Asinklitizm Nedir? Tanımı, Türleri, Tanısı ve Doğum Sürecine Etkileri
Asinklitizm (asynclitism), doğum sırasında fetüs başının annenin pelvisine eğik yerleşmesiyle karakterize edilen bir baş yerleşimi bozukluğudur. Bu durumda kafatasındaki sagital sütür, pelvisin orta hattına göre öne veya arkaya kayar. Asinklitizm, vajinal muayenede değerlendirilebilen bir klinik bulgudur; özellikle belirgin olduğunda veya doğumun ilerlemesi yavaşladığında önem kazanabilir (Malvasi ve ark., 2015).
Fetüs başının doğum sırasında pelvisin şekline uyum sağlamasıyla bir miktar asinklitik yerleşim görülebilir. Bu nedenle asinklitizmin varlığı tek başına doğumun güçleşeceğini göstermez. Klinik önem; başın pozisyonu, inişi ve doğum eyleminin ilerleyişiyle birlikte değerlendirilmelidir.
Asinklitizmin Anatomik Temeli
Fetüs kafatasında iki parietal kemik arasında bulunan sagital sütür, başın doğum kanalındaki yerleşimini değerlendirmeye yardımcı olan anatomik bir işarettir. Başın simetrik yerleşiminde sütür pelvisin orta hattına göre daha merkezi konumdadır. Asinklitizmde ise sütür öne veya arkaya doğru kayar ve parietal kemiklerden biri diğerine göre daha önde yer alır.
Asinklitizm, başın yalnızca yana yatması olarak tanımlanmamalıdır. Obstetrik açıdan esas özellik, fetüs başının pelvis içindeki eğik yerleşimi ve sagital sütürün konumudur (Malvasi ve ark., 2015).
Asinklitizm Türleri
Asinklitizm, sagital sütürün pelvis içindeki konumuna göre ön ve arka asinklitizm olarak sınıflandırılır.
1. Ön asinklitizm (Naegele asinklitizmi)
Ön asinklitizmde sagital sütür, annenin sakrumuna veya sakral promontoryumuna daha yakın konumdadır. Bu yerleşimde fetüsün ön parietal kemiği, arka parietal kemiğe göre doğum kanalında daha önde bulunur.
Ghi ve arkadaşları (2012), doğum eylemi sırasında başın ilerlemediği bir olguda ön asinklitizm şüphesinin transperineal ultrasonografiyle değerlendirilebildiğini bildirmiştir. Bu yayın tek bir olguya dayandığından, sonuçları tüm doğumlara genellemek doğru değildir.
2. Arka asinklitizm (Litzmann asinklitizmi)
Arka asinklitizmde sagital sütür, annenin pubik simfizine daha yakın konumdadır. Bu durumda arka parietal kemik, ön parietal kemiğe göre doğum kanalında daha önde bulunur.
Ön ve arka asinklitizm arasındaki ayrım, sagital sütürün pelvisteki konumuna dayanır. Asinklitizmin klinik önemi ise yalnızca türüyle belirlenemez; başın diğer pozisyon özellikleri ve doğumun ilerleyişi de dikkate alınmalıdır (Malvasi ve ark., 2015).
Asinklitizm Neden Önemlidir?
Asinklitizm, fetüs başının doğum kanalındaki yerleşimiyle ilişkili bir bulgudur. Hafif derecede görülebilir; ancak belirgin asinklitizm, özellikle başın inişi veya doğum eyleminin ilerlemesi yetersiz olduğunda klinik açıdan önem kazanabilir.
Malvasi ve arkadaşlarının (2015) literatür derlemesi, belirgin asinklitizmin özellikle fetüs başının transvers veya oksiput posterior pozisyonları gibi diğer malpozisyonlarla birlikte görülebildiğini bildirmiştir. Derlemede asinklitizmin doğumun ilerlememesiyle ilişkisi de ele alınmıştır. Bununla birlikte, asinklitizmin saptanması tek başına doğumun duracağı veya cerrahi müdahale gerekeceği anlamına gelmez.
Asinklitizm Doğumu Nasıl Etkiler?
Asinklitizmin doğum üzerindeki etkisi, yerleşimin derecesine ve doğum eyleminin seyrine bağlıdır.
- Hafif asinklitizm: Doğum sırasında başın pelvisin çaplarına uyum sağlamasıyla birlikte görülebilir. Tek başına komplikasyon bulunduğunu göstermez.
- Belirgin asinklitizm: Başın doğum kanalındaki ilerlemesini güçleştirebilir. Özellikle başın inişi yetersizse veya doğum eylemi ilerlemiyorsa değerlendirilmesi gereken bulgulardan biridir.
- Diğer baş pozisyonu bozukluklarıyla birlikte asinklitizm: Başın transvers veya oksiput posterior pozisyonda olması gibi durumlarla birlikte görüldüğünde doğumun değerlendirilmesini daha karmaşık hâle getirebilir.
Asinklitizm saptandığında doğum yönetimi, bu bulguya tek başına dayanılarak belirlenmez. Vajinal muayene, fetüs başının pozisyonu ve inişi, doğum eyleminin ilerlemesi ve anne ile bebeğin klinik durumu birlikte değerlendirilir (Malvasi ve ark., 2015).
Asinklitizm Nasıl Tanı Konulur?
