Aylandız (Kokarağaç) Nedir? Faydaları, Kullanımı, Zararları ve Bilimsel Gerçekler

Aylandızın bilimsel adı Ailanthus altissima (Mill.) Swingle‘dır. Simaroubaceae familyasında yer alan, yaprak döken bir ağaç türüdür. Tür Asya kökenlidir ve günümüzde doğal yayılış alanının dışında da birçok bölgede bulunmaktadır. Hızlı büyümesi, tohumlarının rüzgârla taşınabilmesi ve köklerinden sürgün oluşturabilmesi nedeniyle istilacı özellik gösterebilir (Güney Sarıtaş ve Gürbüz, 2026).

Aylandızın özellikle kurutulmuş gövde ve kök kabuğu, geleneksel tıpta kullanılan bitkisel materyaller arasında yer alır. Çin’de Chunpi adıyla bilinen aylandız kabuğu, Çin, Kore ve Hindistan’daki geleneksel tıp uygulamalarında çeşitli rahatsızlıklar için kullanılmıştır. Modern araştırmalarda ise aylandızın kimyasal bileşimi ve bu bileşiklerin farmakolojik özellikleri incelenmektedir (Li et al., 2021).

Aylandız üzerine yapılan araştırmaların önemli bölümü in vitro ve hayvan deneylerine dayanmaktadır. İnsanlarda hastalık tedavisi amacıyla etkinliğini gösteren klinik kanıtlar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle aylandızın geleneksel kullanım alanları ile modern tıpta kanıtlanmış tedavi yöntemlerini birbirinden ayırmak gerekir.

Aylandızın Bilimsel Adı ve Botanik Özellikleri

Aylandızın bilimsel adı Ailanthus altissima (Mill.) Swingle‘dır ve Simaroubaceae familyasına dahildir.

Flora of China kayıtlarına göre aylandız yaprak döken ve yaklaşık 20 metreye kadar büyüyebilen bir ağaçtır. Yaprakları tek teleksi bileşik yapıdadır ve yaklaşık 40–60 cm uzunluğunda olabilir. Yaprakçık sayısı genellikle 13–27 arasındadır. Yapraklar ezildiğinde karakteristik bir koku ortaya çıkar. Çiçekler salkım durumunda bulunur ve meyveler kanatlı yapıdaki samara tipindedir (Flora of China).

Aylandızın yapraklarında tabana yakın bölümde bulunan dişlerin uçlarında bezler bulunması türün ayırt edici özelliklerinden biridir. Meyveler yaklaşık 3–4,5 cm uzunluğunda kanatlı yapıdadır ve tohum kanadın orta bölümünde bulunur (Flora of China). Türkiye’de tür aylandız ve kokarağaç adlarıyla bilinmektedir.

Aylandız Neden Kokarağaç Olarak Bilinir?

Aylandız yapraklarının ezilmesiyle belirgin ve hoş olmayan bir koku ortaya çıkar. Botanik kaynaklarda da yaprakların ezildiğinde kokulu olduğu belirtilmektedir (Flora of China). Bu özellik, Türkiye’de kullanılan kokarağaç adının temel nedenlerinden biridir.

Aylandız Nerelerde Yetişir?

Aylandız Asya kökenli bir türdür. Doğal yayılış alanının dışında birçok ülkede yetiştirilmiş, zaman içerisinde bazı bölgelerde doğallaşmış ve istilacı hale gelmiştir.

Tür özellikle insan faaliyetleriyle bozulan alanlarda, yol kenarlarında ve orman açıklıklarında hızlı şekilde yayılabilir. 2026 yılında yayımlanan Türkiye kaynaklı bir derlemede aylandızın hızlı büyüme, kök sürgünleri ve rüzgârla taşınan tohumları sayesinde koloniler oluşturabildiği ve çevresel streslere toleransı nedeniyle doğal ekosistemlerde baskın hale gelebildiği bildirilmiştir (Güney Sarıtaş ve Gürbüz, 2026).

Aylandız İstilacı Bir Tür müdür?

