Amniyofetografi nedir?
Amniyofetografi (amniofetography veya fetography), gebelik sırasında yapılan eski bir radyolojik görüntüleme yöntemidir.Amniyon sıvısına radyoopak (kontrast) madde enjekte edilerek röntgen (X-ray) çekilmesi işlemidir.
Bu sayede:
- Fetusun (bebeğin) dış hatları,
- Plasenta,
- Göbek kordonu,
- Amniyon kesesi,
- Bazı fetal anomaliler (malformasyonlar)
doğrudan röntgen filminde görüntülenir.
Nasıl Yapılır?
- Ultrason rehberliğinde amniyosentez benzeri bir iğne ile rahme girilir.
- Amniyon sıvısına iyotlu kontrast madde (örneğin diatrizoate) enjekte edilir.
- Belirli bir süre sonra (bebeğin maddeyi yutması beklenir) röntgen filmleri çekilir.
- Kontrast madde, bebeğin sindirim sistemi ve dış hatlarını belirginleştirir.
Kullanım Alanları (Tarihsel)
- Fetal ölüm tanısı (ölü fetüs kontrastı yutmaz).
- Ciddi doğumsal anomalilerin (örneğin nöral tüp defektleri, gastrointestinal tıkanıklıklar) tespiti.
- Plasenta previa veya plasenta yerleşim anomalileri.
- İkiz gebeliklerde bazı komplikasyonların değerlendirilmesi.
Günümüzdeki Durumu
- Artık neredeyse hiç kullanılmıyor.
Modern tıpta yerini ultrason, detaylı fetal ultrason, MRG (manyetik rezonans) ve fetoskopi gibi daha güvenli ve detaylı yöntemler almıştır.
Önemli Riskleri
- Fetal tiroid fonksiyonunu bozabilir (iyotlu kontrast madde nedeniyle geçici hipotiroidi riski). Bu etki 1970’lerde birçok çalışmada gösterilmiştir.
- Erken doğum riski,
- Enfeksiyon,
- Amniyon sıvısı sızıntısı,
- Düşük riski.
Bu nedenlerle bugün yalnızca çok özel ve nadir durumlarda (diğer yöntemlerin yetersiz kaldığı yüksek riskli vakalarda) düşünülür.
Amniyosentez ve Amniyoendoskopi ile Karşılaştırma
- Amniyosentez: Sadece sıvı örneği almak (genetik test için).
- Amniyoendoskopi / Fetoskopi: Kamera ile doğrudan fetusu görmek ve tedavi yapmak.
- Amniyofetografi: Kontrast madde + röntgen ile siluet görüntüleme (eski yöntem).
Eskiden fetal anomalileri teşhis etmek için kullanılırdı, ancak günümüzde ultrason ve MR gibi daha güvenli teknikler nedeniyle terk edilmiştir. Özellikle iyotlu kontrastın fetal tiroid üzerine olumsuz etkisi nedeniyle risklidir.