Primer Hemofagositik Sendromda Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Primer hemofagositik sendrom veya diğer adıyla Primer Hemofagositik Lenfohistiyositoz (HLH), bağışıklık sisteminin aşırı ve kontrolsüz aktivasyonu sonucu gelişen, yaşamı tehdit edebilen nadir bir immünolojik hastalıktır. Hastalıkta sitokin salınımı artışı nedeniyle ateş, hepatosplenomegali, sitopeniler, karaciğer fonksiyon bozukluğu, koagülasyon bozuklukları ve çoklu organ tutulumu gelişebilir. Primer HLH genellikle çocukluk çağında ortaya çıkmakla birlikte erişkin yaşta da tanı alabilmektedir. Ancak primer hemofagositik sendrom tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Primer hemofagositik sendroma ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriter, uygulanan tedaviye hastalığın yanıt verip vermediğidir.
SGK Primer Hemofagositik Sendromu Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte primer hemofagositik sendrom için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Tedaviye cevap vermeyen primer hemofagositik sendrom.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde primer hemofagositik sendrom için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Yönetmelikte primer hemofagositik sendrom için hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin de herhangi bir kriter yer almamaktadır.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca primer hemofagositik sendrom tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken esas alınan ölçüt, uygulanan tedaviye hastalığın yanıt verip vermediğidir.
Buna göre uygun tedaviye rağmen kontrol altına alınamayan veya tedaviye yanıt vermeyen primer hemofagositik sendrom olguları ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Yönetmelikte tedaviye yanıt veren hastalar için orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin ayrıca bir düzenleme bulunmamaktadır.
Primer Hemofagositik Sendrom Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Primer hemofagositik sendrom tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından tedaviye cevap vermeyen primer hemofagositik sendrom objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme; sağlık kurulu raporu, hematoloji ve immünoloji uzmanlarının değerlendirmeleri, tedavi süreci ve hastanın klinik seyri birlikte dikkate alınarak yapılır.
Primer hemofagositik sendromda malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde temel belirleyici ölçüt hastalığın uygulanan tedaviye yanıt verip vermediğidir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde tedaviye cevap vermeyen primer hemofagositik sendrom ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu; kişinin sağlık kurulu raporu, hematoloji ve ilgili uzmanlık değerlendirmeleri, laboratuvar bulguları, uygulanan tedaviye verilen yanıt, hastalığın klinik seyri ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı primer hemofagositik sendrom tanısına sahip kişiler için hastalığın tedaviye verdiği yanıta ve klinik seyrine bağlı olarak farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.