Evet. Aylandız birçok bölgede istilacı yabancı tür olarak değerlendirilir. Bu özelliğin oluşmasında hızlı büyüme, tohumla çoğalma, kök sürgünleri ve çevresel koşullara uyum sağlama kapasitesi rol oynar (Güney Sarıtaş ve Gürbüz, 2026).Aylandızın ekolojik etkilerinden biri de allelopati olarak adlandırılan biyolojik etkidir. Bitkinin köklerinde bulunan bazı bileşikler diğer bitkilerin çimlenmesini ve kök gelişimini baskılayabilir.

Heisey’in 1990 tarihli çalışmasında aylandız kök ve yapraklarında fitotoksik maddelerin bulunduğu, özellikle kök kabuğunun bahçe teresi (Lepidium sativum) gelişimini baskıladığı gösterilmiştir. Bu etkinin kök çevresindeki toprakta da gözlenmesi, köklerden salınan maddelerin aylandızın bazı habitatlardaki rekabet gücüne katkıda bulunabileceğini düşündürmüştür (Heisey, 1990).

De Feo ve arkadaşlarının 2003 tarihli çalışmasında ise aylandız köklerinden elde edilen sulu ekstraktın turp, tere ve semizotu tohumlarının çimlenmesi ve kök gelişimi üzerinde doza bağlı baskı oluşturduğu gösterilmiştir. Çalışmada ailanthone, incelenen bileşikler arasında en güçlü fitotoksik aktiviteyi göstermiştir (De Feo et al., 2003).Bu bulgular aylandızın ekolojik istilacılığını açıklayan mekanizmalardan birinin allelopatik etkiler olabileceğini göstermektedir.

Aylandızın İçeriğinde Hangi Bileşikler Bulunur?

Aylandızın özellikle kurutulmuş kabuğu çok sayıda sekonder metabolit içerir.

Li ve arkadaşlarının 2021 yılında yayımladığı kapsamlı derlemede, Ailanthus altissima‘nın kurutulmuş kabuğundan yaklaşık 221 bileşiğin izole edilip karakterize edildiği bildirilmiştir. Bunlar arasında:

• alkaloidler,
• quassinoidler,
• fenilpropanoidler,
• triterpenoidler,
• uçucu yağ bileşenleri

ve diğer kimyasal gruplar bulunmaktadır (Li et al., 2021).

Buradaki 221 bileşik sayısı aylandız ağacının tamamını ifade etmez; söz konusu sayı, derlemede özellikle kurutulmuş aylandız kabuğundan izole edilip tanımlanan bileşiklere ilişkindir.Aylandızın diğer kısımlarında da farklı bileşikler tanımlanmıştır. Örneğin 2026 yılında yayımlanan bir çalışmada yapraklardan 10 quassinoid bileşiği izole edilmiş, bunlardan ikisinin daha önce tanımlanmamış bileşikler olduğu bildirilmiştir (Li et al., 2026).

Ailanthone Nedir?

Ailanthone, Ailanthus altissima içerisinde bulunan doğal bir quassinoid bileşiğidir.Quassinoidler, Simaroubaceae familyasında bulunan karakteristik sekonder metabolitlerdir. Aylandız üzerinde yapılan fitokimyasal çalışmalar çok sayıda quassinoidin tanımlanmasını sağlamıştır (Li et al., 2021; Tamura et al., 2003).

Ailanthone özellikle:

• antitümör aktivite,
• hücre proliferasyonu,
• hücre döngüsü,
• apoptoz,
• otofaji,
• ferroptoz,
• tümör hücresi göçü ve invazyonu

gibi süreçlerle ilişkili olarak araştırılmıştır.

2026 yılında yayımlanan kapsamlı derlemede ailanthone’un akciğer kanseri, kolorektal kanser, meme kanseri, mide kanseri, melanoma, glioblastoma ve çeşitli diğer kanser modellerindeki deneysel etkileri değerlendirilmiştir. İncelenen mekanizmalar arasında apoptoz, otofaji, ferroptoz, hücre döngüsü baskılanması ve tümör hücrelerinin proliferasyon, göç ve invazyonunun engellenmesi yer almaktadır (Huang et al., 2026).Bu araştırmalar preklinik düzeydedir. Ailanthone’un insanlarda herhangi bir kanser türünü tedavi ettiğini gösteren yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır.

