• Kökeni: 1970’lerin sonunda Avustralya’da (Macquarie Üniversitesi) geliştirildi. Türkiye’ye 1993 yılında Zihinsel Engellilere Destek Derneği (şimdi Ulusal Down Sendromu Derneği ile bağlantılı) tarafından getirildi.
• Amaç: Gelişimsel geriliği olan çocukların (Down sendromu, otizm spektrumu, serebral palsi vb.) tüm potansiyellerine ulaşmasını sağlamak. Aileleri “çocuğun ilk öğretmeni” olarak konumlandırır ve evde uygulanabilir eğitim stratejileri öğretir.
• Yapı: Sekiz kitaptan oluşan kapsamlı bir eğitim seti. Her kitap farklı bir gelişim alanına odaklanır.
• Hedef yaş: Özellikle 0-6 yaş (en etkili olduğu dönem ilk 3-4 yıldır).

Program, aile merkezli erken müdahale felsefesine dayanır: Aileler, uzmanlardan eğitim aldıktan sonra programı evde kendi başlarına uygulayabilir.

1. Büyük Kas Becerileri (Kaba Motor)
   Oturma, emekleme, ayakta durma, yürüme, denge, merdiven inip çıkma gibi hareketler. Hipotoni (kas gevşekliği) nedeniyle geciken motor becerilere odaklanır.
2. Küçük Kas Becerileri (İnce Motor)
   El-kol koordinasyonu, nesne tutma, kaşık kullanma, kalem tutma, yap-boz gibi beceriler. İleride yazı yazma ve öz bakım için temel oluşturur.
3. Alıcı Dil Becerileri
   Anlama becerisi: “Bana topu ver”, “Kapıyı kapat” gibi komutları anlama ve yerine getirme.
4. İletişim Becerileri (İfade Edici Dil)
   Jest, mimik, ses çıkarma, kelime söyleme, cümle kurma. Konuşma gecikmesine özel destek verir.
5. Kişisel ve Toplumsal Beceriler (Öz Bakım + Sosyal)
   Yemek yeme, giyinme, tuvalet eğitimi, ellerini yıkama, başkalarıyla oyun oynama, sırayı bekleme gibi günlük yaşam ve sosyal beceriler.

Her kitapta:

• Gelişim basamakları (kilometre taşları) sıralı olarak verilir.
• Her beceri için adım adım öğretim yöntemi (model olma, yardım azaltma, pekiştirme).
• Ailelere evde nasıl uygulayacaklarına dair pratik öneriler ve etkinlikler.

Nasıl Uygulanır?

• Eğitmenli versiyon (Down Türkiye +1 Akademi’de sunulan hali):
  Sertifikalı eğitmenler tarafından 12 hafta boyunca, her oturum 45 dakika sürer. Aileler hem teorik eğitim alır hem de uygulamalı çalışma yapar.
• Kitap seti ile evde uygulama: Aileler kitapları aldıktan sonra kendi ev ortamlarında programı uygular. Haftalık hedefler belirlenir, ilerleme takip edilir.
• Ön değerlendirme: Programa başlamadan önce çocuğun mevcut seviyesi uzman tarafından değerlendirilir ve program buna göre uyarlanır.

DÖDEM ile Karşılaştırma 

Çoğu aile ikisini birlikte veya ardışık kullanıyor:
DÖDEM ile günlük hayatı daha bilinçli hale getirip, Küçük Adımlar ile belirli becerileri sistematik olarak çalışmak çok etkili oluyor.

• Özellikle Down sendromlu ve diğer gelişimsel geriliği olan 0-6 yaş çocuklu aileler.
• Down Türkiye (downturkiye.org ve akademi.downturkiye.org) üzerinden Küçük Adımlar Programı’nı bulabilirsin.
• Bazen dernek ücretsiz veya indirimli kitap seti dağıtıyor (özellikle yeni tanı alan ailelere).
• Belediyelerin erken müdahale merkezleri, RAM (Rehberlik Araştırma Merkezi) veya özel eğitim kurumlarında da Küçük Adımlar temelli çalışmalar yapılıyor.

Öneri:
Çocuğunun yaşı ne kadar küçükse (özellikle 0-3 yaş) erken başla. Önce bir çocuk nörolojisi veya özel eğitim uzmanıyla görüşüp çocuğunun gelişim profilini çıkar, sonra DÖDEM ve/veya Küçük Adımlar’a karar ver. İkisi de ücretsiz devlet destekli rehabilitasyon raporuyla birlikte özel eğitim merkezlerinde desteklenebiliyor.Sağlıklı günler dileriz!