Larenks Hastalıklarında Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Larenks (gırtlak), solunum yolu açıklığının korunması, ses oluşumu ve yutma sırasında hava yolunun güvenliğinin sağlanmasında görev alan önemli bir organdır. Larenksi etkileyen hastalıklar veya cerrahi işlemler sonrasında kalıcı fonksiyon kayıpları gelişebilir. Ancak larenks hastalığı tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Larenks hastalıklarına ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi hastalığın nedenine göre değil, kalıcı stoma bulunması veya sürekli kanül kullanımını gerektiren kalıcı larenks fonksiyon kaybının varlığına göre yapmaktadır. Bu nedenle hastalığın tümör, travma, enfeksiyon veya başka bir nedene bağlı gelişmiş olması değerlendirme açısından belirleyici değildir.
SGK Larenks Hastalıklarını Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde larenks hastalıkları için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Yönetmelikte orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Etiyolojisine bakılmaksızın kalıcı stoması olan veya sürekli kanül kullanmayı gerektiren larenks hastalıkları, ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca larenks hastalığının varlığını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde esas alınan objektif kriter;
- kalıcı stomanın bulunması veya
- sürekli kanül kullanımının gerekli olmasıdır.
Ayrıca yönetmelikte açıkça belirtildiği üzere bu değerlendirme hastalığın etiyolojisinden bağımsızdır. Başka bir ifadeyle larenks hastalığının tümör, travma veya farklı bir nedenle gelişmiş olması sonucu değiştirmez; belirleyici olan kalıcı stoma veya sürekli kanül gereksinimidir.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde larenks hastalıkları için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durum düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter yer almamaktadır.
Larenks Hastalığı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Larenks hastalığı veya larenks ameliyatı geçirilmiş olması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından aranan objektif kriter; etiyolojisine bakılmaksızın kalıcı stoma bulunması veya sürekli kanül kullanımını gerektiren larenks hastalığının varlığıdır. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporunda yer alan objektif KBB muayene bulguları ve tıbbi kayıtlar doğrultusunda yapılır.
Larenks hastalıklarında malullük değerlendirmesi hastalığın adına göre değil, yönetmelikte tanımlanan kalıcı fonksiyon kaybına göre yapılmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde etiyolojisine bakılmaksızın kalıcı stoması bulunan veya sürekli kanül kullanmayı gerektiren larenks hastalıkları ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında düzenlenmiştir. Bu başlıkta orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin ayrı bir kriter bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, KBB muayene bulguları, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı larenks hastalığına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.