Ailanthone’un Güvenlilik Durumu

Ailanthone üzerinde toksikolojik araştırmalar da yapılmıştır.Preklinik toksikoloji çalışmasında farelere oral ailanthone uygulanmış ve akut toksisite çalışmasında 27,3 mg/kg LD50 değeri bildirilmiştir. Yüksek maruziyetlerde başlıca patolojik değişiklikler karaciğer ve gastrointestinal sistemde görülmüştür. Aynı çalışmada daha uzun süreli uygulamalarda çeşitli organ ve dokularda toksikolojik değişiklikler değerlendirilmiştir (Tan et al., 2019).

Bu değer insanlarda kullanılabilecek bir doz değildir ve bitkisel preparatlar için güvenli doz olarak yorumlanamaz. LD50 deney hayvanlarında belirli koşullarda akut toksisiteyi değerlendirmek için kullanılan bir parametredir.2021 tarihli aylandız kabuğu derlemesi de yüksek dozlarda quassinoidlerin toksisite oluşturabileceğini bildirmekte ve aylandız kabuğunun etkinliği ile güvenliliğinin daha ayrıntılı araştırılması gerektiğini belirtmektedir (Li et al., 2021).

2026 tarihli ailanthone derlemesi ise bileşiğin hızlı emilim ve geniş doku dağılımı gösterebildiğini, buna karşın kısa yarı ömür, düşük biyoyararlanım ve toksik etkilerin klinik geliştirmeyi sınırlayan konular arasında bulunduğunu bildirmektedir (Huang et al., 2026).

Aylandız Geleneksel Tıpta Kullanılmış mıdır?

Aylandızın özellikle kurutulmuş kabuğu, Çin, Kore ve Hindistan’ın geleneksel tıp uygulamalarında kullanılmıştır.Li ve arkadaşlarının derlemesine göre aylandız kabuğu Çin’de Chunpi adıyla bilinir ve geleneksel uygulamalarda astım, epilepsi, spermatorre, kanama ve bazı göz hastalıkları dahil olmak üzere farklı durumlarda kullanılmıştır (Li et al., 2021).

Çin geleneksel tıbbında aylandız kabuğunun ishal ve diğer bağırsak yakınmalarıyla ilişkili geleneksel kullanımları da bulunmaktadır. Derlemede bu kullanım alanları geleneksel tıp kaynakları ve modern farmakolojik çalışmalar birlikte değerlendirilerek aktarılmıştır (Li et al., 2021).Geleneksel kullanımın bulunması, söz konusu hastalıkların modern klinik tıpta aylandız ile tedavi edilebildiğini göstermez.

Aylandız İshale Karşı Etkili midir?

Aylandızın ishal üzerindeki etkileri hem geleneksel kullanım hem de deneysel araştırmalar açısından incelenmiştir.Rahman ve arkadaşlarının 2019 yılında yayımlanan çalışmasında Ailanthus altissima ham ekstraktı ve fraksiyonları izole tavşan jejunumu ve sıçan trakeası gibi organ banyosu modellerinde değerlendirilmiş; ayrıca farelerde hint yağı ile oluşturulan ishal modelinde ekstraktın etkisi araştırılmıştır.

Çalışmada aylandız ham ekstraktının doza bağlı spazmolitik etkiler gösterdiği ve hint yağıyla oluşturulan deneysel ishal modelinde koruyucu etki oluşturduğu bildirilmiştir. Araştırmada ayrıca damar düz kası ve trombosit agregasyonu üzerindeki etkiler de incelenmiştir (Rahman et al., 2019).

Bu çalışma insanlarda yapılmış bir klinik araştırma değildir.Dolayısıyla aylandız ekstraktının farelerde deneysel ishali azaltması, aylandız kabuğunun insanlarda akut ishal tedavisi olarak kullanılabileceğini göstermez.Özellikle kanlı ishal, yüksek ateş, şiddetli karın ağrısı veya belirgin sıvı kaybı bulunan kişilerde nedenin belirlenmesi ve uygun tıbbi tedavinin uygulanması gerekir.

Aylandız Ülseratif Kolitte Kullanılabilir mi?

Aylandız kabuğunun ülseratif kolit üzerindeki etkisi 2025 yılında yayımlanan bir deneysel çalışmada araştırılmıştır.Ma ve arkadaşları, aylandız kabuğunun kimyasal bileşenlerini UPLC-MS/MS yöntemiyle incelemiş, ardından ağ farmakolojisi analizleri gerçekleştirmiş ve DSS ile oluşturulan ülseratif kolit fare modelinde aylandız kabuğunun etkilerini değerlendirmiştir.