Vajinal muayene
Asinklitizm, doğum sırasında vajinal muayeneyle değerlendirilebilir. Muayenede sagital sütürün ve kafatasındaki anatomik işaretlerin konumu incelenir. Bununla birlikte, elle yapılan muayene her zaman kesin sonuç vermeyebilir.
Malvasi ve arkadaşlarının (2012) 150 gebe üzerinde yürüttüğü çalışmada, fetüs başının transvers pozisyonunu ve asinklitizmi belirlemede ultrasonografi ile dijital vajinal muayenenin performansı karşılaştırılmıştır. Araştırmacılar, dijital muayenenin özellikle derin transvers yerleşimde ultrasonografiden daha düşük performans gösterdiğini bildirmiştir. Bu çalışma, ultrasonografinin değerlendirmeye katkısını desteklemekle birlikte, sonuçları her klinik koşula aynı şekilde genellenmemelidir.
Doğum sırasında ultrasonografi
İntrapartum ultrasonografi, doğum sırasında fetüs başının pozisyonunu değerlendirmeye ve klinik muayene bulgularını desteklemeye yardımcı olabilir. Asinklitizm şüphesinde transabdominal veya transperineal görüntüleme yaklaşımları kullanılabilir. Ancak yöntemin seçimi klinik soruya ve uygulayıcının deneyimine bağlıdır (Malvasi ve ark., 2012; Ghi ve ark., 2018).
Uluslararası Obstetrik ve Jinekolojik Ultrason Derneğinin (ISUOG) intrapartum ultrasonografi kılavuzu, doğum sırasında ultrasonografinin klinik kullanımını ve sonuçların doğum yönetimine nasıl katkı sağlayabileceğini ele alır. Kılavuz, ultrasonografinin her doğumda zorunlu bir standart bakım uygulaması olduğunu ileri sürmez (Ghi ve ark., 2018).
Asinklitizm Her Zaman Müdahale Gerektirir mi?
Hayır. Hafif asinklitizm tek başına müdahale gerektirdiği anlamına gelmez. Klinik karar; fetüs başının pozisyonu ve inişi, doğum eyleminin ilerleyişi ve anne ile bebeğin durumu değerlendirilerek verilir.
Doğumun ilerlemediği durumlarda asinklitizm, olası etkenlerden biri olarak incelenebilir. Bazı vakalarda operatif vajinal doğum veya sezaryen gerekebilir; ancak bu kararlar yalnızca asinklitizm bulgusuna dayanılarak verilmez (Malvasi ve ark., 2015).
Sık Sorulan Sorular
Asinklitizm tehlikeli midir?
Asinklitizm her zaman tehlikeli değildir. Hafif derecede görülebilir. Belirgin asinklitizm, özellikle doğumun ilerlemediği durumlarda daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir.
Asinklitizm sezaryen gerektirir mi?
Hayır. Sezaryen gerekliliği yalnızca asinklitizmin varlığına göre belirlenmez. Doğumun ilerleyişi, fetüs başının pozisyonu ve inişi ile anne ve bebeğin klinik durumu birlikte değerlendirilir.
Asinklitizm ultrasonografiyle saptanabilir mi?
Ultrasonografi, asinklitizmin değerlendirilmesini destekleyebilir. Çalışmalar, özellikle baş pozisyonunun klinik muayeneyle belirlenmesinin zor olduğu durumlarda intrapartum ultrasonografinin yararlı olabileceğini göstermektedir (Malvasi ve ark., 2012; Ghi ve ark., 2018).
Asinklitizm, fetüs başının doğum kanalına sagital sütür pelvisin orta hattından öne veya arkaya kaymış şekilde yerleşmesini ifade eder. Ön asinklitizmde sütür sakruma, arka asinklitizmde ise pubik simfize daha yakındır. Hafif asinklitizm doğum sırasında görülebilirken, belirgin asinklitizm özellikle başın inişi veya doğumun ilerlemesi yetersiz olduğunda klinik önem taşır. Tanı vajinal muayeneyle değerlendirilebilir ve gerekli durumlarda intrapartum ultrasonografiyle desteklenebilir. Doğum yönetimi, asinklitizmin yanı sıra tüm klinik bulgular dikkate alınarak belirlenmelidir.
Kaynaklar:
- Ghi, T., Youssef, A., Pilu, G., Malvasi, A., & Ragusa, A. (2012). Intrapartum sonographic imaging of fetal head asynclitism. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 39(2), 238–240. https://doi.org/10.1002/uog.9034
- Ghi, T., Eggebø, T., Lees, C., Kalache, K., Rozenberg, P., Youssef, A., Salomon, L. J., & Tutschek, B. (2018). ISUOG Practice Guidelines: Intrapartum ultrasound. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 52(1), 128–139. https://doi.org/10.1002/uog.19072
- Malvasi, A., Stark, M., Ghi, T., Farine, D., Guido, M., & Tinelli, A. (2012). Intrapartum sonography for fetal head asynclitism and transverse position: Sonographic signs and comparison of diagnostic performance between transvaginal and digital examination. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 25(5), 508–512. https://doi.org/10.3109/14767058.2011.648234
- Malvasi, A., Barbera, A., Di Vagno, G., Gimovsky, A., Berghella, V., Ghi, T., Di Renzo, G. C., & Tinelli, A. (2015). Asynclitism: A literature review of an often forgotten clinical condition. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 28(16), 1890–1894. https://doi.org/10.3109/14767058.2014.972925
