Dil Kaybında Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Dil hastalıkları veya dil dokusunda meydana gelen kayıplar; konuşma, çiğneme, yutma ve ağız fonksiyonlarını farklı derecelerde etkileyebilir. Ancak dil hastalığı veya dil cerrahisi öyküsünün bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Dil hastalıklarına ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi hastalığın nedenine göre değil, oluşan anatomik kaybın derecesine göre yapmaktadır. Bu nedenle dil kaybının hangi hastalık, travma veya tümör nedeniyle geliştiği değerlendirme açısından belirleyici değildir.
SGK Dil Kaybını Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde dil kaybı için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Yönetmelikte orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter yer almamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Etiyolojisine bakılmaksızın dilin en az üçte ikisinin (2/3) alınmış olması, ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik burada dil kaybının nedenini dikkate almamaktadır.
Dil dokusunun;
- kanser,
- travma,
- enfeksiyon,
- doğumsal hastalık,
- başka herhangi bir nedenle
çıkarılmış olması değerlendirmeyi değiştirmez. Esas alınan kriter, dilin en az üçte ikisinin anatomik olarak alınmış olmasıdır.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde dil kaybı için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durum düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Dil Kaybı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Dil hastalığı veya dil ameliyatı geçirilmiş olması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından aranan objektif kriter, etiyolojisine bakılmaksızın dilin en az üçte ikisinin alınmış olmasıdır. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporunda yer alan objektif cerrahi ve klinik bulgular doğrultusunda yapılır.
Dil kaybında malullük değerlendirmesi hastalığın adına göre değil, yönetmelikte tanımlanan anatomik kaybın derecesine göre yapılmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde etiyolojisine bakılmaksızın dilin en az üçte ikisinin alınmış olması ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında düzenlenmiştir. Bu başlık için orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin ayrı bir kriter yer almamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, cerrahi kayıtlar, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı tanıya sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.