
- Codeine + CYP2D6 inhibitörleri (fluoksetin, paroksetin) → Codeine etkinliğinde azalma
- Clopidogrel + Omeprazol → Clopidogrel etkinliğinde azalma
- Clopidogrel + SSRI → Artmış kanama riski
- Karbamazepin + Oral kontraseptif → Kontraseptif etkinliğinde azalma
- Karbamazepin + Warfarin → Warfarin etkisinde azalma
- Karbamazepin + Statin → Statin düzeyinde azalma
- Phenytoin + Warfarin → Warfarin etkisinde azalma
- Phenytoin + Oral kontraseptif → Kontraseptif etkinliğinde azalma
- MAOI + Meperidin → Şiddetli serotonin sendromu
- Linezolid + SSRI / SNRI / Tramadol → Serotonin sendromu riski
- Tetrasiklin + Kalsiyum, demir, magnezyum içeren ürünler → Emilim azalması
- Fluoroquinolon + Antasit / Ca / Fe → Emilim azalması
- Fluoroquinolon + NSAID → Nöbet eşiğinde düşme
- Statin + CYP3A4 inhibitörleri (itrakonazol, ritonavir) → Miyopati riski
- Rifampisin + Oral kontraseptif → Kontraseptif etkinliğinde azalma
- Rifampisin + Antikoagülan → Antikoagülan etkisinde azalma
- Rifampisin + Antiepileptik → Antiepileptik düzeyinde azalma
- Proteaz inhibitörleri + Simvastatin → Rabdomiyoliz riski
- Proteaz inhibitörleri + Sildenafil → Hipotansiyon riski
- MAOI + SSRI → Hayati tehlike oluşturabilecek serotonin sendromu
- Paroksetin + Tamoxifen → Tamoxifen etkinliğinde azalma
- Antipsikotik + QT uzatan ilaç → QT uzaması, torsades riski
- Makrolid + Statin → Miyopati riski
- Azol antifungal + Warfarin → INR artışı, kanama riski
- Azol antifungal + Statin → Miyopati riski
- Azol antifungal + Benzodiazepin → Aşırı sedasyon
- SSRI + Antiplatelet (aspirin, clopidogrel) → Kanama riski artışı
- NSAID + ACE inhibitörü + Diüretik (Triple whammy) → Akut böbrek hasarı
- Metotreksat + NSAID → Metotreksat toksisitesinde artış
- Metotreksat + Trimetoprim → Hematolojik toksisite artışı
- Sulfonilüre + NSAID / SSRI → Hipoglisemi riski artışı
- SGLT2 inhibitörü + Diüretik → Dehidrasyon ve hipotansiyon
- SGLT2 inhibitörü + İnsülin / Sulfonilüre → Hipoglisemi riski artışı
- Fluoksetin + Tamoxifen → Tamoxifen etkinliğinde azalma
- CYP3A4 indükleyiciler + Oral antikoagülan → Antikoagülan etkisinde azalma
- CYP3A4 indükleyiciler + Oral kontraseptif → Kontraseptif etkinliğinde azalma
- Haloperidol + QT uzatan ilaç → QT uzaması, aritmi riski
- Bupropion + MAOI → Nöbet riski artışı
- Bupropion + CYP2D6 inhibitörleri → Nöbet riski artışı
- Dabigatran + P-gp inhibitörleri → Dabigatran düzeyinde artış, kanama riski
- Rivaroksaban + CYP3A4 inhibitörleri → Kanama riski artışı
- Rivaroksaban + Azol antifungal → Kanama riski artışı
- Linezolid + Tyramine içeren gıdalar → Hipertansif reaksiyon riski
- Linezolid + SSRI → Serotonin sendromu riski
- Kolşisin + CYP3A4 / P-gp inhibitörleri → Kolşisin toksisitesi
- Allopurinol + Azathioprine → Azathioprine toksisitesinde artış
- Omeprazol + Clopidogrel → Clopidogrel etkinliğinde azalma
- Valproat + Lamotrigine → Lamotrigine cilt reaksiyonu riski artışı
- Valproat + Warfarin → Warfarin etkisinde artış
- Metronidazol + Warfarin → INR artışı, kanama riski
- Metronidazol + Alkol → Disulfiram benzeri reaksiyon
- Klozapin + Fluvoksamin → Klozapin düzeyinde artış, toksisite
- Klozapin + Benzodiazepin / Opioid → Aşırı sedasyon, solunum depresyonu
- Rifampisin + Proteaz inhibitörleri → Proteaz inhibitör etkinliğinde azalma
- Topiramat + Oral kontraseptif → Kontraseptif etkinliğinde azalma
- Beta-blokör + Verapamil / Diltiazem → Bradikardi, AV blok riski
- Beta-blokör + İnsülin / Sulfonilüre → Hipoglisemi belirtilerinin maskelenmesi
- Eritromisin + Teofilin → Teofilin düzeyinde artış
- Eritromisin + Statin → Statin toksisitesi artışı
- Heparin + NSAID / Antiplatelet → Kanama riski artışı
- Siprofloksasin + Teofilin → Teofilin düzeyinde artış
- Siprofloksasin + Warfarin → INR artışı
- Duloksetin + NSAID / Antiplatelet → Kanama riski artışı
- Setirizin + Alkol / Sedatif → Sedasyon artışı
- Metronidazol + Lityum → Lityum düzey değişiklikleri
- Trimetoprim-sulfametoksazol + ACE inhibitörü → Hiperkalemi riski artışı
- Trimetoprim-sulfametoksazol + Warfarin → INR artışı
- Klaritromisin + Statin → Statin toksisitesi artışı
- Klaritromisin + Warfarin → INR artışı
- Ketiapin + CYP3A4 inhibitörleri → Ketiapin düzeyinde artış, sedasyon
- Tetrasiklin + İzotretinoin → İntrakraniyal hipertansiyon riski artışı
- Metadon + CYP3A4 inhibitörleri / QT uzatan ilaçlar → Metadon düzey artışı, QT uzaması
- Çoklu ilaç polifarmasi → Genel toksisite, düşme riski ve tedavi karmaşası
Not:
Bu liste genel bilgilendirme amaçlıdır. Etkileşimlerin şiddeti hastanın yaşı, komorbiditeleri, böbrek/karaciğer fonksiyonları ve eşlik eden ilaçlara göre değişebilir. Yeni bir ilaç başlarken veya reçete değiştirirken mutlaka hekim veya klinik eczacı ile etkileşim kontrolü yapılmalıdır.