Anovezikal Nedir? Anüs ve Mesane Arasındaki Anormal Bağlantılar
Anovezikal terimi, anüs veya rektum ile idrar kesesi (mesane) arasındaki anatomik ilişkiyi ifade eden tıbbi bir kavramdır. Günlük klinik uygulamada genellikle “anovezikal fistül” veya daha yaygın kullanılan adıyla “rektovezikal fistül” tanımlamalarında karşımıza çıkar.
Normal anatomide bağırsak sistemi ile idrar sistemi birbirinden tamamen ayrı yapılardır. Dışkı rektum ve anüs yoluyla vücuttan atılırken, idrar mesane ve üretra aracılığıyla boşaltılır. Ancak bazı doğumsal anomaliler, travmalar, enfeksiyonlar veya cerrahi komplikasyonlar sonucunda bu iki sistem arasında anormal bir bağlantı gelişebilir. İşte bu durum anovezikal veya rektovezikal fistül olarak adlandırılır.
Anovezikal Fistül Nedir?
Anovezikal fistül, bağırsak ile mesane arasında oluşan anormal bir kanaldır. Bu kanal nedeniyle bağırsak içeriği veya gaz mesaneye geçebilir. Sonuç olarak idrar sisteminde ciddi enfeksiyonlar ve çeşitli üriner şikâyetler ortaya çıkabilir.
Bu durum doğuştan gelişebileceği gibi sonradan da oluşabilir.
Nedenleri Nelerdir?
Yenidoğan ve çocukluk çağında anovezikal bağlantılar çoğunlukla anorektal malformasyonlar kapsamında değerlendirilir. Özellikle erkek bebeklerde görülen yüksek anorektal malformasyonlarda rektumun mesaneye açıldığı fistüller tanımlanabilir.
Erişkinlerde ise nedenler farklıdır. En sık nedenler arasında:
- Divertikülit
- İnflamatuvar bağırsak hastalıkları
- Pelvik travmalar
- Radyoterapiye bağlı doku hasarı
- Kolorektal cerrahi komplikasyonları
- Pelvik tümörler
yer alır.
Belirtileri Nelerdir?
Bağırsak ve mesane arasında bağlantı oluştuğunda hastalarda oldukça karakteristik belirtiler görülebilir.
En sık karşılaşılan bulgular:
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- İdrarda dışkı bulunması (fekalüri)
- İdrarda hava görülmesi (pnömatüri)
- Kötü kokulu idrar
- Karın veya pelvis ağrısı
- Ateş ve enfeksiyon belirtileri
şeklindedir.
Özellikle idrarda hava görülmesi bağırsak-mesane fistülleri için önemli bir klinik ipucu olarak kabul edilir.
Tanı Nasıl Konulur?
Tanıda ayrıntılı fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri kullanılır.
Değerlendirmede:
- Ultrasonografi
- Bilgisayarlı tomografi (BT)
- Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
- Sistoskopi
- Kolonoskopi
gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Doğumsal anorektal malformasyonlarda ise fistülün yerini belirlemek amacıyla özel kontrastlı incelemeler yapılabilir.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Tedavi fistülün nedeni, büyüklüğü ve hastanın genel durumuna göre planlanır.
Doğuştan gelişen anorektal malformasyonlarda cerrahi düzeltme genellikle temel tedavi yöntemidir. Erişkin hastalarda ise fistülün altında yatan hastalığın tedavi edilmesi ve anormal bağlantının cerrahi olarak kapatılması gerekebilir.
Tedavi edilmediğinde tekrarlayan enfeksiyonlar, böbrek hasarı ve yaşam kalitesinde ciddi bozulmalar gelişebilir.
Anovezikal terimi, anüs veya rektum ile mesane arasındaki ilişkiyi ifade eder ve çoğunlukla bu iki yapı arasında gelişen anormal bağlantıları tanımlamak için kullanılır. Özellikle anorektal malformasyonlar, doğumsal fistüller ve bazı bağırsak hastalıklarıyla ilişkili olan bu durum, erken tanı ve uygun cerrahi tedavi gerektiren önemli bir klinik problemdir.
2