Doğal İştah Açıcı Besinler Nelerdir?

İştahsızlık yaşayan birçok kişi ilaç kullanmadan iştahını artırabilecek doğal besinleri merak eder. Ancak tek başına herhangi bir besinin herkes için kanıtlanmış bir “iştah açıcı” etkisi yoktur. Bazı yiyecekler; aromaları, tatları, sindirimi destekleyici özellikleri veya beslenme yetersizliklerinin giderilmesine katkıları sayesinde bazı kişilerde iştahın artmasına yardımcı olabilir.

Uzun süren iştahsızlıkta ise temel hedef, doğal ürünler tüketmekten önce altta yatan nedenin belirlenmesi olmalıdır.

Zencefil

Zencefil, sindirim sistemi üzerinde en fazla araştırılmış bitkilerden biridir.

Bulantının azaltılmasına yardımcı olabileceği ve mide boşalmasını hızlandırabileceği gösterilmiştir. Bu etkileri sayesinde özellikle bulantıya bağlı iştahsızlık yaşayan bazı kişilerde yemek yemeyi kolaylaştırabilir. Ancak sağlıklı bireylerde doğrudan iştah artırdığına dair güçlü klinik kanıt bulunmamaktadır.

Zencefil;

• taze olarak,
• çay şeklinde,
• yemeklerde baharat olarak

tüketilebilir.

Aromatik Baharatlar

Kimyon, karabiber, kişniş, tarçın, kekik ve fesleğen gibi baharatlar yemeklerin tat ve aromasını zenginleştirerek besinlerin daha cazip hâle gelmesini sağlayabilir.

Özellikle yaşlı bireylerde koku ve tat alma duyusunun azalması iştah kaybına katkıda bulunabilir. Bu nedenle yemeklerin aromatik otlarla hazırlanması besin tüketimini artırmaya yardımcı olabilir.

Bununla birlikte bu baharatların tek başına iştah artırıcı etkisini gösteren güçlü klinik çalışmalar sınırlıdır.

Limon ve Turunçgiller

Limon, portakal ve mandalina gibi turunçgiller ferahlatıcı aromaları sayesinde bazı kişilerde yemek isteğini artırabilir.

Limon suyu veya limon kabuğunun yemeklere eklenmesi özellikle ağız kuruluğu yaşayan kişilerde yiyeceklerin daha lezzetli algılanmasına katkı sağlayabilir.

Ancak limonlu su içmenin tek başına iştah açtığını gösteren güçlü bilimsel kanıt bulunmamaktadır.

Fermente Süt Ürünleri

Yoğurt ve kefir probiyotik mikroorganizmalar içerebilir ve bağırsak mikrobiyotasının desteklenmesine katkıda bulunabilir.

Bağırsak sağlığının korunması sindirim konforunu artırabilir ve bazı kişilerde besin tüketimini kolaylaştırabilir. Ancak probiyotiklerin doğrudan iştah artırdığı kesin olarak gösterilmiş değildir.

Turşu ve Fermente Gıdalar

Turşu gibi ekşi ve aromatik besinler bazı kişilerde tükürük ve mide salgılarını uyararak yeme isteğini artırabilir.

Bununla birlikte yüksek tuz içerikleri nedeniyle;

• hipertansiyonu,
• kalp yetmezliği,
• böbrek hastalığı

bulunan kişilerde dikkatli tüketilmelidir.

Kuruyemişler

Badem, ceviz, fındık ve kaju gibi kuruyemişler enerji ve sağlıklı yağ açısından zengin besinlerdir.

İştahsızlığı olan kişilerde küçük hacimde yüksek enerji sağlamaları nedeniyle beslenme desteği olarak önerilebilirler.

Ayrıca çinko içerirler. Çinko eksikliği bulunan kişilerde eksikliğin giderilmesi iştahın düzelmesine katkı sağlayabilir. Ancak çinko düzeyi normal olan bireylerde fazladan çinko almanın iştahı artırdığı gösterilmemiştir.

Avokado

Avokado; tekli doymamış yağ asitleri, lif ve çeşitli vitaminler açısından zengindir.Özellikle kilo kaybı yaşayan kişilerde küçük porsiyonlarda yüksek enerji sağlaması nedeniyle beslenme planına eklenebilir.Ancak doğrudan iştah açıcı etkisi olduğu gösterilmemiştir.

Bal

Bal, enerji içeren doğal bir besindir.Ancak iştahı artırdığına ilişkin güvenilir klinik kanıt bulunmamaktadır. Şeker içeriği nedeniyle özellikle diyabeti olan bireylerin kontrollü tüketmesi gerekir.

İştahı Destekleyebilecek Beslenme Önerileri

Bilimsel çalışmalar, iştahsızlığı olan kişilerde yalnızca belirli besinlere odaklanmak yerine beslenme alışkanlıklarının düzenlenmesinin daha etkili olabileceğini göstermektedir.

Şu öneriler yararlı olabilir:

• Gün içinde üç büyük öğün yerine daha küçük ve sık öğünler tüketmek
• Öğünleri görsel olarak daha çekici hazırlamak
• Sevilen besinlere öncelik vermek
• Yemekleri hoş kokulu baharatlarla zenginleştirmek
• Yeterli sıvı tüketmek, ancak öğünlerden hemen önce aşırı miktarda sıvı almaktan kaçınmak
• Hafif fiziksel aktivite veya kısa yürüyüşler yapmak (kişinin sağlık durumuna uygunsa)
• Ağız ve diş sağlığı sorunlarını tedavi ettirmek

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

İştahsızlık aşağıdaki durumlarla birlikte görülüyorsa mutlaka tıbbi değerlendirme gerekir:

• İki ila dört haftadan uzun süren iştahsızlık
• İstemsiz kilo kaybı
• Yutma güçlüğü
• Sürekli bulantı veya kusma
• Kansızlık bulguları
• Ateş
• Gece terlemesi
• Nedeni açıklanamayan halsizlik

Bu belirtiler; enfeksiyonlar, sindirim sistemi hastalıkları, hormonal bozukluklar, depresyon veya kanser gibi önemli sağlık sorunlarının belirtisi olabilir.