Görme Azlığında Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Görme azlığı, göz ve adnekslerini etkileyen hastalıklar nedeniyle ortaya çıkan ve tedaviye rağmen düzelmeyen görme kaybını ifade eder. Ancak görme kaybına neden olan herhangi bir göz hastalığının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Görme azlığına ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Göz Hastalıkları bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmeliğe göre değerlendirme, göz ve adnekslerinin tüm hastalıklarına bağlı tedaviye rağmen düzelmeyen ve görüşü bozan durumlarda, binoküler (her iki gözü açık şekilde yapılan muayene) görme keskinliği esas alınarak yapılmaktadır.
SGK Görme Azlığını Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelik görme azlığını, binoküler görme keskinliği ölçümüne göre üç ayrı düzeyde değerlendirmektedir:
- Ağır düzey çalışma gücü kaybı
- Orta düzey çalışma gücü kaybı
- Hafif düzey çalışma gücü kaybı
Burada esas alınan ölçüm, her iki göz açıkken yapılan görme keskinliği değerlendirmesidir. Tek gözdeki görme düzeyi tek başına değerlendirme ölçütü değildir.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre; Binoküler görme keskinliği 0,1 ve altında olan kişiler, ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik burada göz hastalığının türünü değil, tedavi sonrasında kalan görme düzeyini esas almaktadır.
Görme kaybı hangi göz hastalığından kaynaklanırsa kaynaklansın, tedaviye rağmen düzelmeyen ve binoküler görme keskinliği 0,1 veya daha düşük olan kişiler ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilir.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre; Binoküler görme keskinliği 0,1 üzeri ile 0,16 (0,16 dahil) arasında olan kişiler, orta düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Bu grupta görme kaybı ağır düzey kadar ileri değildir. Ancak görme fonksiyonundaki azalma çalışma gücünü etkileyecek düzeydedir. Değerlendirme yine yalnızca binoküler görme keskinliği esas alınarak yapılmaktadır.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre; Binoküler görme keskinliği 0,16 üzeri ile 0,2 (0,2 dahil) arasında olan kişiler, hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Bu durumda görme kaybı daha hafif düzeydedir. Ancak yönetmelik, tedaviye rağmen düzelmeyen ve belirlenen görme keskinliği sınırları içinde kalan kişileri hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirmektedir.
Göz Hastalığı Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Katarakt, glokom, retina hastalıkları, kornea hastalıkları veya başka herhangi bir göz hastalığının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte esas alınan kriter, göz ve adnekslerinin tüm hastalıklarına bağlı olarak tedaviye rağmen düzelmeyen görme kaybının, binoküler görme keskinliğini hangi düzeye düşürdüğüdür. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporunda yer alan objektif oftalmolojik bulgular doğrultusunda yapılır.
Görme azlığında malullük değerlendirmesi göz hastalığının adına göre değil, tedavi sonrasında kalan binoküler görme keskinliği esas alınarak yapılmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Göz Hastalıkları bölümüne göre;
- 0,1 ve altı binoküler görme keskinliği ağır düzey,
- 0,1 üzeri–0,16 (0,16 dahil) orta düzey,
- 0,16 üzeri–0,2 (0,2 dahil) ise hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Göz Hastalıkları bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, görme keskinliği ölçümleri, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı göz hastalığına sahip kişiler için, görme düzeylerine bağlı olarak farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.