Anagositik (anagocytic) ne demek?

Anagositik (anagocytic) tıbbi terminolojide çok nadir ve eski bir terimdir. Günümüz modern tıp literatüründe neredeyse hiç kullanılmaz; daha çok 20. yüzyıl başı İngilizce tıbbi sözlüklerde ve çok dilli (özellikle İngilizce-Arapça) tıbbi sözlüklerde yer alır.

 

Tanımı

En net ve orijinal tanım, The American Illustrated Medical Dictionary’den (erken 20. yüzyıl baskıları) gelir:

anagocytic (an-ag-o-si’tik). Retarding or inhibiting the growth of cells.
(Hücrelerin büyümesini geciktiren veya inhibe eden.)

Bu tanım, sözlüğün birden fazla baskısında (örneğin 1910’lu-1940’lı yıllar) aynen geçer.
Aynı tanım, Unified Medical Dictionary (İngilizce-Arapça tıbbi sözlük) ve diğer eski çok dilli tıbbi kaynaklarda da bulunur:

• Arapça karşılığı: رادع أو مؤخر نمو الخلايا veya مُثَبِّطُ النُّمُوِّ الخَلَوِيّ
  (Hücre büyümesini engelleyen veya geciktiren) anlamında kullanılır.

Kökeni

Yunanca:

• ana- (yukarı, ileri, yeniden) + cytos (hücre)
  → “Hücre gelişimini ileri/yeniden engelleyen” anlamı çıkar.
  (Bazı kaynaklarda “cell growth retardant” veya “anti-proliferative” etkiyi belirten eski bir sıfat olarak geçer.)

Kullanım Alanı ve Bağlamı

• Hücre biyolojisi, farmakoloji ve onkoloji bağlamında teorik olarak hücre proliferasyonunu (çoğalmasını) yavaşlatan maddeler, ilaçlar veya durumlar için kullanılmış eski bir sıfattır.
• Günümüzde kemoterapi ilaçları veya hücre büyümesini inhibe eden ajanlar için “cytostatic” veya “anti-proliferative” terimleri tercih edilir.
  “Anagocytic” kelimesi bu nedenle terk edilmiş/obsolet hale gelmiştir.
• Saç tıbbı veya dermatolojide anagen fazını (büyüme fazını) etkileyen maddeler için nadiren “anagen-inhibiting” yerine kullanıldığına dair eski tercümelerde izler vardır, ancak bu çok istisnadır.

Önemli Notlar

• Günümüz tıbbında aynı anlamı cytostatic, anti-mitotic veya proliferation inhibitor terimleri karşılar.