Angiolith Nedir?
Angiolith (angiolith), damar yapılarıyla ilişkili taşlaşmış veya kalsifiye oluşumları tanımlamak için kullanılan oldukça nadir ve eski bir tıbbi terimdir. Kelime kökeni Yunanca “angeion” (damar) ve “lithos” (taş) sözcüklerinden gelir. Yani angiolith, kelime anlamı olarak “damar taşı” demektir. Günümüzde modern tıpta yaygın kullanılan bir tanı adı değildir; daha çok tarihsel patoloji ve eski tıbbi literatürde karşımıza çıkar. Modern terminolojide bu tür oluşumlar genellikle “vasküler kalsifikasyon”, “flebolit” veya damar içi kalsifiye yapı olarak tanımlanır. (Dorland’s Medical Dictionary, Stedman’s Medical Dictionary)
Bu terim çoğunlukla damar içinde veya damarla ilişkili yapılarda gelişen kalsifiye oluşumları ifade etmek için kullanılmıştır. Özellikle toplardamar içinde oluşan küçük kalsifikasyonlar günümüzde “flebolit” adıyla bilinir. Flebolitler genellikle eski pıhtıların zamanla kalsifiye olması sonucu gelişir. En sık pelvis bölgesindeki toplardamarlarda görülür ve çoğu zaman tesadüfen fark edilir. Röntgen veya bilgisayarlı tomografi incelemelerinde küçük yuvarlak kalsifik yapılar şeklinde izlenebilirler. (Radiopaedia, Cleveland Clinic)
Bazı eski kaynaklarda angiolith terimi, damar duvarında sertleşme ve taşlaşma oluşturan ileri vasküler dejenerasyon tabloları için de kullanılmıştır. Özellikle aterosklerozun ileri evrelerinde damar duvarında kalsiyum birikimi görülebilir. Ancak modern tıp bu durumları artık çok daha spesifik terimlerle sınıflandırmaktadır.
Angiolith oluşumları çoğu zaman belirti vermez. Özellikle küçük flebolitler genellikle zararsızdır. Ancak bazı durumlarda:
- Damar dolaşım bozukluğu,
- Kronik venöz hastalık,
- Varisler,
- Damar malformasyonları,
- Eski tromboz alanları
ile ilişkili olabilir.
Özellikle damar malformasyonlarının içinde görülen çok sayıda flebolit, kronik yavaş kan akımının göstergesi kabul edilir.
Tanı çoğunlukla görüntüleme yöntemleriyle konur. Direkt grafilerde küçük yuvarlak kalsifik odaklar şeklinde görülebilir. BT ve MR incelemeleri damar yapısıyla ilişkisini değerlendirmede yardımcı olabilir.
Tedavi genellikle gerekli değildir çünkü çoğu vasküler kalsifik yapı tesadüfen saptanır ve ciddi sorun oluşturmaz. Ancak altta yatan damar hastalığı varsa buna yönelik değerlendirme yapılabilir.
Sonuç olarak angiolith, damar yapılarıyla ilişkili taşlaşmış veya kalsifiye oluşumları ifade eden eski bir tıbbi terimdir. Günümüzde bu yapıların çoğu flebolit veya vasküler kalsifikasyon olarak adlandırılır. Çoğu iyi huylu ve tesadüfi bulgu olsa da bazı damar hastalıklarıyla ilişkili olabilir.