Penisilin Alerjisi

Penisilinler, özellikle üst solunum yolu enfeksiyonlarıın tedavisinde önemli rolleri olan yaygın olarak kullanılan antibiyotiklerdir.Penisilin alerjisi yaygın olarak bildirilmektedir, ancak penisilin alerjisi öyküsü olan çoğu hasta, ilaç alerjisi değerlendirmesi sonrasında penisilini tolere edebilmektedir . Penisilin alerjisinin yanlış sınıflandırılması, yetersiz antibiyotik seçimi, geniş spektrumlu antibiyotiklerin artan kullanımı ve antimikrobiyal direnç ve olumsuz sonuçlar riskinin artması gibi klinik sonuçlar doğurmaktadır. 

Penisilin alerjisi tanısı, yaygın çocukluk çağı enfeksiyonlarının alerjiye sebep olduğu veya olabileceği veya alerjiyle karıştırılabileceği çocukluk çağında yaygın olarak eklenir. Ayrıca gerçek alerjisi olanlarda bile %90’dan fazlası 10 yıllık bir süre içinde bu eğilimi kaybedebilmektedir. Penisilin aslında güvenilir bir ilaçtır. Ancak ölümle sonuçlanabilecek alerjik reaksiyonlara sebep olduğu da bilinmektedir. Ancak nüfusun yaklaşık %10’unun penisiline alerjisi olduğu tespit edilmiş olsa da, bu bireylerin %90’ından fazlası aslında alerji değerlendirmesinde negatiftir ve penisilini tolere edebilir. Genel olarak penisilinler birçok enfeksiyon için en güvenli ve en etkili antibiyotiklerdir ve bu nedenle bir hastanın gerçekten penisilin alerjisi olup olmadığını bulmak önemlidir.

Penisilin Alerjisi Belirtileri ve Tedavisi

Penisilin alerjisi , ürtiker, anjiyoödem ve anafilaksi gibi ani IgE aracılı yanıtlardan, makülopapüler döküntüler ve şiddetli kutanöz yan etkiler de dahil olmak üzere gecikmiş T hücre aracılı reaksiyonlara kadar uzanan bir dizi immünolojik reaksiyonu kapsar. Penisilin alerjisi , hastaların yaklaşık %8 ila %10’unu etkileyen en sık bildirilen ilaç alerjisidir . Bununla birlikte, gerçek IgE aracılı aşırı duyarlılığın prevalansı çok daha düşüktür. Doğru tanı için, gerektiğinde deri testi ve dereceli ilaç yüklemeleri gibi uygun testlerle desteklenen dikkatli bir klinik öykü şarttır. Penisiline karşı doğrulanmış IgE aracılı alerjisi olan hastalar arasında bile (örneğin ürtiker), çoğu on yıl sonra penisiline karşı tolerans geliştirecektir . 

Anafilaksi, ürtiker, anjiyoödem ve hırıltı, penisiline karşı IgE aracılı (tip 1) aşırı duyarlılık reaksiyonlarının bazı belirtileridir . Bu belirtilere kusma veya ishal de eşlik edebilir. IgE aracılı reaksiyonlar tipik olarak penisilinin son dozundan sonraki 1 saat içinde ortaya çıkar . Üç gün sonrasına kadar gecikebilir. Yaygın ilaç döküntüsü, penisilin ilaç alerjisinin bir diğer yaygın belirtisidir .

Semptomlar sıklıkla cildi içerir ve şunları içerir:
•    Kurdeşen (ayrıca kaynak veya ürtiker olarak da bilinir, kabarık, kaşıntılı bir döküntü)
•    Anjiyoödem olarak da bilinen şişlik (genellikle yüz çevresinde ve eller ve ayaklar gibi ekstremitelerde görülür)

Bu reaksiyonların tedavisi genellikle bir antihistamin ve bazen oral veya enjekte edilmiş bir kortikosteroid içerir.

Nadir durumlarda, aşağıdakileri içeren anafilaksiyi düşündüren daha ciddi reaksiyonlar ortaya çıkabilir:
•    Dilin, boğazın ve dudakların şişmesi
•    Nefes almada zorluk, öksürük, göğüste sıkışma, hırıltı gibi solunum semptomları
•    Düşük tansiyonun neden olduğu sersemlik, bilinç kaybı

Bu semptomlar Adrenalin/epinefrin ile ve/veya en yakın acil serviste veya Acil Sağlık Hizmetlerini arayarak acil tedavi gerektirir. Ek tedaviler solunum semptomlarını tedavi etmek için albuterol gibi ilaçlar ve damar yoluyla kortikosteroidler verilmesi olabilir.

