Alokinezi (Allocinesia) Nedir? Nörolojide Nadir Görülen Bir Hareket Bozukluğu

Alokinezi (Allocinesia) Nedir? Nörolojide Nadir Görülen Bir Hareket Bozukluğu

Allocinesia, nöroloji alanında kullanılan oldukça spesifik ve nadir bir terimdir.
Temel tanımı şudur:
Hastaya bir komut verildiğinde (örneğin “sağ kolunuzu kaldırın” veya “sağa doğru uzanın”), hasta bu komuta tam ters yönde veya vücudun karşı tarafındaki uzvu kullanarak yanıt verir.Yani istenen hareketin yönü veya tarafı tamamen tersine döner. Bu durum, basit bir yanlış anlama ya da koordinasyon hatası değil; beynin uzamsal planlama ve motor yanıt sistemindeki ciddi bir bozulmanın göstergesidir.
Nasıl Ortaya Çıkar?
Allocinesia en sık sağ parietal lob hasarlarında görülür. Sağ parietal lob, vücudun sol tarafındaki uzamsal dikkat, yönelme ve nesnelere doğru hareket planlamasından sorumludur. Bu bölge hasar gördüğünde hasta:

  • Sol tarafını “görmezden gelir” (hemispatial neglect / unilateral ihmal),
  • Komutlara yanıt verirken hareketi yanlış tarafa yönlendirir.

Örnek senaryolar:

  • “Sağ elinizi kaldırın” denildiğinde hasta sol elini kaldırır.
  • Masanın solundaki kalemi almak istendiğinde sağ tarafa doğru uzanır.
  • Yürürken istenen yöne değil, ters yöne adım atar veya arkasını döner.

Bu davranış, hastanın bilinçli olarak “yanlış yaptığını” düşündüğü bir durum değildir. Hasta genellikle yaptığı hareketin yanlış olduğunu fark etmez bile; çünkü ihmal sendromu nedeniyle o taraf “var olmayan” bir alan gibi algılanır.Hangi Hastalıklarda Görülür?Allocinesia genellikle şu durumlarda ortaya çıkar:

  • İnme (özellikle sağ orta serebral arter tıkanıklığı sonrası)
  • Sağ parietal lob tümörleri veya travmatik yaralanmalar
  • Kortikobazal sendrom
  • Bazı nörodejeneratif hastalıklarda (Alzheimer’ın atipik formları, frontotemporal demans)

Çoğu zaman tek başına değil; ihmal sendromunun motor komponenti olarak karşımıza çıkar. Hasta sol tarafını kullanmayı reddeder, sol tarafa dokunulduğunu hissetmez ve motor komutları ters tarafa yönlendirir.Günlük Hayata EtkisiBu belirti, hastanın bağımsızlığını ciddi şekilde kısıtlar:

  • Yemek yerken tabağın sol tarafındaki yiyecekleri fark etmez.
  • Giysi giyerken sol kolu unutur.
  • Yürürken duvarlara çarpar veya yanlış yöne sapar.

Aile üyeleri genellikle “neden hep ters tarafı kullanıyor?” diye şaşırır; ancak bu davranışın nedeni hastanın iradesi değil, beynin uzamsal haritasındaki bozulmadır.

Tedavi ve Yaklaşım
Allocinesia’nın tedavisi, altta yatan nedene (inme, tümör vb.) yönelik olur. Rehabilitasyonda ise:

  • Görsel ipuçları (ayna terapisi, sağ tarafa yerleştirilen parlak objeler)
  • Uzamsal dikkat eğitimi
  • Motor yeniden öğrenme teknikleri kullanılır.

Erken dönemde yoğun rehabilitasyon, ihmal semptomlarını ve buna bağlı allocinesia’yı önemli ölçüde azaltabilir.Kısacası allocinesia, beynin “sağ-sol” ve “yön” algısının bozulduğu dramatik bir nörolojik belirtidir. Nadir görülse de, fark edildiğinde hem tanısal hem de rehabilitasyon açısından çok önemli bir ipucudur.Eğer sizde veya yakınınızda böyle ters yönde hareket etme, bir tarafı tamamen ihmal etme gibi durumlar varsa, mutlaka bir nörologla görüşülmelidir. Bu belirti genellikle tesadüfen fark edilir, ama erken tanı hayat kurtarabilir.

Scroll to Top