Çalışmada aylandız kabuğu uygulamasının farelerde kolon hasarını ve hastalık aktivite indeksini azalttığı, kilo kaybının toparlanmasını desteklediği ve TNF-α, IL-1β ve IL-6 gibi proinflamatuar belirteçleri düşürdüğü bildirilmiştir. Araştırmacılar PI3K/AKT sinyal yolunun olası mekanizmalardan biri olduğunu belirtmiştir (Ma et al., 2025).

Bu araştırma fareler üzerinde gerçekleştirilmiştir. İnsanlarda ülseratif kolit tedavisinde aylandız kabuğunun etkinliğini gösteren klinik bir çalışma değildir.

Bu nedenle aylandız kabuğunun ülseratif kolit tedavisinde standart ilaçların yerine kullanılması bilimsel olarak desteklenmemektedir.

Aylandız Kansere İyi Gelir mi?

Aylandızın kanser araştırmalarındaki en önemli bileşenlerinden biri ailanthone’dur.Laboratuvar ve hayvan çalışmalarında ailanthone’un farklı tümör modellerinde hücre proliferasyonunu baskıladığı, hücre döngüsünü etkilediği ve çeşitli hücre ölüm mekanizmalarını değiştirdiği bildirilmiştir (Huang et al., 2026).

Aylandızdan elde edilen diğer quassinoidler de antitümör araştırmalarında incelenmiştir. Örneğin Tamura ve arkadaşlarının çalışmasında aylandızdan izole edilen üç yeni quassinoidin Epstein-Barr virüsü erken antijen aktivasyonunu inhibe ettiği bildirilmiştir. Bu deney, kanser tedavisi değil, tümör-promosyon mekanizmalarını araştıran bir hücresel tarama modelidir (Tamura et al., 2003).

Dolayısıyla bu çalışmanın sonucu “aylandız kanseri tedavi eder” şeklinde yorumlanamaz.Günümüzde aylandız kabuğunun veya ailanthone’un insanlarda kanser tedavisi olarak etkinliğini ortaya koyan yeterli klinik kanıt bulunmamaktadır.

Aylandızın Antiinflamatuar Etkisi

Aylandız kabuğu ve içerdiği bileşiklerin inflamasyonla ilişkili biyolojik etkileri deneysel araştırmalarda incelenmiştir.Li ve arkadaşlarının derlemesinde aylandız kabuğunun çeşitli ekstrakt ve bileşenleri için antiinflamatuar aktivite bildiren çalışmalar değerlendirilmiştir (Li et al., 2021).

Ülseratif kolit üzerine 2025 yılında gerçekleştirilen fare çalışmasında da aylandız kabuğunun kolon dokusundaki inflamatuar belirteçleri etkilediği bildirilmiştir (Ma et al., 2025).Bu bulgular aylandızın insanlarda kronik inflamatuar hastalıkların tedavisi için kullanılabileceğini göstermemektedir.

Aylandızın Antiviral ve Antimikrobiyal Özellikleri

Aylandız kabuğu ve bileşenleri çeşitli antimikrobiyal ve antiviral araştırmalarda incelenmiştir.2021 tarihli kapsamlı derlemede aylandız kabuğu ve içerdiği bileşikler için antiviral aktivite dahil olmak üzere çeşitli farmakolojik aktiviteler bildirilmiştir (Li et al., 2021).

Ancak bu bulguların önemli bölümü deneysel modellerden elde edilmiştir. Laboratuvar ortamında bir ekstraktın veya saf bileşiğin mikroorganizma üzerindeki etkisinin gösterilmesi, insanlarda enfeksiyon tedavisinde etkinlik anlamına gelmez.Bu nedenle aylandız ekstraktları antibiyotik veya antiviral ilaçların yerine kullanılabilecek klinik tedaviler değildir.

Aylandız Sıtma Tedavisinde Kullanılır mı?

Aylandızın bazı quassinoidleri Plasmodium falciparum üzerinde in vitro olarak araştırılmıştır.O’Neill ve arkadaşlarının çalışmasında aylandız fidelerinden elde edilen ekstraktlar ve izole edilen quassinoidler, klorokine duyarlı ve klorokine dirençli P. falciparum suşlarına karşı test edilmiştir. Ailanthone ve 6α-tigloyloxychaparrinone laboratuvar ortamında antiplazmodiyal aktivite göstermiştir. Aynı çalışmada ailanthone’un Vero hücrelerinde düşük toksisite gösterdiği bildirilmiştir (O’Neill et al., 2003).Bu sonuçlar aylandızın insanlarda sıtmayı tedavi ettiğini göstermez. Çalışma in vitro düzeydedir.

Aylandız Zehirli midir?

Aylandızın güvenliliği, özellikle içerdiği quassinoidler nedeniyle araştırılmıştır.Aylandız kabuğuna ilişkin 2021 tarihli derlemede, geleneksel kullanımda kabul edilen dozlarda kullanım bilgileri bulunmakla birlikte daha yüksek dozlarda quassinoidlerle ilişkili toksisite bildirildiği belirtilmektedir (Li et al., 2021).

Ailanthone’un kendisiyle yapılan hayvan toksikolojisi çalışmasında da yüksek maruziyetlerin karaciğer ve gastrointestinal sistem başta olmak üzere çeşitli dokularda hasarla ilişkili olduğu gösterilmiştir (Tan et al., 2019).Bu veriler insanlarda belirlenmiş bir güvenli doz bulunduğu anlamına gelmez.Özellikle standart olmayan ev yapımı preparatlarda alınan ailanthone ve diğer bileşiklerin miktarı bilinmediğinden güvenli kullanım miktarı öngörülemez.

Aylandız Kabuğu Çayı İçilir mi?

Aylandız kabuğu geleneksel tıpta kullanılan bir bitkisel materyaldir. Ancak geleneksel preparatların bulunması, evde hazırlanacak aylandız kabuğu çayının güvenli olduğu anlamına gelmez.Aylandız kabuğunda çok sayıda biyolojik aktif bileşik bulunur ve yüksek dozlarda quassinoidlerle ilişkili toksisite bildirilmiştir (Li et al., 2021).

Bu nedenle aylandız kabuğu için internette verilen belirli gramajlardaki çay tariflerinin klinik olarak belirlenmiş güvenli dozlar olduğu söylenemez.Aylandız kabuğunun ev ortamında hazırlanıp düzenli olarak tüketilmesi yerine, tıbbi amaçlı kullanım düşünülüyorsa sağlık profesyoneli değerlendirmesi gerekir.

Aylandız Gebelik ve Emzirme Döneminde Kullanılır mı?

Aylandızın gebelik ve emzirme dönemindeki güvenliliğini ortaya koyan yeterli klinik veri bulunmamaktadır.Bu nedenle gebelik ve emzirme döneminde aylandız kabuğu veya konsantre aylandız preparatlarının doktor önerisi olmadan kullanılması uygun değildir.Çocuklarda kullanım için de yeterli güvenlilik verisi bulunmamaktadır.

Aylandız Polen Alerjisine Neden Olabilir mi?

Aylandız poleni, alerjik duyarlanma açısından da araştırılmıştır.

Samei ve arkadaşlarının 2020 yılında İran’da gerçekleştirdiği çalışmada mevsimsel alerjik rinit veya rinokonjunktivit öyküsü bulunan 125 atopi hastasının 30’unda (%24) aylandız polen ekstraktına karşı pozitif IgE immünreaktivitesi saptanmıştır. Çalışmada aylandız polenindeki 10–70 kDa arasındaki bazı proteinlerin IgE reaktivitesi gösterdiği bildirilmiştir (Samei et al., 2020).

Bu sonuç, genel toplumun %24’ünün aylandız polenine alerjik olduğu anlamına gelmez. Araştırmaya zaten alerjik rinit ve yüksek IgE yanıtı bulunan kişiler alınmıştır.2022 yılında yayımlanan başka bir çalışmada da aylandızın istilacı yayılımı ile atopi hastalarında duyarlanma arasındaki ilişki araştırılmıştır (Prenzel et al., 2022).

Aylandızın Kanıtlanan Faydaları Nelerdir?

Aylandız hakkında bilimsel literatürde çeşitli biyolojik aktiviteler bildirilmiştir. Ancak bunların kanıt düzeyleri aynı değildir.

