İşe Giriş Sağlık Raporu Alma Süreci

İşe Giriş Sağlık Raporu (İş Sağlığı ve Güvenliği kapsamında işe uygunluk raporu), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereği yeni işe başlayan veya iş değiştiren kişilerin fiziksel ve ruhsal olarak yapacakları işe uygun olup olmadığının belirlenmesi için zorunlu bir belgedir. İşveren, çalışanı işe başlatmadan önce bu raporu almakla yükümlüdür. Rapor olmadan çalışanın işe başlatılması yasaya aykırıdır.

1. Raporun Yasal Dayanağı ve Amacı

Rapor, çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği dikkate alınarak düzenlenir. Amacı, olası sağlık risklerini önceden tespit etmek, iş kazası ve meslek hastalığı ihtimalini azaltmak ve çalışanın sağlığını korumaktır.
Rapor, işe giriş, iş değişikliği, iş kazası veya sağlık nedeniyle işten uzaklaşma sonrası dönüş durumlarında zorunludur.
Temel yönetmelik: İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’tir. Rapor genellikle Ek-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu kullanılarak düzenlenir.

2. Rapor Nereden Alınır? (Tehlike Sınıfına Göre)

İşyerleri üç tehlike sınıfına ayrılır (Az Tehlikeli, Tehlikeli, Çok Tehlikeli). Raporun alındığı yer buna göre değişir:

Az tehlikeli işyerleri (ofis, banka, perakende, büro, eğitim gibi):
Aile hekimi (aile sağlığı merkezi) veya kamu sağlık hizmeti sunucuları tarafından verilebilir. Özellikle 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde aile hekimi raporu geçerlidir.
Tehlikeli ve çok tehlikeli işyerleri (inşaat, madencilik, kimya, gıda üretimi, fabrika, ağır sanayi, sağlık sektörü vb.):
İşyeri hekimi veya OSGB (Ortak Sağlık Güvenlik Birimi) tarafından düzenlenmelidir.
Özel hastanelerden alınan raporlar genellikle tek başına geçerli değildir; işyeri hekimi veya OSGB onayı şarttır. Yetkisiz yerlerden alınan raporlar işveren tarafından kabul edilmeyebilir ve yasal sorun yaratabilir.

Önemli Not: İşvereninizin hizmet aldığı OSGB varsa, en hızlı ve yasal olarak en güvenli yol oraya başvurmaktır. İşyeri hekimi yoksa OSGB devreye girer.

3. Adım Adım Başvuru Süreci

Adım 1: İşverenden Bilgi ve Form Alın

İşveren size işe giriş sağlık raporu talebi ve varsa Ek-2 formu verir. İşyerinizin tehlike sınıfını, istenen tetkikleri ve yönlendirileceğiniz kurumu öğrenin.

Adım 2: Gerekli Belgeleri Hazırlayın

T.C. Kimlik Kartı (asıl + fotokopi)
İşverenin verdiği başvuru formu veya dilekçe (varsa)
2-4 adet vesikalık fotoğraf (bazı yerlerde istenir)
Varsa eski sağlık raporları, tetkik sonuçları veya kronik hastalık belgeleri
SGK sicil numarası veya işyeri bilgileri

Adım 3: Randevu Alın ve Başvuru Yapın

Aile hekimi için: e-Nabız veya MHRS üzerinden randevu alın veya doğrudan aile sağlığı merkezine gidin.
OSGB için: İşvereninizin sözleşmeli OSGB’sine başvurun (çoğu aynı gün veya 1-2 iş günü içinde tamamlar).
Devlet hastanesi için: MHRS veya ALO 182 üzerinden ilgili poliklinik veya sağlık kurulu randevusu alın (daha uzun sürebilir).

