Kızamık Salgınları Alarm Veriyor: ABD’de 2026’da 1.300+ Vaka, Güney Carolina’da 920+ (ve Hâlâ Artıyor) – Neden Bu Kadar Ciddi?

 

Mart 2026’nın ortasında ABD’de kızamık (measles) salgını hâlâ kontrolden çıkmış durumda ve en büyük örnek Güney Carolina’daki Upstate bölgesi (özellikle Spartanburg County) salgını. Şubat 2026 başlarında 920 vaka rapor edilmişken (South Carolina Department of Public Health – DPH güncellemesi, 6 Şubat 2026), şu an (Mart ortası) bu sayı 990-996 civarına yükselmiş ve hızla 1.000’i aşması bekleniyor. Bu, ABD tarihinde son yıllarda görülen en büyük tek eyalet salgını – 2025’te Teksas’taki 762 vakayı geçmiş durumda.

 

Güney Carolina Salgını Detayları

• Başlangıç: Ekim 2025’te 8 vaka ile başladı, Ocak 2026’da patladı (örneğin Ocak ortasında günlük 100+ yeni vaka).
• Toplam vaka (Mart 2026 başı): Yaklaşık 990-996 (DPH ve CDC verileri).
• Yaş dağılımı (920 vaka döneminden örnek):
  • 5 yaş altı: ~243 (%26)
  • 5-17 yaş: ~583
  • Yetişkin: ~78
  • Çoğunluk çocuk – okul ve kreş yayılımı yüksek.
• Aşılama durumu: %95+ unvaccinated veya bilinmeyen (yani aşılanmamış). Sadece %5 civarı tam veya kısmi aşılanmış.
• Yer: %96 Spartanburg County’de yoğunlaşmış – okul aşılama oranı eyalet ortalamasının altında (%88.9 vs. %93.7), yakın topluluk yapısı (yaklaşık 15.000 kişilik düşük aşılı gruplar) yayılımı hızlandırıyor.
• Sonuçlar: Hastaneye yatışlar (21+), karantina (yüzlerce kişi), halka açık maruziyetler (restoran, Target, sosyal güvenlik ofisi gibi yerler). Ölüm raporlanmamış ama komplikasyon riski yüksek.

Bu salgın, ABD genel kızamık tablosunun büyük kısmını oluşturuyor.

 

ABD Genel Durumu (Mart 2026 ortası)CDC’nin 13 Mart 2026 güncellemesine göre:

• 2026 toplam doğrulanmış vaka: 1.362 (12 Mart itibarıyla).
• Artış: Haftalık 81 yeni vaka (önceki haftaya göre %6.3 artış).
• Outbreak bağlantılı: %94 (1.281 vaka) – 14 yeni outbreak 2026’da başlamış.
• Etkilenen eyaletler: 31 eyalet + New York City (Alaska’dan Wisconsin’e kadar).
• Diğer büyük salgınlar: Teksas (943+), Utah (443+), Arizona (278+), Florida (139+).
• Ulusal toplam 2025-2026: 3.000+ vaka (2025’te 2.284, 2026’da şimdiden yarısına yakın).
• Hastaneye yatış: %5 civarı, ölüm yok (henüz) ama komplikasyonlar (pnömoni, ensefalit) riski yüksek.

ABD, 2000’de kızamığı “eliminasyon” statüsünde ilan etmişti (yerel bulaş yok). Ama 2025-2026 salgınları (aynı suş bağlantılıysa) PAHO tarafından eliminasyon statüsünü kaybetme riski taşıyor – Nisan 2026’da karar bekleniyor.

 

Neden Bu Kadar Hızlı Yayılıyor?

• Aşılama düşüşü: Pandemi sonrası MMR (kızamık-kabakulak-kızamıkçık) aşı oranı düştü – okul ve topluluklarda %95 hedefinin altına inen yerler salgın için ideal ortam.
• Aşı tereddüdü: Yanlış bilgi, dini/mesleki muafiyetler, erişim sorunları.
• Yüksek bulaşıcılık: Kızamık R0 değeri 12-18 (COVID’den çok daha bulaşıcı) – bir kişi kapalı alanda 18 kişiye bulaştırabilir.
• Uluslararası seyahat + yerel kümelenmeler: İthal vakalar düşük aşılı topluluklara sıçrıyor.

Ne Yapmalı? (Hem ABD hem Türkiye’de Dersler)

• Aşı olun: MMR aşısı %97 koruma sağlar (2 doz). Çocuklar için rutin, yetişkinler için catch-up.
• Şüpheli temas varsa: Hemen sağlık kurumuna başvurun – 72 saat içinde aşı veya immünglobulin etkili olabilir.
• Farkındalık: Okul, kreş, toplu taşıma – semptomlar (yüksek ateş, döküntü, öksürük, göz kızarıklığı) çıkınca izole olun.
• Türkiye’de durum: Sağlık Bakanlığı aşı takvimi güçlü, ama göç ve aşı tereddüdü risk yaratabilir – son yıllarda küçük kümelenmeler oldu, ama büyük salgın yok.

Kızamık “eski” bir hastalık değil – aşı sayesinde kontrol altında tutuluyor ama aşı oranı düşerse geri dönüyor. Güney Carolina örneği net uyarı: Aşı tereddüdü = salgın.

 

Kaynaklar:

• CDC Measles Data (13 Mart 2026)
• South Carolina DPH Dashboard ve Güncellemeleri
• CIDRAP, Reuters, JAMA, Scientific American raporları

Sağlıklı kalın, aşı olun!
Sağlık Hattınız