İshal ve bağırsak hareketleri

Aylandız ekstraktı farelerde oluşturulan deneysel ishal modelinde incelenmiş ve antidiarrheal aktivite bildirilmiştir. Ayrıca izole bağırsak dokusunda spazmolitik etkiler gösterilmiştir (Rahman et al., 2019).

Ülseratif kolit

Aylandız kabuğunun etkisi DSS ile oluşturulan fare ülseratif kolit modelinde araştırılmış ve inflamasyon ile kolon hasarında azalma bildirilmiştir (Ma et al., 2025).

Antitümör aktivite

Ailanthone ve bazı diğer aylandız bileşikleri çeşitli kanser hücreleri ve hayvan modellerinde araştırılmıştır (Huang et al., 2026).

Antiplazmodiyal aktivite

Ailanthone ve bazı quassinoidler P. falciparum üzerinde in vitro aktivite göstermiştir (O’Neill et al., 2003).

Antiinflamatuar aktivite

Aylandız kabuğunun çeşitli bileşenleri deneysel inflamasyon modellerinde araştırılmıştır (Li et al., 2021).

Allelopatik aktivite

Aylandız kök ekstraktlarının farklı bitki türlerinin çimlenmesini ve kök gelişimini baskıladığı gösterilmiştir. Bu özellik aylandızın ekolojik rekabet gücü açısından önem taşır (Heisey, 1990; De Feo et al., 2003).

Bu başlıkların hiçbiri tek başına aylandızın ilgili hastalığı insanlarda tedavi ettiğini göstermez.

Aylandızın Zararları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aylandızla ilgili temel güvenlilik sorunları şunlardır:

• quassinoid içeriği nedeniyle yüksek maruziyette toksisite potansiyeli,
• ailanthone için hayvan çalışmalarında gösterilmiş toksik etkiler,
• ev yapımı preparatlarda aktif madde miktarının standart olmaması,
• gebelik ve emzirme döneminde yeterli güvenlilik verisinin bulunmaması,
• bazı kişilerde aylandız polenine karşı alerjik duyarlanma oluşabilmesi.

Ailanthone’un hayvan toksikolojisi çalışmalarında karaciğer ve gastrointestinal sistem başta olmak üzere çeşitli toksik etkilerle ilişkisi gösterilmiştir (Tan et al., 2019).

Bu nedenle aylandızın “doğal olduğu için zararsız” kabul edilmesi doğru değildir.

Aylandızın Tıbbi Kullanımı İçin Kanıt Düzeyi

Kullanım alanı	Bilimsel bulgu	Kanıt düzeyi
İshal	Farelerde deneysel antidiarrheal etki	Hayvan çalışması
Ülseratif kolit	DSS ile oluşturulan fare modelinde olumlu bulgular	Hayvan çalışması
Kanser	Ailanthone ve diğer bileşiklerde antitümör aktivite	Hücre ve hayvan çalışmaları
Sıtma	P. falciparum üzerinde aktivite	İn vitro
Antiinflamatuar etki	Çeşitli deneysel modeller	Preklinik
Antiviral etki	Çeşitli laboratuvar çalışmaları	Preklinik
Alerjenite	İnsanlarda IgE reaktivitesi gösterilmiş	İnsan gözlemsel/laboratuvar çalışması
Geleneksel kullanım	Çin, Kore ve Hindistan tıbbında tarihsel kullanım	Geleneksel tıp verisi

Bu tablo, aylandızla ilgili araştırmaların önemli bölümünün preklinik düzeyde olduğunu göstermektedir.

Aylandız Hakkında Sık Sorulan Sorular

Aylandız nedir?

Aylandız, bilimsel adı Ailanthus altissima olan, Simaroubaceae familyasına ait yaprak döken bir ağaçtır.

Aylandız ile kokarağaç aynı bitki midir?

Evet. Türkiye’de Ailanthus altissima için aylandız ve kokarağaç adları kullanılmaktadır.

Aylandızın kabuğu ne için kullanılır?

Aylandızın özellikle kurutulmuş kabuğu Çin, Kore ve Hindistan’ın geleneksel tıp uygulamalarında kullanılmıştır. Geleneksel kullanım alanları arasında bağırsak sorunları, ishal, kanama ve bazı diğer rahatsızlıklar bulunmaktadır (Li et al., 2021).

