Alokiri (Allochiria) ne demek?
Alokiri (Allochiria), duyusal uyaranların karşı tarafla yanlış eşleştirilmesiyle ortaya çıkan nadir bir nörolojik sendromdur. En sık sağ parietal lob lezyonlarıyla ilişkilendirilir ve dokunma, görsel veya işitsel algılarda uyaranın simetrik karşı tarafta hissedilmesine yol açar.
Tanım ve Klinik Özellikler
- Allochiria: Uyaranın doğru algılanmasına rağmen yanlış tarafta lokalize edilmesi.
- Somatosensory allochiria: Dokunma uyaranı karşı tarafta hissedilir.
- Görsel allochiria: Nesneler yanlış hemisferde algılanır.
- İşitsel allochiria: Sesler karşı taraftan geldiği düşünülür.
- Tipik örnek: Sol kola dokunulduğunda hasta sağ kolda hissettiğini söyler.
Tarihsel Arka Plan
- İlk tanım: 1881’de Heinrich Obersteiner tarafından yapılmıştır. “Yanlış taraf algısı” olarak tanımlanmış ve nörolojide önemli bir fenomen olarak kabul edilmiştir.
- 19. yüzyıl literatürü: Allochiria, “dyschiria” başlığı altında achiria ve synchiria ile birlikte sınıflandırılmıştır.
Nedenleri ve Mekanizma
- Sağ parietal lob lezyonları: En sık görülen neden. Bu bölge uzamsal farkındalık ve duyusal entegrasyonda kritik rol oynar.
- Neglect sendromu ile ilişkisi: Allochiria çoğunlukla hemispatial neglect ile birlikte görülür. Neglect’te uyaran tamamen göz ardı edilirken, allochiria’da uyaran yanlış tarafta algılanır.
- Mekanizma: Duyusal bilgi doğru şekilde beyne ulaşır, ancak uzamsal lokalizasyon mekanizması bozulur.
Klinik Bulgular ve Vaka Raporları
- Belirtiler:
- Dokunma uyaranlarının karşı tarafta hissedilmesi
- Görsel nesnelerin yanlış tarafta algılanması
- Seslerin yanlış taraftan geldiğinin düşünülmesi
- Vaka örnekleri:
- Posterior kortikal atrofi hastasında mekânsal işaretlerde allochiria gözlenmiştir .
- Sağ fronto-parietal hemorajiden sonra neglect ile birlikte allochiria rapor edilmiştir.
- Saat çizim testlerinde uyaranların yanlış tarafta yerleştirilmesiyle “representational allochiria” tanımlanmıştır.
İlgili Bozukluklar
| Bozukluk | Tanım | Allochiria ile Farkı |
|---|---|---|
| Neglect (ihmal sendromu) | Bir tarafın tamamen göz ardı edilmesi | Allochiria’da uyaran algılanır ama yanlış tarafta lokalize edilir |
| Allesthesia | Uyaranın yanlış yerde hissedilmesi (aynı tarafın farklı noktası) | Allochiria’da simetrik karşı tarafa kaydırılır |
| Achiria | Bir tarafın hiç algılanmaması | Allochiria’da algı vardır, lokalizasyon hatalıdır |
Sonuç
Alokiri (Allochiria), sağ parietal lob hasarıyla güçlü şekilde ilişkili, nadir görülen ama nörolojik literatürde önemli bir fenomen olarak kabul edilen bir bozukluktur. Tarihsel olarak 19. yüzyılda tanımlanmış, günümüzde ise neglect sendromu ve diğer duyusal bozukluklarla birlikte incelenmektedir.
Bu sendrom, beynin duyusal bilgiyi nasıl işlediğini ve uzamsal algıyı nasıl organize ettiğini anlamak için kritik bir pencere sunar. Özellikle klinik nörolojide doğru tanı için neglect ve allesthesia gibi benzer bozukluklardan ayrımı önemlidir.