Aplastik Anemide Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Aplastik anemi, kemik iliğinin kan hücresi üretiminin belirgin şekilde azalması veya tamamen durması sonucu gelişen ciddi bir hematolojik hastalıktır. Hastalığın şiddetine göre eritrosit, lökosit ve trombosit üretimi birlikte etkilenebilir. Tedavi sürecinde immünsüpresif tedavi, kan transfüzyonları veya kök hücre nakli uygulanabilmektedir. Ancak aplastik anemi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Aplastik anemiye ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; hastalığın ağırlığı ve düzenli kan transfüzyonu gereksiniminin bulunup bulunmamasıdır.
SGK Aplastik Anemiyi Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte aplastik anemi için hem ağır düzey hem de hafif düzey çalışma gücü kaybı kriterleri düzenlenmiştir.
Orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Ağır aplastik anemi veya sık transfüzyon gereksinimi bulunması.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durum hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir:
- Ağır olmayan ve sık transfüzyon gereksinimi bulunmayan aplastik anemi.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca aplastik anemi tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken;
- hastalığın ağır aplastik anemi kriterlerini taşıyıp taşımadığı,
- hastanın sık kan transfüzyonuna ihtiyaç duyup duymadığı
esas alınmaktadır.
Hastalık ağır seyrediyor veya sık transfüzyon gerektiriyorsa ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilir. Buna karşılık ağır olmayan ve düzenli transfüzyon ihtiyacı bulunmayan olgular hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde aplastik anemi için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Aplastik Anemi Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Aplastik anemi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından ağır aplastik anemi veya sık transfüzyon gereksinimi, hafif düzey çalışma gücü kaybı açısından ise ağır olmayan ve sık transfüzyon gereksinimi bulunmayan aplastik anemi objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi ve hastanın tedavi süreci dikkate alınarak yapılır.
Aplastik anemide malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde hastalığın klinik ağırlığı ile kan transfüzyonu gereksinimi temel belirleyici kriterlerdir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde;
- Ağır aplastik anemi veya sık transfüzyon gereksinimi bulunan hastalar ağır düzey çalışma gücü kaybı,
- Ağır olmayan ve sık transfüzyon gereksinimi bulunmayan hastalar ise hafif düzey çalışma gücü kaybı
kapsamında değerlendirilmektedir. Orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporu, hematolojik bulguları, tedavi süreci, transfüzyon gereksinimi ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı aplastik anemi tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.