Anjiyoflorografi (Floresan anjiyografi) Nedir?

Anjiyoflorografi (angiofluorography ya da daha yaygın adıyla fluorescein angiography), damar yapılarının özel bir boya maddesi kullanılarak görüntülenmesini sağlayan tanısal bir inceleme yöntemidir. Özellikle göz hastalıklarında kullanılan bu yöntem, retina ve koroid damarlarının detaylı şekilde değerlendirilmesine yardımcı olur. Kelime kökeni “angio” (damar), “fluoro” (floresan/parlayan madde) ve “grafi” (görüntüleme) sözcüklerinden gelir. Yani anjiyoflorografi, damarların floresan madde yardımıyla görüntülenmesi anlamına gelir. Günümüzde tıp pratiğinde en sık “floressein anjiyografi” adıyla bilinir. (American Academy of Ophthalmology, Mayo Clinic)

Bu işlem sırasında genellikle kola yerleştirilen damar yolundan florescein adı verilen özel bir boya maddesi verilir. Boya kısa süre içinde kan dolaşımına karışarak göz damarlarına ulaşır. Ardından özel filtreli kameralar kullanılarak retina damarlarının seri fotoğrafları çekilir. Floresan madde damarların içinden geçerken damar yapısı, kan akımı ve olası sızıntılar ayrıntılı şekilde görüntülenebilir. Bu sayede çıplak gözle fark edilmesi zor olan birçok damar hastalığı erken dönemde tespit edilebilir.

Anjiyoflorografi özellikle retina hastalıklarının tanısında büyük önem taşır. En sık kullanım alanları:

• Diyabetik retinopati,
• Sarı nokta hastalığı (makula dejenerasyonu),
• Retina damar tıkanıklıkları,
• Retina ödemi,
• Göz içi damar bozuklukları,
• Hipertansiyona bağlı retina değişiklikleri

şeklindedir.

Özellikle diyabet hastalarında retina damarlarında oluşan sızıntılar ve yeni damar oluşumları bu yöntemle ayrıntılı şekilde görülebilir. Bu nedenle göz hastalıklarında en değerli damar görüntüleme yöntemlerinden biri kabul edilir. (National Eye Institute, Cleveland Clinic)

İşlem genellikle kısa sürer ve çoğu kişi tarafından rahat tolere edilir. Ancak boya maddesi verildikten sonra geçici mide bulantısı, sıcaklık hissi veya ciltte hafif sararma görülebilir. İdrarın birkaç saat boyunca parlak sarı veya turuncu renkte olması normal kabul edilir. Nadir durumlarda alerjik reaksiyon gelişebilir. Bu nedenle işlem öncesinde hastanın alerji öyküsü değerlendirilir.

Anjiyoflorografi sayesinde yalnızca damar yapısı değil, damar geçirgenliği de incelenebilir. Özellikle damar sızıntıları, tıkanıklık alanları ve retina beslenme bozuklukları ayrıntılı şekilde analiz edilir. Günümüzde optik koherens tomografi anjiyografi (OCT-A) gibi boyasız yeni teknolojiler gelişmiş olsa da klasik florescein anjiyografi hâlâ birçok retina hastalığında temel tanı yöntemlerinden biri olarak kullanılmaktadır.

Sonuç olarak anjiyoflorografi, özellikle göz damarlarının değerlendirilmesinde kullanılan önemli bir görüntüleme yöntemidir. Retina damarlarının yapısını ve kan akımını ayrıntılı şekilde göstererek birçok göz hastalığının erken tanısına yardımcı olur. Özellikle diyabet ve retina hastalıklarında görme kaybını önlemek açısından büyük önem taşır.