Otoimmün Hemolitik Anemilerde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Otoimmün hemolitik anemiler (OİHA), bağışıklık sisteminin eritrositlere karşı antikor üretmesi sonucunda gelişen hemolitik anemilerdir. Hastalık primer (idiyopatik) olarak görülebileceği gibi sistemik lupus eritematozus, lenfoproliferatif hastalıklar veya bazı enfeksiyonlar gibi farklı hastalıklara sekonder olarak da gelişebilir. Klinik tablo hafif hemolizden yaşamı tehdit eden ağır anemiye kadar değişebilir. Tedavide kortikosteroidler başta olmak üzere immünsüpresif ilaçlar, rituksimab ve uygun hastalarda splenektomi uygulanabilmektedir. Ancak otoimmün hemolitik anemi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Otoimmün hemolitik anemilere ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; standart tedavilere verilen yanıt ve hemoglobin düzeyidir.
SGK Otoimmün Hemolitik Anemileri Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte otoimmün hemolitik anemiler için ağır ve hafif düzey çalışma gücü kaybı kriterleri düzenlenmiştir.
Orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Standart tedavilere dirençli ve hemoglobin (Hb) düzeyi 8 g/dL’nin altında olan ağır otoimmün hemolitik anemiler.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durum hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir:
- Standart tedavi altında hemoglobin (Hb) düzeyi 8–10 g/dL arasında seyreden otoimmün hemolitik anemiler.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca otoimmün hemolitik anemi tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken;
- hastalığın standart tedavilere dirençli olup olmadığı,
- hemoglobin düzeyinin 8 g/dL’nin altında olup olmadığı,
- uygulanan tedavi altında hemoglobin düzeyinin hangi aralıkta seyrettiği
esas alınmaktadır.
Buna göre, standart tedavilere rağmen kontrol altına alınamayan ve hemoglobin düzeyi 8 g/dL’nin altında kalan ağır olgular ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Buna karşılık standart tedavi altında hemoglobin düzeyi 8–10 g/dL arasında seyreden olgular hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında kabul edilmektedir.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde otoimmün hemolitik anemiler için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Otoimmün Hemolitik Anemi Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Otoimmün hemolitik anemi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından standart tedavilere dirençli ve hemoglobin düzeyi 8 g/dL’nin altında olan ağır anemiler, hafif düzey çalışma gücü kaybı açısından ise standart tedavi altında hemoglobin düzeyi 8–10 g/dL arasında seyreden anemiler objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme; sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, laboratuvar bulguları ve tedavi süreci birlikte dikkate alınarak yapılır.
Otoimmün hemolitik anemilerde malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde hastalığın standart tedavilere verdiği yanıt ve hemoglobin düzeyi temel belirleyici kriterlerdir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde;
- Standart tedavilere dirençli ve hemoglobin düzeyi 8 g/dL’nin altında olan ağır otoimmün hemolitik anemiler ağır düzey çalışma gücü kaybı,
- Standart tedavi altında hemoglobin düzeyi 8–10 g/dL arasında seyreden otoimmün hemolitik anemiler ise hafif düzey çalışma gücü kaybı
kapsamında değerlendirilmektedir. Orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporu, hematolojik bulguları, hemoglobin düzeyi, uygulanan tedavilere verdiği yanıt ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı otoimmün hemolitik anemi tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.