Penisilin Alerji Tanısı

Penisilin alerjisi, dikkatli bir öykü elde edecek ve cilt testi yapacak bir alerji uzmanı / immünolog tarafından değerlendirilebilir. Bu test, her biri hasta ilaç aldığında kanda bulunan penisilin formlarını taklit eden iki penisilin formunun cilde batırılmasını içerir (her bir penisilin formunun az miktarda derinin hemen altına yerleştirilmesi). Bu testler negatifse, penisilin alerjisinin mevcut olması çok düşük bir ihtimaldir. Çoğu durumda, negatif testten sonra bir doz oral penisilin de verilir ve ardından bir gözlem süresi uygulanır. Reaksiyon yoksa hastanın ciddi bir ani reaksiyon geçirme riski yoktur ve daha sonra penisilinler kullanılabilir. Testin tamamının gerçekleştirilmesi genellikle yaklaşık 2 ila 3 saat sürer.

Penisilin testinin pozitif çıkması durumunda, cilt batması veya intradermal test, ilaca karşı alerjinin varlığını gösteren kırmızı, kabarık bir şişlik oluşturacaktır. Penisilinlerden kaçınılması gerekir ve enfeksiyonları tedavi etmek için farklı bir antibiyotiğe ihtiyaç duyulacaktır. Penisiline ihtiyaç duyulursa ilacın geçici olarak kullanılmasına izin vermek için alerji uzmanı/immünolog gözetiminde duyarsızlaştırma işlemi yapılabilir.

 

Penisilin alerjisi hakkında sık sorulan sorular

1. Penisilin nedir?
Penisilin ilk olarak 1928 yılında Alexander Fleming tarafından keşfedilmiş olup günümüzde de en önemli antibiyotiklerden biri olmaya devam etmektedir. Penisilin antibiyotik ailesi, kimyasal olarak ilişkili 15’in üzerinde ilaç içerir (e.g. penisilin, ampisilin, amoksisilin, amoksisilin-klavulanat, birçok bakteriyel enfeksiyonun tedavisi için ağızdan veya enjeksiyonla verilen metisilin). Dünyada en sık kullanılan antibiyotik sınıflarından biridir.

2. Penisilin alerjisi ne kadar yaygındır?
Hastaların yaklaşık %10’u penisiline karşı alerji bildirmektedir. Bununla birlikte, (%90’dan büyük olan hastaların çoğunluğu gerçekten alerjik olmayabilir. Çoğu insan penisilin alerjisini zamanla kaybeder, hatta anafilaksi gibi ciddi reaksiyon öyküsü olan hastalar bile.

3. Hala penisiline alerjim olup olmadığını nasıl anlarım?
Penisilin alerjisini teşhis etmek için oldukça hassas bir penisilin cilt testi mevcuttur ve penisiline alerjiniz olup olmadığını belirlemek için kullanılabilir. Bir alerji uzmanı / immünolog bu testi yapabilir ve negatifse, alerjinin artık mevcut olmama ihtimali çok yüksektir. Bu antibiyotiğin kullanımının güvenli olduğunu doğrulamak için oral bir penisilin veya amoksisilin dozu da verilebilir.

4. Penisilin alerjisi genetik midir?
Penisilin alerjisinin kalıtımında öngörülebilir bir model yoktur. Bir aile üyesinin penisilin alerjisi veya penisilin ailesindeki ilaçlara alerjisi varsa penisilinden kaçınmanıza gerek yoktur.

5. Penisiline alerjim olduğunu zaten biliyorsam alerji uzmanına/immünoloğa başvurmam gerekir mi?
Penisiline alerjiniz olduğunu düşünseniz bile alerjiler zamanla değişir ve geçmişinizi alerji uzmanınızla tartışmaya değer / alerji geçmişinizi netleştirmeye yardımcı olacak bir değerlendirme önerebilecek immünolog. Penisilin alerjiniz doğrulansa bile, antibiyotik ihtiyacı ortaya çıkarsa alternatif seçenekleri tartışabilirsiniz.

6. Bana amoksisiline alerjim olduğu söylendi, yine de bir alerji uzmanına/immünoloğa gitmem gerekiyor mu?
Amoksisilin, penisilin ile aynı antibiyotik ailesindedir. Alerjistiniz / immünoloğunuz geçmişinizi gözden geçirebilir ve hala amoksisiline alerjiniz olup olmadığını anlamanıza yardımcı olmak için cilt testi yapabilir. Bu cilt testi penisilin cilt testine benzer.

