Diplopide (Çift Görme) Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Diplopi (çift görme), gözlerin aynı hedefe birlikte odaklanamaması sonucu bir cismin iki ayrı görüntü halinde algılanmasıdır. Çift görme farklı göz kası veya sinir hastalıklarına bağlı olarak gelişebilir. Ancak diplopi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Diplopiye ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Göz Hastalıkları bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca çift görmenin bulunmasına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriter; çift görmenin primer pozisyonda kalıcı olması, baş pozisyonu değiştirilerek ortadan kaldırılamaması, tedaviye rağmen düzelmemesi ve göz kası paralizisinin sekel hale gelmiş olmasıdır.
SGK Diplopiyi Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Göz Hastalıkları bölümünde diplopi için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir. Yönetmelikte orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin ayrı bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Değerlendirmede birlikte aranan temel kriterler şunlardır:
- primer pozisyonda kalıcı çift görmenin bulunması,
- baş pozisyonu değiştirilerek diplopinin önlenememesi,
- tedaviye rağmen düzelmemesi,
- göz kası paralizisinin sekel hale gelmiş olması.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Primer pozisyonda kalıcı çift görmeye neden olan, baş pozisyonu ile diplopinin önlenemediği ve tedaviye rağmen düzeltilemeyen sekel halindeki göz kaslarının paralizisi olan kişiler, ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca diplopi yakınmasını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesi yapılabilmesi için;
- çift görmenin primer bakış pozisyonunda bulunması,
- başın farklı pozisyonlara getirilmesiyle ortadan kaldırılamaması,
- uygulanan tedavilere rağmen düzelmemesi,
- göz kası paralizisinin kalıcı (sekel) hale gelmiş olması
birlikte aranmaktadır. Bu şartlardan herhangi birinin bulunmaması halinde yönetmelikte belirtilen ağır düzey kriteri karşılanmış sayılmaz.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde diplopi için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durum düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin ayrı bir kriter yer almamaktadır.
Diplopi Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Diplopi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.Yönetmelikte; çift görmenin primer pozisyonda kalıcı olması, baş pozisyonu ile önlenememesi, tedaviye rağmen düzelmemesi ve göz kası paralizisinin sekel hale gelmiş olması birlikte değerlendirilmektedir. Nihai karar sağlık kurulu raporunda yer alan objektif oftalmolojik bulgular doğrultusunda verilir.
Diplopi nedeniyle yapılan malullük değerlendirmesinde yalnızca hastalık tanısı esas alınmaz. SGK değerlendirmesinde çift görmenin çalışma yaşamını etkileyecek düzeyde kalıcı olması ve yönetmelikte belirtilen objektif kriterlerin birlikte bulunması esas alınmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Göz Hastalıkları bölümünde diplopi için yalnızca primer pozisyonda kalıcı çift görmeye neden olan, baş pozisyonu ile diplopinin önlenemediği ve tedaviye rağmen düzeltilemeyen sekel halindeki göz kası paralizileri ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında düzenlenmiştir.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Göz Hastalıkları bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, oftalmolojik muayene sonuçları, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı diplopi tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.