Algometrinin Temel Amacı ve Önemi

• Ağrı eşiği (pain threshold): Ağrının ilk hissedildiği nokta.
• Ağrı toleransı (pain tolerance): Kişinin dayanabildiği maksimum ağrı seviyesi.
• Hiperaljezi (hyperalgesia): Ağrıya aşırı duyarlılık (primer/sekonder).
• Allodini (allodynia): Zararsız uyaranın ağrıya yol açması.
• Merkezi duyarlanma (central sensitization): Beyin/omurilik seviyesinde ağrı amplifikasyonu.
• Tedavi etkinliğini objektif olarak kanıtlama (örn. pregabalin, duloksetin, fizik tedavi öncesi/sonrası karşılaştırma).

Algometri Teknikleri 

Algometri, farklı modalitelerle (basınç, termal, vibrasyon, elektriksel, kimyasal) yapılır. En kapsamlı protokol DFNS-Rolke Protokolü’dür (13 testten oluşur).

1. Mekanik Basınç Algometri (Pressure Pain Threshold – PPT)
   • Cihaz: Wagner FPX Algometer, Somedic Pressure Algometer, AlgoMed (Medoc), JTECH Commander.
   • Yöntem: 1 cm² uçlu prob ile cilde 0.5–1 kg/sn hızla artan basınç uygulanır. Hasta “ağrı başlıyor” dediğinde değer kaydedilir (kg/cm² veya kPa).
   • Dinamik versiyon: Tekrarlayan basınç (temporal summation) veya fırça ile dinamik mekanik allodini testi.
   • Klinik kullanım: Fibromiyalji tender point’leri, miyofasiyal trigger point’ler, baş ağrısı, temporomandibular eklem bozukluğu.
   • Normal değerler: Triceps 3–6 kg/cm², tibialis anterior 4–8 kg/cm² (yaş/cinsiyete göre değişir).
2. Termal Algometri (Thermal Quantitative Sensory Testing)
   • Cihazlar:
     • Medoc TSA-II NeuroSensory Analyzer (en yaygın, altın standart).
     • Medoc PATHWAY (daha hızlı ve hassas, klinik/araştırma için).
     • PATHWAY Model ATS (gelişmiş termal stimülasyon).
     • Contact Heat Evoked Potential Stimulator (CHEPS).
   • Testler:
     • Warm Detection Threshold (WDT)
     • Cold Detection Threshold (CDT)
     • Heat Pain Threshold (HPT) – 42–50°C arası başlar
     • Cold Pain Threshold (CPT) – 0–15°C arası başlar
     • Heat Pain Tolerance (HPTol)
     • Paradoxical Heat Sensation (soğukta sıcak hissetme)
   • Klinik kullanım: Küçük lif nöropatisi, diyabetik nöropati, CRPS, postherpetik nevralji, migren.
3. Vibrasyon Algometri (Vibration Detection Threshold – VDT)
   • Cihaz: Rydel-Seiffer 128 Hz tuning fork (manuel), Vibratron II, Somedic Vibrameter, Medoc PATHWAY vibrasyon modülü.
   • Yöntem: 128 Hz titreşimle büyük lif (A-beta) fonksiyonu ölçülür. Hasta titreşimi algılamaya başladığında eşik kaydedilir.
   • Klinik kullanım: Diyabetik polinöropati, spinal kord yaralanmaları, vitamin B12 eksikliği.
4. Elektriksel Algometri
   • Cihaz: Neurotron Neurometer, Digitimer DS7, Medoc PATHWAY elektriksel modül.
   • Yöntem: Cilde artan elektrik akımı uygulanır. Ağrı eşiği ve toleransı ölçülür.
   • Klinik kullanım: Nöropatik ağrı tanısı, spinal kord stimülasyonu öncesi, opioid toleransı değerlendirme.
5. Kimyasal Algojen Testleri
   • Kapsaisin Testi: Kapsaisin krem veya enjeksiyonu → hiperaljezi ve allodini alanı ölçülür.
   • Histamin Prick Testi: Histamin iğne ile uygulanır → flare alanı ölçülür.
   • Formalin Testi (hayvan modellerinde daha çok).
   • Intradermal Bradykinin / ATP Enjeksiyonu.
6. Conditioned Pain Modulation (CPM / DNIC)
   • Yöntem: Bir ekstremitede ağrı (conditioning stimulus – soğuk su, basınç) uygulanırken diğer ekstremitede ağrı eşiği ölçülür.
   • Normal yanıt: Conditioning stimulus ağrı eşiğini yükseltir (diffuse noxious inhibitory controls).
   • Anormal yanıt: CPM eksikliği → kronik ağrı riski yüksek (Yarnitsky et al., 2012).
7. Temporal Summation (Wind-up-like Pain)
   • Tekrarlayan mekanik/termal/elektriksel uyarılarla ağrı şiddeti artar mı?
   • Merkezi duyarlanma göstergesidir (Nijs et al., 2012).
8. Diğer İleri Teknikler
   • Laser Evoked Potentials (LEP) → Ağrı iletim yollarını elektrofizyolojik ölçer.
   • Contact Heat Evoked Potentials (CHEP) → Termal uyarıya beyin yanıtı.
   • Functional MRI + QST → Ağrı işleme beyin bölgelerini görselleştirme.
   • Microneurografi → Tek sinir lifi aktivitesini doğrudan kayıt (araştırma amaçlı).