7. Alerji uzmanı/immünologla ziyaretim sırasında neler olacak?
Ziyaretiniz sırasında muhtemelen geçmişinizi ve penisiline karşı önceki reaksiyonunuzu tartışacaksınız. Alerji uzmanı/immünolog daha sonra birkaç farklı penisilin seyreltisi kullanarak cilt testi yapmayı düşünecektir. Cilt testi negatif kalırsa, size oral dozda penisilin veya amoksisilin verilmesi mümkündür. Ancak alerji uzmanı/immünolog, ziyaretinizde cilt testi için kullanmayı planladıkları protokolü sizinle görüşecektir. Gerçek cilt testinin kendisi en yaygın olarak önkolda veya sırtta gerçekleştirilir. Testler cildin delinmesi ve enjekte edilmesiyle yapılır.

8. Cilt testi ağrılı mıdır ve riskleri nelerdir?
Çizilme testi olarak da adlandırılan cilt delme testi, acil alerjiyi kontrol eder ve cilt testinin ilk adımıdır. Deri prick testi genellikle ağrılı değildir. Deri delme testi, cildin yüzeyine nüfuz eden (lancet) iğnelerini kullanır. Kanamayacaktır veya hafif kanama olabilir, anlık rahatsızlıktan daha fazlasını hissetmeyeceksiniz. İntradermal cilt testi, değerlendirmenin ikinci kısmıdır ve cildin içerisine ilacın enjekte edilmesini içerir. Test pozitif çıkarsa, testin yapıldığı bölgede lokal kaşıntıya ve şişlikle birlikte kızarıklığa neden olur. Bu reaksiyonlar genellikle bir saat kadar sürede düzelir. Kurdeşen gibi sistemik reaksiyonlar meydana gelebilir ancak çok nadirdir ve alerji uzmanları/immünologlar bu tür reaksiyonları tedavi etmeye hazırdır.

9. Penisiline alerjim varsa, ancak sadece bir penisilinin işe yarayacağı bir enfeksiyonum varsa, ne yapmalıyım?
Bunun cevabı biraz da yaşadığınız reaksiyonun türüne bağlıdır. Bununla birlikte, geçmişte penisiline alerjiniz olduğunu gösteren cilt testi veya ağız yoluyla tehdit gibi özel testleriniz varsa ve acil tedavi gerektiren bir enfeksiyonunuz varsa, en güvenli yaklaşım duyarsızlaştırma adı verilen bir prosedürün gerçekleştirilmesidir.

Tipik duyarsızlaştırma süreci, penisiline anında reaksiyon gösteren hastalar için mükemmel bir başarıya sahiptir ve her 15-20 dakikada bir oral veya intravenöz olarak çok küçük dozlarda penisilin ilacının 4 saatlik bir süre boyunca uygulanmasını içerir. Bu sürecin sonunda, çoğu hasta penisilin ile güvenli bir şekilde tedavi edilebilir ve tedavi normal dozda verilebilir. Ancak prosedürün etkisi geçicidir ve tedavi bittiğinde, gelecekte tekrar antibiyotiğe ihtiyaç duyulması durumunda tekrar duyarsızlaştırma yapılması gerekecektir. Duyarsızlaştırmadan önce pozitif bir cilt testi yaptırmadığınız sürece, bir alerji uzmanıyla özel testler için görüşmeniz önerilir, çünkü gerçekten alerjiniz olup olmadığı değerlendirilmelidir ve gelecekte duyarsızlaştırmaya gerek kalmadan penisilinleri tolere edebilme ihtimaliniz hala çok yüksektir.

10. Penisiline alerjim varsa diğer ilaçlardan kaçınmam gerekir mi?
Bu büyük ölçüde geçmişinize bağlıdır ve bir alerji uzmanı / immünolog bunu öğrenmenize yardımcı olabilir. Genellikle penisilin ailesindeki tüm ilaçlardan kaçınmanız önerilir (amoksisilin, ampisilin, amoksisilin-klavulanat, dikloksasilin, nafsilin, piperasilin-tazobaktam ve sefalosporin sınıfı ile yakından ilişkilidir. Sefalosporinler penisilinlerin yakın akrabaları olmasına ve beta-laktam halkası adı verilen bir yapıyı paylaşmasına rağmen, penisilinler ve sefalosporinler arasında çapraz reaktivite reaksiyonu riski <5% olarak kalır. Bu nedenle, penisiline karşı gerçek bir alerjiyle bile, sefalosporinleri tolere edebilmeniz için gene de bir şans vardır.

11. Acil durumlar için epinefrin taşımam gerekir mi?
Epinefrin/adrenalin taşımanız gerekip gerekmediğine ilişkin karar, alerji uzmanınız/immünologunuzla özel olarak istişarede bulunulduktan sonra verilmelidir. Genel olarak penisilin alerjisi öyküsü olan hastaların epinefrin/adrenalin taşıması önerilmez.