Tiroid adenomları kitle görünümlü olduğundan maligniteleri ile karışabilmektedir. Bu nedenle malignite ve adenom ayrımının vaktinde yapılması gerekir. Gene de tiroid adenomlarının çoğunluğu herhangi bir semptom göstermez ve tesadüfen tespit edilir. Tiroid adenomları kadınlarda daha fazla görülmektedir.
Papiller tiroid karsinomu, tüm tiroid kanserlerinin en sık görülenidir (%80-85). Tiroid kanserleri arasında en iyi huylu olanıdır. Kadınlarda erkeklerden 3 kat fazla görülür. Ortalama 50 yaş civarında görülen bir kanserdir.
Tiroid loblarının içerisinde folliküller bulunmaktadır. Folliküller tiroid dokusunun %90’ını oluştururlar ve tiroidin fonksiyonel birimleridir. Tiroid hormonu üretiminin ana noktasıdırlar. Bu folliküllerin malignitelerine foliküler tiroid kanseri denilmektedir. Foliküler tiroid kanserleri, papiller tiroid kanserleri gibi farklılaşmış tiroid kanserleri grubundandır.
Tiroid kanseri tiroid dokusundan kaynaklanan kanselerdir. Sessiz ve yavaş ilerleyeni olduğu gibi, hızlı ve agresif seyirli olanları da vardır. Tiroid kanserleri tiroid foliküler hücreleri veya C hücreleri kaynaklıdır.
Medüller tiroid kanseri, tiroid bezinin C hücrelerinden köken alan bir tümörüdür. Tüm tiroid kanserlerinin %5-10’u medüller tiroid kanserleridir. Bu kanser türlserinin yaklaşık %75’i rastgele görülürken, %25’ise ailesel gelişim gösterir.
Tiroid foliküler adenomu, tiroid bezinin sık karşılaşılan iyi huylu tümörüdür. Tiroid bezinde sert bir nodül veya mevcut nodülde büyüme veya tiroidit şeklinde tespit edilebilirler. Tiroid nodüllerinin çok az bir kısmı elle hissedilebilirken, çoğunluğu ultrasonografi ile tesadüfen keşfedilir. Bu nodüller genellikle semptom göstermezler.
Hurthle hücreli tiroid karsimonu, tiroid dokusundaki hücelerden birisi olan foliküler hücrelerden kaynaklanan bir kanser türüdür. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Tiroid kanseri riskleri olan baş ve boyun bölgesine radyasyon alma öyküsü, aile öyküsü ve mevcut tiroid hastalıklarının dönüşümü sebepleri arasında sayılabilir.
Tiroidin farklılaşmamış kanserleri ailesinden olan anaplastik tiroid kanseri, tiroid kanserlerinin %2-3’ünü oluşturur. Oldukça agresif ve kötü prognozlu bir kanser türüdür. Hatta dünya çapında en ölümcül kanserlerdendir.
Tirod bezi boyunda trakeanın ön yüzüne yapışık ve simetrik iki lobdan oluşan bir endokrin organdır. Tiroid bezinin her bir lobu lobüllere ayrılmıştır. Bu lobüller folliküllerden oluşmaktadır. Folliküllerin içerisindeki kolloid madde tiroglobulindir. Tiroblobulin, aminoasitlerden oluşan büyük bir glikoproteindir.
Tiroid hormonlarının salgılanması için anahtar rolündeki tirotiropin (TSH) hipofiz bezinden salgılanır. TSH salgılanması hipotalamustan tirotropin releazing hormon (TRH) salgılanmasıyla uyarılır. TSH salgılanması vücudumuzun doğal diurnal ritmine bağlı olarak genellikle gece yarısı ile saat 04:00 arasında pik yapar.
Genellikle yaşlı kadın hastalarda görülen bir hastalıktır. Sıklıkla tiroid hormonlarının yüksekliği ile seyreder ve hipertiroidizmin en sık nedenlerinden birisidir. Ancak bu hastalarda daha önce var olan nodüllerin tiroid hormonlarında artışa sebep olmayarak ilerlediği ve zamanla değişim gösterdiği söylenebilir.
Bazı tiroid hastalıklarının teşisinde raydoaktif iyot (I-123) kullanılır. I-123, 13 saat yarı ömrü olan, x-ışını ve gama fotonları yayan, doku hasar yapmayan bir izotop olarak tarif edilir. I-123 bulunamadığı durumlarda düşük doz I-131 de kullanılabilmektedir. İyot-123 ile birlikte teknesyum kullanılarak radyonüklid görüntüleme de yapılmaktadır.