Aylandız kansere iyi gelir mi?

Aylandızın bileşeni ailanthone çeşitli kanser hücreleri ve hayvan modellerinde antitümör aktivite açısından araştırılmıştır. İnsanlarda kanser tedavisi olarak etkinliği klinik olarak kanıtlanmamıştır (Huang et al., 2026).

Aylandız ülseratif kolite iyi gelir mi?

Aylandız kabuğunun ülseratif kolit üzerindeki etkileri fare modelinde araştırılmış ve olumlu deneysel sonuçlar bildirilmiştir. İnsanlarda etkinliğini gösteren klinik çalışma bulunmamaktadır (Ma et al., 2025).

Aylandız ishali keser mi?

Aylandız ekstraktı farelerde oluşturulan deneysel ishal modelinde etkili bulunmuştur. İnsanlarda akut ishal tedavisindeki etkinliği klinik olarak gösterilmemiştir (Rahman et al., 2019).

Aylandız kabuğu çayı içilir mi?

Aylandız kabuğu geleneksel olarak kullanılmış olsa da evde hazırlanan aylandız kabuğu çayının güvenli dozunu belirleyen yeterli klinik veri bulunmamaktadır. Yüksek dozlarda quassinoidlerle ilişkili toksisite bildirilmiştir (Li et al., 2021).

Aylandız zehirli midir?

Aylandızın bazı bileşenleri yüksek maruziyetlerde toksik olabilir. Özellikle ailanthone için hayvan çalışmalarında akut ve tekrarlayan doz toksisitesi gösterilmiştir (Tan et al., 2019).

Aylandız poleni alerji yapar mı?

Aylandız polenine karşı IgE aracılı duyarlanma atopi hastalarında gösterilmiştir. 2020 yılında İran’da yapılan çalışmada araştırmaya alınan 125 atopi hastasının 30’unda (%24) aylandız polen ekstraktına karşı pozitif immünreaktivite saptanmıştır (Samei et al., 2020).

Aylandız istilacı mıdır?

Aylandız birçok bölgede istilacı yabancı tür olarak değerlendirilir. Hızlı büyümesi, kök sürgünleri, rüzgârla yayılan tohumları ve çevresel koşullara toleransı yayılmasını kolaylaştırır (Güney Sarıtaş ve Gürbüz, 2026).Aylandız (Ailanthus altissima), Asya kökenli, hızlı büyüyen ve birçok bölgede istilacı özellik gösteren bir ağaç türüdür. Botanik olarak büyük, yaprak döken bir ağaçtır; bileşik yaprakları, ezildiğinde ortaya çıkan karakteristik kokusu ve kanatlı meyveleriyle tanınır (Flora of China).

Aylandızın özellikle kurutulmuş kabuğu geleneksel tıpta kullanılan bir materyaldir. 2021 tarihli kapsamlı derlemede aylandız kabuğundan yaklaşık 221 kimyasal bileşiğin tanımlandığı ve bunlar arasında quassinoidlerin önemli bir yer tuttuğu bildirilmiştir. Ailanthone, bu bileşikler arasında en fazla araştırılanlardan biridir (Li et al., 2021).

Modern araştırmalar aylandız bileşenlerinin çok çeşitli biyolojik aktivitelerini ortaya koymuştur. Farelerde deneysel ishal ve ülseratif kolit modellerinde etkiler gösterilmiş; ailanthone ve diğer bileşikler farklı kanser modellerinde araştırılmış; bazı quassinoidlerin Plasmodium falciparum üzerindeki aktiviteleri laboratuvar ortamında gösterilmiştir (Rahman et al., 2019; Ma et al., 2025; Huang et al., 2026; O’Neill et al., 2003).

Bununla birlikte bu çalışmaların büyük bölümü klinik araştırma değildir. Aylandızın kanser, ülseratif kolit, ishal veya sıtma gibi hastalıkların insanlarda tedavisi için etkinliği kanıtlanmış değildir.Güvenlilik açısından da dikkat gerekir. Ailanthone ile yapılan hayvan çalışmalarında toksik etkiler gösterilmiş, aylandız kabuğunun yüksek dozlarda quassinoidlerle ilişkili toksisite potansiyeli taşıdığı bildirilmiştir (Tan et al., 2019; Li et al., 2021).