Algometri Cihazları (2026 Güncel Modeller)

• Basınç Algometreleri
  • Wagner FPX / FDX Algometer (en yaygın manuel/dijital).
  • Somedic Pressure Algometer Type II.
  • Medoc AlgoMed (bilgisayar kontrollü, gerçek zamanlı feedback).
  • JTECH Commander Algometer (fizik tedavi klinikleri).
  • FDIX Algometer (yeni nesil, kablosuz).
• Termal Algometreler
  • Medoc TSA-II NeuroSensory Analyzer → Dünya altın standardı (ısıtma/soğutma 13°C/sn).
  • Medoc PATHWAY → Daha hızlı (30°C/sn), klinik ve araştırma için ideal.
  • PATHWAY Model ATS → Gelişmiş termal stimülasyon.
  • TSA-II CHEPS → Contact Heat Evoked Potential Stimulator.
• Vibrasyon & Elektriksel
  • Rydel-Seiffer 128 Hz tuning fork (manuel).
  • Vibratron II veya Somedic Vibrameter.
  • Neurotron Neurometer (elektriksel).

Klinik ve Araştırma Kullanım Alanları 

• Fibromiyalji tanısı ve tender point değerlendirmesi.
• Nöropatik ağrı (diyabetik, postherpetik, kemoterapi kaynaklı).
• CRPS tanısı (soğuk allodini, termal asimetri).
• Migren ve küme baş ağrısı atakları arası duyarlılık.
• Ameliyat öncesi ağrı öngörüsü (postoperatif ağrı riski).
• Ağrı tedavisi etkinliği (ilaç, fizik tedavi, spinal stimülasyon öncesi/sonrası).
• Farmakolojik araştırma (yeni analjeziklerin eşiği düşürme testi).

Kaynaklar:

• Rolke et al. (2006) – Quantitative sensory testing: a comprehensive protocol (Pain)
• Backonja et al. (2013) – QST in neuropathic pain (Neurology)
• Arendt-Nielsen & Yarnitsky (2009) – Experimental and clinical applications of QST (J Pain)
• Yarnitsky et al. (2012) – Conditioned pain modulation (Pain)
• Medoc Ltd. resmi kılavuzları (TSA-II, PATHWAY)
• Wagner Instruments teknik dokümanları
• Nijs et al. (2012) – Central sensitization in chronic pain (Clin J Pain)

Algometri, günümüz ağrı tıbbının en objektif araçlarından biridir ve kronik ağrı hastalarının kişiselleştirilmiş tedavisinde vazgeçilmez rol oynar.