DSÖ’den Büyük Salgın Simülasyonu: “Exercise Polaris II”

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), gelecekteki olası büyük salgınlara ve pandemilere karşı ülkeleri daha iyi hazırlamak amacıyla 22-23 Nisan 2026 tarihlerinde Exercise Polaris II adlı kapsamlı bir simülasyon tatbikatı düzenledi. Tatbikatın sonuçları 27 Nisan 2026’da kamuoyuyla paylaşıldı.Bu iki günlük yüksek seviyeli egzersiz, kurgusal yeni bir bakterinin dünya çapında hızla yayıldığı gerçekçi bir salgın senaryosu üzerine kuruldu. Amaç, ülkelerin gerçek bir sağlık acil durumu karşısında nasıl koordine olacağını, karar alma süreçlerini ve uluslararası işbirliğini pratikte test etmekti.

Katılım ve Ölçek

Tatbikata 26 ülke ve bölge, yaklaşık 600 sağlık acil durum uzmanı ve 25’ten fazla uluslararası ortak kurum katıldı. Katılımcılar arasında Bangladeş, Brezilya, Hindistan, Endonezya, Kenya, Filipinler, Fransa, Gana, Malezya, Tayland, Katar gibi ülkeler yer aldı. Bu, Polaris I’e göre daha geniş bir katılım anlamına geliyor.Her ülke kendi ulusal acil durum koordinasyon mekanizmasını aktif hale getirdi ve gerçek hayattaki koşullara mümkün olduğunca yakın bir ortamda çalıştı.

Tatbikatta Neler Test Edildi?

Ulusal acil durum koordinasyon yapılarının devreye sokulması
Acil durum personelinin (emergency workforce) hızlıca artırılması ve yönetilmesi
Bilgi akışı, veri paylaşımı ve etkili iletişim
Ülkeler arası, DSÖ ve diğer uluslararası ortaklarla koordinasyon ve politika uyumu
Kaynak yönetimi ve sınır ötesi işbirliği

Yeni kurulan Health Emergency Leaders Network gibi ağlar da bu tatbikatta ilk kez aktif olarak kullanıldı.

Çıkan Sonuçlar ve Değerlendirmeler

Tatbikatın en önemli çıktısı, küresel işbirliğinin gücünü bir kez daha göstermesi oldu. Katılımcılar, mevcut planların kağıt üzerinde kalmaması için pratikte test edilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.

DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus şu değerlendirmeyi yaptı:

“Exercise Polaris II, birlikte hareket ettiğimizde neler mümkün olduğunu gösterdi. Küresel işbirliği bir seçenek değil, zorunluluktur.”

Brezilya Halk Sağlığı Acil Durumlar Departmanı Direktörü Edenilo Baltazar Barreira Filho ise şöyle konuştu:

“Gerçekçi koşullar altında tehlikeli bir patojenin yayılmasını simüle ederek, mevcut planları eyleme dönüştürmemize yardımcı oldu. Kağıt üzerindeki planlar yeterli değil; önemli olan onların pratikte nasıl performans gösterdiğidir.”

DSÖ Sağlık Acil Durumlar Programı Direktörü Dr. Chikwe Ihekweazu da tatbikatın, ülkelerin hazırlıklı ve birlikte hareket etme kapasitesini ortaya koyduğunu belirtti.

Olumlu Yönler:

Hızlı bilgi paylaşımı ve acil personel takviyesinde (surge) bazı ülkelerin başarılı olduğu görüldü.
Uluslararası koordinasyon mekanizmalarının (özellikle Global Health Emergency Corps) işlevselliği test edildi.
Güven inşası ve önceden kurulmuş iletişim kanallarının önemi bir kez daha anlaşıldı.

Geliştirilmesi Gereken Alanlar:

Tatbikat, sistemdeki bazı zayıf noktaları da ortaya çıkardı. Bunlar arasında bilgi akışındaki gecikmeler, politika uyumundaki zorluklar ve acil durum personelinin hızlı seferberliğinde bazı ülkelerin yaşadığı sıkıntılar yer alıyor. DSÖ, bu dersleri ilerleyen dönemde detaylı bir “After-Action Review” raporuyla paylaşacağını açıkladı.Polaris Serisi ve GelecekPolaris I (Nisan 2025) kurgusal bir virüs salgınıyla yapılmıştı. Polaris II ise bakteri odaklı farklı bir senaryoyla çeşitlilik sağladı.

Her iki tatbikat da DSÖ’nün uzun vadeli HorizonX simülasyon programı kapsamında gerçekleştiriliyor. DSÖ, bu tür düzenli egzersizlerle ülkelerin hazırlığını sürekli olarak güçlendirmeyi hedefliyor.

Exercise Polaris II, “Hiçbir ülke bir sonraki salgını tek başına karşılayamaz” gerçeğini bir kez daha ortaya koydu. Gerçek bir kriz anında hızlı, koordineli ve güven temelli bir yanıt verebilmek için bu tür pratiklerin önemi büyük.

Kaynak:
World Health Organization (27 Nisan 2026). “Practicing today for tomorrow’s emergencies – WHO convenes countries and partners to simulate response to major disease outbreak.”
→ https://www.who.int/news/item/27-04-2026-practicing-today-for-tomorrow-s-emergencies-who-convenes-countries-and-partners-to-simulate-response-to-major-disease-outbreak