Anüloplasti Nedir? Kalp Kapak Onarımında Nasıl Uygulanır?
Anüloplasti, kalp kapakçıklarını çevreleyen anülüs (annulus) adı verilen fibröz destek halkasının cerrahi olarak onarılması, yeniden şekillendirilmesi veya güçlendirilmesi işlemidir. En sık mitral kapak ve triküspit kapak yetmezliklerinin tedavisinde uygulanır. Anüloplastinin temel amacı, genişlemiş veya şekli bozulmuş kapak halkasını normal boyutlarına yaklaştırarak kapak yaprakçıklarının (leaflet) yeniden etkili şekilde kapanmasını sağlamaktır.
Günümüzde anüloplasti, kalp kapağını mümkün olduğunca korumayı hedefleyen kapak onarım cerrahisinin (valve repair) temel bileşenlerinden biridir. Uygun hastalarda, kapak değişimi (kapak replasmanı) yerine tercih edildiğinde uzun dönem sonuçları oldukça başarılı olabilir.
Anüloplasti Neden Yapılır?
Kalp kapakçıkları, kanın kalp odacıkları arasında tek yönde akmasını sağlayan yapılardır. Kapak yaprakçıkları, çevrelerindeki anülüs sayesinde doğru pozisyonda kalır. Ancak çeşitli hastalıklarda bu halka genişleyebilir veya şekli bozulabilir. Bunun sonucunda kapak yaprakçıkları tam olarak birleşemez ve kapak yetmezliği (regürjitasyon) gelişebilir.
Anüloplasti şu durumlarda uygulanabilir:
- Dejeneratif mitral kapak hastalıkları
- Fonksiyonel veya sekonder mitral yetmezlik
- Triküspit kapak yetmezliği
- Dilate kardiyomiyopatiye bağlı anülüs genişlemesi
- Bazı konjenital kalp hastalıkları
- Seçilmiş romatizmal kapak hastalıkları
Her kapak hastası anüloplasti için uygun değildir. Cerrahi yöntem, kapağın yapısı ve hastanın genel durumu değerlendirildikten sonra belirlenir.
Anüloplasti Nasıl Yapılır?
İşlem çoğunlukla açık kalp cerrahisi sırasında uygulanır. Bazı merkezlerde uygun hastalar için minimal invaziv cerrahi teknikler de tercih edilebilir. Ayrıca belirli hasta gruplarında, özellikle ciddi mitral veya triküspit yetmezliğinde, transkateter anüloplasti gibi kateter tabanlı onarım yöntemleri de gelişmeye devam etmektedir.
Cerrahi sırasında genel olarak şu adımlar izlenir:
- Kapak dikkatlice değerlendirilir ve gerekiyorsa yaprakçıklardaki veya kirişçiklerdeki (korda tendinea) bozukluklar onarılır.
- Anülüs ölçülerek uygun boyutta bir anüloplasti halkası (annuloplasty ring) veya bazı durumlarda anüloplasti bandı (annuloplasty band) seçilir.
- Halka veya bant, kapak çevresine özel cerrahi dikişlerle sabitlenir.
- Böylece anülüs yeniden şekillendirilir, kapak yaprakçıkları daha iyi temas eder ve geriye kan kaçışı azaltılır.
Kullanılan halkalar rijit, yarı rijit veya esnek yapıda olabilir. Hangi tip implantın kullanılacağı hastanın kapak anatomisine ve cerrahın tercihine göre belirlenir.
Anüloplastinin Avantajları
Uygun hastalarda kapak onarımı, kapak değişimine göre önemli avantajlar sağlayabilir:
- Hastanın kendi kalp kapağı korunur.
- Kalbin doğal anatomisi ve kapak fonksiyonları daha iyi korunabilir.
- Mekanik kapak gerektirmeyen hastalarda ömür boyu antikoagülan kullanımına çoğunlukla ihtiyaç duyulmaz. Ancak kullanılan ilaçlar hastanın başka hastalıklarına göre değişebilir.
- Kapak onarımının başarılı olduğu hastalarda uzun dönem yaşam kalitesi yüksek olabilir.
- Sol ventrikül fonksiyonlarının korunmasına katkı sağlayabilir.
Bununla birlikte, her hasta için kapak onarımı mümkün olmayabilir. Bazı ileri kapak hastalıklarında kapak replasmanı en uygun tedavi seçeneği olabilir.
Olası Riskler
Anüloplasti güvenilir bir cerrahi yöntem olmakla birlikte her kalp ameliyatında olduğu gibi bazı riskler taşır:
- Kanama
- Enfeksiyon
- Ritim bozuklukları
- Pıhtı oluşumu
- Tekrarlayan kapak yetmezliği
- Nadir durumlarda yeniden cerrahi gereksinimi
Risk düzeyi; hastanın yaşı, eşlik eden hastalıkları, kalp fonksiyonları ve uygulanan cerrahi tekniğe göre değişiklik gösterir.
Anüloplasti, özellikle mitral ve triküspit kapak yetmezliklerinin tedavisinde kullanılan, kalp kapağını korumaya yönelik etkili bir cerrahi yöntemdir. Genişlemiş kapak halkasının yeniden şekillendirilmesi sayesinde kapak yaprakçıkları daha iyi kapanır ve regürjitasyon azaltılabilir. Günümüzde uygun hastalarda kapak onarımı, kapak değişimine göre birçok avantaj sağlayabildiğinden uluslararası kardiyovasküler cerrahi kılavuzlarında öncelikli tedavi seçeneklerinden biri olarak değerlendirilmektedir.