Adım 4: Muayene ve Tetkikler

Doktor genel fizik muayene yapar. İşin niteliğine ve tehlike sınıfına göre şu tetkikler istenebilir:

Kan tahlili (tam kan, biyokimya)
İdrar tahlili
Akciğer filmi (göğüs röntgeni)
Göz muayenesi
İşitme testi (odyometri)
EKG, solunum fonksiyon testi, hepatit testleri veya diğer branş muayeneleri (sektöre göre değişir)

Tüm sonuçlar tamamlandıktan sonra doktor “Bu işte çalışmasında sakınca yoktur”, “Ağır ve tehlikeli işte çalışabilir” veya işe özel ibareli raporu düzenler.

Adım 5: Raporu Teslim Edin

Rapor genellikle elektronik olarak düzenlenir ve işverene teslim edilir. Bazı durumlarda ıslak imzalı nüsha istenebilir. Rapor, e-Nabız veya ilgili sistemlerden de görüntülenebilir.

4. Periyodik Muayene Sıklığı

Periyodik sağlık muayeneleri, işe giriş muayenesinden sonra düzenli aralıklarla tekrarlanır. Sıklık, çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği ile risk değerlendirmesi sonuçlarına göre belirlenir. İşyeri hekimi gerek gördüğü takdirde bu süreleri kısaltabilir.Tehlike sınıfına göre periyodik muayene aralıkları şöyledir:

Az tehlikeli işyerlerinde: En geç 5 yılda bir
Tehlikeli işyerlerinde: En geç 3 yılda bir
Çok tehlikeli işyerlerinde: En geç yılda bir (her yıl)

Özel politika gerektiren gruplar (çocuk, genç ve gebe çalışanlar) için periyodik muayene en geç 6 ayda bir yapılır. Bu süreler asgari zorunluluklardır. İşyeri hekimi, risk değerlendirmesine göre daha sık muayene önerebilir. Periyodik muayene de genellikle aynı Ek-2 formu ile düzenlenir ve işe giriş raporuna benzer şekilde işveren tarafından takip edilir.

5. Ücret Durumu (2026 Güncel)

Aile hekimi (az tehlikeli işler için): Ücretli hale gelmiştir. Tek hekim rapor ücreti 350 TL‘dir. Ödeme sbos.saglik.gov.tr üzerinden e-Devlet ile yapılır. Ödemeyi yapmadan doktor raporu düzenleyemez.
OSGB / İşyeri hekimi: Genellikle işveren tarafından karşılanır. Fiyatlar OSGB’ye ve yapılan tetkiklere göre 300 TL ile 2000 TL+ arasında değişebilir.
Devlet hastanesi: Ücretli olabilir, hastaneye ve tetkiklere göre değişir.

Çoğu durumda ücret işveren tarafından ödenir. Ancak işveren sizden istemişse önce siz ödeyip faturayı işverene teslim edebilirsiniz.

6. Önemli Uyarılar

Rapor işe başlamadan önce alınmalıdır. Rapor olmadan işe başlatılamaz.
Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerde aile hekimi raporu genellikle yeterli değildir; OSGB veya işyeri hekimi onayı şarttır.
Kronik hastalığınız (astım, tansiyon, şeker, alerji vb.) varsa veya ilaç kullanıyorsanız mutlaka belirtin; ek tetkik istenebilir.
Rapor, iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık durumunda değişiklik olursa yenilenmelidir.
Yetkisiz yerlerden (bazı özel hastaneler veya poliklinikler) alınan raporlar yasal olarak geçersiz sayılabilir.
Rapor itiraz durumunda hakem hastaneye sevk edilebilir.

Resmi Temel Kaynaklar:

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı Sağlık Raporları Usul ve Esasları Hakkında Yönerge (2026 güncel uygulamalar)
sbos.saglik.gov.tr (ödeme sistemi)

Her zaman işvereninizle ve yetkili kurumla (OSGB veya aile hekimi) son durumu teyit etmenizi öneririz, çünkü uygulamalar işyerine ve güncel mevzuat değişikliklerine göre hafif farklılık gösterebilir.