Allojenik Keratoplasti (Allogeneic Keratoplasty) Nedir?
Allojenik keratoplasti, korneanın başka bir insandan (genetik olarak farklı donör/kadavra) alınan sağlıklı kornea dokusuyla değiştirilmesi ameliyatının genel adıdır.
Türkçe tıpta “allokeratoplasti” veya “homolog keratoplasti” olarak da geçer.
Türkçe tıpta “allokeratoplasti” veya “homolog keratoplasti” olarak da geçer.
Kısaca: Donör kornea ile yapılan kornea nakli demektir.Bu, en sık yapılan kornea nakli türüdür (%99’dan fazlası allojeniktir). Otokeratoplasti (kendi korneanızı başka yere kaydırma) çok nadir kullanılır.Allojenik Keratoplasti = Genel Kategori
İçinde birçok alt tür vardır:
|
Türü
|
Amaç
|
Ne Zaman Yapılır?
|
Teknik Adı
|
|---|---|---|---|
|
Optik
|
Görmeyi düzeltmek
|
Keratokonus, distrofi, travma sonrası bulanıklık
|
Penetran / Lameller
|
|
Tedavi Amaçlı (TPK)
|
Enfeksiyonu bitirmek + gözü kurtarmak
|
Dirençli mantar, bakteriyel, Pythium, Acanthamoeba keratiti
|
Terapötik Penetran Keratoplasti
|
|
Tektonik
|
Yapısal bütünlüğü onarmak
|
Perforasyon, descemetocele, erime
|
Tektonik Keratoplasti
|
|
Lameller
|
Sadece belirli katmanları değiştirmek
|
DMEK, DALK, DSAEK
|
Derin Ön / Endotelyal
|
|
Yama Grefti (Patch Graft)
|
Küçük defekti kapatmak
|
Küçük perforasyonlar
|
Yama grefti
|
Allojenik Keratoplasti ile Tedavi Amaçlı Keratoplasti Farkı
- Allojenik keratoplasti = Şemsiye terim (genel isim).
- Tedavi Amaçlı Keratoplasti (TPK) = Bu şemsiyenin altında enfeksiyon için yapılan özel bir alt türdür.
Yani TPK, allojenik keratoplastinin “tedavi edici” versiyonudur. Optik keratoplasti ise “görme düzeltici” versiyonudur.Donör Doku (Allogreft) Nasıl Hazırlanır?
- Göz bankasından alınır
- Kriyopreservasyon, gliserin koruma veya özel sıvılarda saklanır
- Sterilizasyon yapılır (hastalık bulaş riski neredeyse sıfırdır)
- Optik keratoplastide daha kaliteli doku tercih edilir; TPK’de kalite biraz daha esnektir.
Genel Avantajlar
- Görme kaybını geri döndürebilir (başarı %85-95)
- Kornea “bağışıklık ayrıcalıklı” doku olduğu için reddi diğer organ nakillerine göre çok daha azdır
- Modern lameller tekniklerde (DMEK, DALK) dikiş çok az veya hiç olmaz, iyileşme hızlıdır
Riskler
- Greft reddi (%10-20, erken yakalanırsa tedavi edilebilir)
- Enfeksiyon, astigmatizma, yüksek göz içi basıncı
- Özellikle TPK’de komplikasyon riski daha yüksektir (enfeksiyonlu gözde ameliyat yapıldığı için)
Özetle:
Allojenik keratoplasti = Donör kornea ile yapılan her türlü kornea naklinin genel adıdır.
Tedavi Amaçlı Keratoplasti (TPK) ise bunun enfeksiyonu bitirmek için yapılan acil versiyonudur.