Fankoni Aplastik Anemisi ve Diğer Konjenital Aplastik Anemilerde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemiler, doğuştan kemik iliği yetmezliği ile seyreden kalıtsal hematolojik hastalıklardır. Bu hastalıklarda kemik iliğinin yeterli miktarda kan hücresi üretememesi nedeniyle anemi, lökopeni ve trombositopeni gelişebilir. Hastalığın seyri kişiden kişiye değişmekle birlikte bazı olgularda düzenli kan transfüzyonu veya kök hücre nakli gerekebilir. Ancak Fankoni aplastik anemisi veya diğer konjenital aplastik anemi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemilere ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriter hastanın sık kan transfüzyonu gereksiniminin bulunup bulunmamasıdır.
SGK Fankoni Aplastik Anemisini Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemiler için hem ağır düzey hem de hafif düzey çalışma gücü kaybı kriterleri düzenlenmiştir.
Orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemilerde sık transfüzyon gereksinimi bulunması.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durum hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir:
- Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemilerde sık transfüzyon gereksiniminin bulunmaması.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca Fankoni aplastik anemisi veya diğer konjenital aplastik anemi tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken temel ölçüt;
- hastanın sık kan transfüzyonuna ihtiyaç duyup duymadığıdır.
Yönetmeliğin Bölüm Atıfları kısmında “sık transfüzyon”, iki ayda bir en az bir kez kan transfüzyonu gereksinimi bulunması olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle hastanın transfüzyon sıklığı değerlendirilirken bu ölçüt esas alınmaktadır.
Buna göre;
- iki ayda bir en az bir kez transfüzyon gereksinimi bulunan Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemiler ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında,
- bu sıklıkta transfüzyon gereksinimi bulunmayan olgular ise hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemiler için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Fankoni Aplastik Anemisi Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Fankoni aplastik anemisi veya diğer konjenital aplastik anemi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından sık transfüzyon gereksinimi bulunması, hafif düzey çalışma gücü kaybı açısından ise sık transfüzyon gereksiniminin bulunmaması objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi ve hastanın tedavi süreci dikkate alınarak yapılır.
Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemilerde malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde hastanın düzenli kan transfüzyonu gereksinimi temel belirleyici kriterdir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde;
- Sık transfüzyon gereksinimi bulunan Fankoni aplastik anemisi ve diğer konjenital aplastik anemiler ağır düzey çalışma gücü kaybı,
- Sık transfüzyon gereksinimi bulunmayan olgular ise hafif düzey çalışma gücü kaybı
kapsamında değerlendirilmektedir. Orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporu, hematolojik bulguları, transfüzyon gereksinimi, tedavi süreci ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı Fankoni aplastik anemisi tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.