Aylandız poleninin bazı atopi hastalarında IgE aracılı duyarlanma oluşturabildiği de insan çalışmalarında gösterilmiştir (Samei et al., 2020).Sonuç olarak aylandız, geleneksel tıpta kullanılan ve farmakolojik açıdan aktif çok sayıda bileşik içeren bir bitkidir. Bununla birlikte mevcut bilimsel veriler, aylandızın herhangi bir hastalığın insanlarda kanıtlanmış tedavisi olarak kabul edilmesine yetmemektedir.

Kaynaklar

1. De Feo V, De Martino L, Quaranta E, Pizza C. Isolation of phytotoxic compounds from tree-of-heaven (Ailanthus altissima Swingle). Journal of Agricultural and Food Chemistry. 2003;51(5):1177–1180. doi:10.1021/jf020686+.
2. Güney Sarıtaş A, Gürbüz R. Ailanthus altissima (Mill.) Swingle an Invasive Tree Species: Botanical Characteristics, Ecological Effects and Management Strategies. Journal of the Institute of Science and Technology. 2026;16(1):58–71. doi:10.21597/jist.1727373.
3. Heisey RM. Evidence for allelopathy by tree-of-heaven (Ailanthus altissima). Journal of Chemical Ecology. 1990;16(6):2039–2055. doi:10.1007/BF01020515.
4. Huang Y, Chen H, Jiang Y, Meng Z, She C, Miao Z, Fan Y. Ailanthone: A multi-targeting Quassinoid from Ailanthus altissima for broad-spectrum cancer therapy – a comprehensive review of mechanisms, pharmacokinetics, and clinical prospects. Journal of Ethnopharmacology. 2026;355(Pt B):120716. doi:10.1016/j.jep.2025.120716.
5. Li X, Li Y, Ma S, Zhao Q, Wu J, Duan L, Xie Y, Wang S. Traditional uses, phytochemistry, and pharmacology of Ailanthus altissima (Mill.) Swingle bark: A comprehensive review. Journal of Ethnopharmacology. 2021;275:114121. doi:10.1016/j.jep.2021.114121.
6. Li MH, He MJ, Huang MJ, Tang XL, Zhang H. Cytotoxic Quassinoids From the Leaves of Ailanthus altissima. Chemistry & Biodiversity. 2026;23(5). doi:10.1002/cbdv.71308.
7. Ma S, Wang Q, Wang H, Yang Q, Li C, Yu Y, Xie Y, Shi X, Wang S. Investigation of the mechanism of Bark of Ailanthus altissima in the treatment of ulcerative colitis based on network pharmacology and experimental verification. Journal of Ethnopharmacology. 2025;337(Pt 2):118916. doi:10.1016/j.jep.2024.118916.
8. O’Neill MJ, Bray DH, Boardman P, Phillipson JD, Warhurst DC. Antiplasmodial activity of extracts and quassinoids isolated from seedlings of Ailanthus altissima (Simaroubaceae). Phytotherapy Research. 2003. doi:10.1002/ptr.1336.
9. Rahman HMA, Rasool MF, Imran I. Pharmacological Studies Pertaining to Smooth Muscle Relaxant, Platelet Aggregation Inhibitory and Hypotensive Effects of Ailanthus altissima. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2019;2019:1871696. doi:10.1155/2019/1871696.
10. Samei A, Fallahpour M, Bolouri MR, et al. Evaluating the Immunoreactivity of Ailanthus altissima (The Tree of Heaven) Pollen Extract in Atopic Patients. Iranian Journal of Allergy, Asthma and Immunology. 2020;19(2):132–138. doi:10.18502/ijaai.v19i2.2763.
11. Tamura S, Fukamiya N, Okano M, et al. Three new quassinoids, ailantinol E, F, and G, from Ailanthus altissima. Chemical and Pharmaceutical Bulletin. 2003;51(4):385–389. doi:10.1248/cpb.51.385.
12. Tan et al. Preclinical toxicology and toxicokinetic evaluation of ailanthone, a natural product against castration-resistant prostate cancer, in mice. 2019.
13. World Flora Online / Flora of China. Ailanthus altissima (Mill.) Swingle.