Behçet Hastalığında Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?

Behçet hastalığı, kronik seyirli, multisistem tutulum gösterebilen inflamatuvar bir hastalıktır. Ancak Behçet hastalığı tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılmaktadır. Behçet hastalığına ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin H. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Romatolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.

Yönetmelikte Behçet hastalığı için çalışma gücü kaybı; arter tutulumu, venöz tutulum, büyük arter anevrizmaları ile göz, pulmoner ve santral sinir sistemi (SSS) tutulumlarının oluşturduğu kalıcı hasarlar dikkate alınarak değerlendirilmektedir.

SGK Behçet Hastalığını Nasıl Değerlendiriyor?

Yönetmelikte Behçet hastalığı için ağır, orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına neden olan durumlar ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar

Aşağıdaki kriterlerden en az birinin sağlanması gerekir:

1. a) Arter tutulumu

En az altı ay süre ile uygun tedaviye rağmen çalışmayı etkileyen, kısa mesafe kladikasyonu olan, iskemik yara, gangren veya trofik bozukluğa yol açan arteriyel tıkanıklık bulunması halinde çalışma gücü kaybı, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan kriterlere göre değerlendirilir.

1. b) Venöz tutulum

Uygun süre ile uygun tedaviye rağmen, hastalık remisyonda iken gelişen vena cava superior ve/veya vena cava inferior sendromu gibi vasküler komplikasyonlarda, çalışma gücü kaybı ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan kriterlere göre değerlendirilir.

1. c) Büyük arter anevrizmaları

Hastalık remisyonda iken, tedavisi mümkün olmayan veya cerrahi ya da girişimsel yöntemlerden fayda görmemiş büyük arter anevrizmaları (aort vb.) bulunması halinde çalışma gücü kaybı, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan kriterlere göre değerlendirilir.

1. d) Göz, pulmoner veya santral sinir sistemi tutulumu

Uygun süre ile uygun tedaviye rağmen, hastalık remisyonda iken göz, pulmoner veya santral sinir sistemi tutulumuna bağlı gelişen kalıcı hasarlar, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan kriterlere göre değerlendirilir.

Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar

Uygun süre ile uygun tedaviye rağmen, hastalık remisyonda iken göz, pulmoner veya santral sinir sistemi tutulumuna bağlı gelişen kalıcı hasarlar, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan orta düzey çalışma gücü kaybına neden olan kriterlere göre değerlendirilir.

Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar

Uygun süre ile uygun tedaviye rağmen, hastalık remisyonda iken göz, pulmoner veya santral sinir sistemi tutulumuna bağlı gelişen kalıcı hasarlar, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan hafif düzey çalışma gücü kaybına neden olan kriterlere göre değerlendirilir.

Bu bent neyi ifade ediyor?

Yönetmelik, Behçet hastalığında yalnızca hastalık tanısını esas almamaktadır.

Çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde;

• en az altı ay uygun tedaviye rağmen devam eden ve çalışmayı etkileyen arter tutulumu,
• uygun tedaviye rağmen hastalık remisyonda iken gelişen vena cava superior veya vena cava inferior sendromu gibi venöz komplikasyonlar,
• tedavisi mümkün olmayan veya cerrahi ya da girişimsel yöntemlerden fayda görmemiş büyük arter anevrizmaları,
• uygun tedaviye rağmen hastalık remisyonda iken gelişen göz, pulmoner veya santral sinir sistemi tutulumlarına bağlı kalıcı hasarlar

esas alınmaktadır. Bu durumlarda çalışma gücü kaybının derecesi, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan kriterlere göre belirlenmektedir.

Behçet Hastalığı Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?

Hayır.Behçet hastalığı tanısı tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.

Yönetmelik; uygun tedaviye rağmen devam eden damar tutulumlarını, büyük arter anevrizmalarını ve hastalık remisyonda iken gelişen göz, pulmoner veya santral sinir sistemi tutulumlarına bağlı kalıcı hasarları esas almaktadır. Nihai değerlendirme, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan kriterlere göre yapılmaktadır.

Behçet hastalığında malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde; uygun tedaviye rağmen devam eden arter ve venöz sistem tutulumu, tedavi edilemeyen veya girişimsel yöntemlerden fayda görmeyen büyük arter anevrizmaları ile hastalık remisyonda iken gelişen göz, pulmoner veya santral sinir sistemi tutulumlarına bağlı kalıcı hasarlar dikkate alınmaktadır. Çalışma gücü kaybının derecesi, ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan kriterlere göre belirlenmektedir.

Önemli Mevzuat Uyarısı

Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin H. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Romatolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde ifade edilmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Behçet hastalığında çalışma gücü kaybı değerlendirilirken arter tutulumu, venöz tutulum, büyük arter anevrizmaları ile göz, pulmoner ve santral sinir sistemi tutulumları bakımından ilgili organ veya vücut sistemine ait hastalık listesinde yer alan kriterler esas alınmaktadır. Bu nedenle malullük değerlendirmesi yalnızca Behçet hastalığına ilişkin bent esas alınarak değil, tutulan organ sistemine ilişkin hükümler birlikte değerlendirilerek yapılmaktadır.

Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.

Her malulen emeklilik başvurusu; kişinin sağlık kurulu raporu, romatoloji uzmanı değerlendirmesi, ilgili organ sistemlerine ait objektif incelemeler ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır.