Kronik Nötropenilerde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Kronik nötropeniler, kandaki nötrofil sayısının uzun süre düşük seyretmesiyle karakterize hematolojik hastalıklardır. Konjenital, edinsel, otoimmün veya idiyopatik nedenlerle gelişebilir. Nötrofiller bağışıklık sisteminin bakterilere ve mantarlara karşı en önemli savunma hücrelerinden biri olduğundan, ileri derecede nötropenisi bulunan kişilerde tekrarlayan ve ciddi enfeksiyonlar görülebilir. Ancak kronik nötropeni tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Kronik nötropenilere ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca kronik nötropeni tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; mutlak nötrofil sayısı ile tekrarlayan sistemik bakteriyel enfeksiyonların birlikte bulunmasıdır. Her iki şartın aynı anda sağlanması gerekmektedir.
SGK Kronik Nötropenileri Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte kronik nötropeniler için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki iki şartın birlikte bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Tekrarlayan sayımlarda mutlak nötrofil sayısının 500/mm³’ün altında olması, ve
- Altı ay içerisinde en az üç kez geliştiği tespit edilen tekrarlayan sistemik bakteriyel enfeksiyonların bulunması.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde kronik nötropeniler için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Yönetmelikte kronik nötropeniler için hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin de herhangi bir kriter yer almamaktadır.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca kronik nötropeni tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken aşağıdaki iki şartın birlikte bulunması zorunludur:
- Tekrarlayan ölçümlerde mutlak nötrofil sayısının 500/mm³’ün altında olması,
- Altı ay içerisinde en az üç kez geliştiği belgelenen tekrarlayan sistemik bakteriyel enfeksiyonların bulunması.
Bu iki koşuldan yalnızca birinin bulunması ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesi için yeterli değildir. Yönetmelik açık şekilde her iki kriterin birlikte gerçekleşmesini aramaktadır.
Kronik Nötropeni Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Kronik nötropeni tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından mutlak nötrofil sayısının tekrarlayan ölçümlerde 500/mm³’ün altında olması ile altı ay içinde en az üç kez sistemik bakteriyel enfeksiyon geçirilmesi birlikte aranılan objektif değerlendirme ölçütleridir. Nihai değerlendirme; sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, laboratuvar sonuçları ve enfeksiyonlara ilişkin tıbbi kayıtlar dikkate alınarak yapılır.
Kronik nötropenilerde malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde mutlak nötrofil sayısının düzeyi ile tekrarlayan sistemik bakteriyel enfeksiyonların birlikte bulunması temel belirleyici kriterdir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde;
- Tekrarlayan sayımlarda mutlak nötrofil sayısı 500/mm³’ün altında olan ve altı ay içinde en az üç kez sistemik bakteriyel enfeksiyon geçirdiği belgelenen kronik nötropeni hastaları ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu; kişinin sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, seri tam kan sayımı sonuçları, mutlak nötrofil sayıları, enfeksiyonlara ilişkin hastane kayıtları, mikrobiyolojik bulgular ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı kronik nötropeni tanısına sahip kişiler için klinik seyir, nötropeni derecesi ve enfeksiyon sıklığına bağlı olarak farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.