Hipertrofik ve Restriktif Kardiyomiyopatide Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Hipertrofik kardiyomiyopati ve restriktif kardiyomiyopati, kalp kasını etkileyen hastalıklar arasında yer almakla birlikte, bu hastalıkların bulunması tek başına malullük aylığı bağlanacağı anlamına gelmez.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen ölçütleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Hipertrofik ve restriktif kardiyomiyopatilere ilişkin tıbbi değerlendirme kriterleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kardiyoloji bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik bu hastalık grubunda tanının varlığını tek başına yeterli görmemektedir. Değerlendirme yapılırken tanının fizik muayene ve laboratuvar bulgularıyla doğrulanmış olması ve uygun tedaviye rağmen devam eden fonksiyonel kayıp esas alınmaktadır.
SGK Hipertrofik ve Restriktif Kardiyomiyopatileri Nasıl Değerlendiriyor?
Kalp yetmezliği veya koroner arter hastalıklarından farklı olarak, hipertrofik ve restriktif kardiyomiyopatiler için yönetmelikte oldukça sade bir değerlendirme sistemi benimsenmiştir.
Bu hastalık grubunda değerlendirme;
- fizik muayene ve laboratuvar sonuçlarıyla tanının doğrulanması,
- uygun medikal, cerrahi veya invaziv tedavinin uygulanmış olması,
- buna rağmen devam eden NYHA fonksiyonel sınıfı
esas alınarak yapılmaktadır.
Yönetmelikte yalnızca ağır ve orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin kriterler düzenlenmiştir.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına İlişkin Değerlendirme
Yönetmeliğe göre ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilebilmek için;
- fizik muayene ve laboratuvar sonuçlarıyla hipertrofik veya restriktif kardiyomiyopati tanısının konulmuş olması,
- uygun medikal, cerrahi veya invaziv tedaviye rağmen,
- NYHA Evre IV semptomlarının devam etmesi
gerekmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca hastalığın tanısını esas almamaktadır. Tanının objektif tıbbi yöntemlerle doğrulanmış olmasını ve uygun tedavilere rağmen hastanın fonksiyonel kapasitesinin NYHA Evre IV düzeyinde kalmaya devam etmesini birlikte aramaktadır.
Dolayısıyla hipertrofik veya restriktif kardiyomiyopati tanısı bulunan her hasta ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmez.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybına İlişkin Değerlendirme
Orta düzey çalışma gücü kaybı için yönetmelikte tek bir değerlendirme ölçütü yer almaktadır.
Buna göre;
- fizik muayene ve laboratuvar sonuçlarıyla hipertrofik veya restriktif kardiyomiyopati tanısının konulmuş olması,
- uygun medikal, cerrahi veya invaziv tedaviye rağmen,
- NYHA Evre III semptomlarının devam etmesi
birlikte değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Bu düzenleme, hastalığın uygun tedaviye rağmen günlük yaşam ve çalışma kapasitesini belirgin şekilde etkilemeye devam ettiği ancak ağır düzey çalışma gücü kaybı kriterlerini karşılamadığı klinik durumları kapsamaktadır.
Hipertrofik veya Restriktif Kardiyomiyopati Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik İçin Yeterli midir?
Hayır.Yönetmelik, yalnızca hipertrofik veya restriktif kardiyomiyopati tanısını malullük değerlendirmesi için yeterli kabul etmemektedir.
Tanının fizik muayene ve laboratuvar bulgularıyla doğrulanmış olması yanında, uygun medikal, cerrahi veya invaziv tedavi uygulanmasına rağmen yönetmelikte belirtilen NYHA fonksiyonel sınıfı kriterlerinin de karşılanması gerekmektedir.
Bu nedenle aynı tanıya sahip iki kişi, fonksiyonel kapasiteleri ve klinik durumları farklı olduğu için farklı malullük değerlendirmelerine tabi tutulabilir.
Hipertrofik ve restriktif kardiyomiyopatilerde malullük değerlendirmesi, yalnızca hastalık tanısına göre yapılmaz. SGK değerlendirmesinde tanının objektif tıbbi bulgularla doğrulanmış olması, uygun tedavi uygulanmasına rağmen semptomların devam etmesi ve hastanın NYHA fonksiyonel sınıfı birlikte dikkate alınır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kardiyoloji bölümünde bu hastalık grubu için ağır ve orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin kriterler açık şekilde düzenlenmiştir. Nihai değerlendirme ise sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular ile yürürlükteki mevzuat hükümleri esas alınarak yapılır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği ile yazının hazırlandığı tarihte yürürlükte bulunan EK-1 Kardiyoloji hükümleri esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen değerlendirmeler, ilgili mevzuatta düzenlenen tıbbi ölçütlerin okuyucular tarafından daha kolay anlaşılabilmesi amacıyla açıklanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi, gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ve sosyal güvenlik uzmanlarından bilgi alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı hastalığa sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.