Kanser (kötü huylu tümör, neoplazm, malignite) nedir?

Kanser, vücudun bir organ ya da dokusundaki hücrelerin düzensiz olarak bölünüp anormal çoğalması ile karakterize bir hastalıktır. Hemen her organ ya da dokuda görülebilir. Bir organda ya da dokuda başlayıp diğer organ ya da dokulara yayılma (metastaz) eğilimi gösterir.  
Son yıllarda kanser tedavisine yönelik ciddi ilerlemeler sağlanmış olmakla birlikte kanser halen ciddi ölümcül sonuçlar doğuran bir hastalıktır. Dünya genelinde en sık ölüm nedenidir.  

Kanser belirtileri nelerdir? 

Kanser belirtileri çok farklı şekilde kendini gösterebilir. Ancak kansere ilişkin belirtiler ortaya çıktığında hastalığın ilerlemiş olma ihtimali daha fazladır. Kanserin tedavisi ve hayatta kalma süresinin uzatılması erken teşhis ile daha kolaydır. Bu nedenle kanser belirtileri ortaya çıkmadan önce varsa tarama testlerinin yapılması faydalıdır. Risk faktörleri dikkate alınarak belirti vermeden ve başka organ ya da dokulara yayılmadan önce kanserlerin araştırılması gerekir.  

Kanser tedavisinde cerrahi tedaviye genel bakış

Kanser hastalarında tümör hücrelerinin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Çoğu kanser türünde ilk tedavi yöntemi olarak uygulanır. Kanser hücrelerinin tamamını temizleyebilmek için çevre lenf dokuları ile birlikte radikal cerrahi işlem uygulanır. Cerrahi tedaviye, kanserin türüne, yerine, yayılımına, hastanın yaşına, ek hastalığın varlığına göre hastanın değerlendirilmesi sonucu karar verilir.   

Kanserlerde hormon tedavisi (endokrin tedavi)

Prostat kanseri, meme kanseri, jinekolojik kanserler gibi bazı kanser türleri büyümek için hormonları kullanır. Bu kanserlerde tümör hücrelerinin büyümesini yavaşlatmak ve durdurmak için hormonlar kullanılır. Hormon tedavisinin bazı yan etkileri olsa da genel olarak bağışıklık sistemini etkilemez. Olası yan etkiler de doktorunuzun tavsiyeleriyle tolere edilebilir seviyeye çekilebilir. 

Akciğer kanserinden korunmak için ne yapılmalı? 

Akciğer kanserlerinde risk faktörlerinin çoğunluğu önlenebilir, düzeltilebilir nedenlerdir. Dünya genelindeen sık görülen, en sık ölüm nedenlerinden olan akciğer kanserlerinden korunmanın yolu bu risk faktörleriyle etkin bir mücadeleden geçer. Bu risk faktörleriyle mücadele yanında tarama programları da erken teşhis açısından faydalı olabilir. Özellikle genetik yatkınlığı olan ve risk faktörlerini taşıyan kişilere tarama programları uygulanabilir. 

Akciğer kanserlerine genel bakış 

Akciğer kanseri hem erkeklerde hem de kadınlarda en sık görülen kanser türüdür. Dünyada görülen tüm kanser vakalarının yaklaşık %15’i akciğer kanseridir. Aynı zamanda kanserden ölüm nedenleri arasında da en sık görülen akciğer kanseridir. Kanser kaynaklı ölümlerin yaklaşık %20-28 kadarı akciğer kanseri nedeniyle olur. Beş yıllık sağkalım düzeyi çoğu kanser türüne göre düşüktür. Ancak son yıllarda gelişen tedavi seçenekleri ve erken teşhis yöntemleriyle beş yıllık sağkalım düzeyi artmaya başlamıştır.  

Prostat kanserinin belirtileri nelerdir? 

Prostat kanseri genel olarak kansere bağlı belirtiler verebileceği gibi, büyüyen kanserli dokunun üretraya yaptığı basıya bağlı belirtiler de görülebilir. Prostat kanseri daha çok ilerleyen evrelerde belirti verir. Belirti verdiğinde çoğunlukla etraf lenf nodlarına veya başka organ ya da dokulara yayılım göstermiştir. Önemli olan prostat kanserinin erken dönemde, belirti vermeden tespit edilebilmesidir.  

Prostat kanserinin tedavisi 

Prostat kanseri tedavisinde amaç hastalığı kontrol altında tutmaktır. Tüm hastalara mutlaka müdahale edilmesi gerekmez. Bazı hastalar takip altında tutulur. Hastanın günlük faaliyetlerinin etkilenmemesi, diğer organ ve dokulara zarar vermemesi hedeflenir. Bazı hastalar ise müdahale için geç kalınmış dönemde tanı alabilir. Bunlara da hastanın yaşamını kolaylaştıracak, şikayetlerini rahatlatacak tedaviler önerilir.  

Meme kanserinin belirtileri nelerdir? 

Meme kanserini belirti vermeden erken aşamada yakalamak tedavi etkinliği açısından en doğru olanıdır. Bu da tarama testleri ile mümkündür. Ancak tarama testleri her zaman için doğru sonuç vermeyebilir. Mamografiler bazen görüntüyü tam olarak yakalayamayabilir. Bu nedenle meme kanseri belirtilerinin iyi bilinmesi, kadınlara kendi kendine meme muayenesinin öğretilmesi, meme kanserinin erken tanısında önemlidir.  

Meme kanseri nedenleri 

Meme kanseri sık görülen kanserlerden biridir. Birçok faktör meme kanseri için neden veya risk faktörü olabilir. Bunların bir kısmı değiştirilemez ancak bir kısmı bazı basit adımlarla değiştirilebilir ve meme kanseri önlenebilir. Değiştirilebilir risk faktörleri ile mücadele etmek, değiştirilemeyen risk faktörleri için de tarama testleriyle erken dönemde tanı koyabilmek, meme kanseri tedavisi için önelidir. 

Meme kanseri tanısı 

Meme kanseri tanısı ayrıntılı bir anamnez ve fizik muayene ile başlar. Hastanın aile öyküsü, daha önce radyoterapi uygulaması, tarama testleri veya memeye ilişkin şikayetleri alınır alınır. Muayenede her iki meme, koltuk altık, klavikula üstü dahil olmak üzere görünüm, kitle vs açısından değerlendirilir. Elde edilen bulgularda meme kanserine ilişkin bir şüphe varsa diğer tanı testleri uygulanır.