Ses Organı Hastalıklarında Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Ses organlarını etkileyen hastalıklar; ses oluşumunu, solunumu ve konuşma fonksiyonlarını farklı derecelerde bozabilir. Ancak ses organlarını ilgilendiren bir hastalığın veya geçirilmiş cerrahinin bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Ses organlarına ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi hastalığın adına göre değil; iki taraflı hastalık bulunması, ağır dispne veya ağır afoni gelişmesi ve bu durumun düzeltilememesi esasına göre yapmaktadır.
SGK Ses Organı Hastalıklarını Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte ses organları için;
- Ağır düzey çalışma gücü kaybı
- Hafif düzey çalışma gücü kaybı
olmak üzere iki ayrı değerlendirme bulunmaktadır.
Bu başlıkta orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter düzenlenmemiştir.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Düzeltilemeyen ağır dispne ile birlikte bulunan iki taraflı ses organı hastalıkları, travmaları ve tümörleri, ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca ses organı hastalığının bulunmasını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesi için;
- hastalık, travma veya tümörün iki taraflı olması,
- ağır dispneye neden olması,
- bu durumun düzeltilememesi
birlikte aranmaktadır. Bu şartlardan herhangi biri bulunmadığında yönetmelikte tanımlanan ağır düzey kriter karşılanmış sayılmaz.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde ses organları için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Ağır afoni ile birlikte bulunan iki taraflı hastalıklar, hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Bu değerlendirmede esas alınan kriter;
- ses organlarını etkileyen hastalığın iki taraflı olması,
- buna ağır afoninin eşlik etmesidir.
Yönetmelik, hafif düzey çalışma gücü kaybı açısından bu iki objektif kriteri esas almaktadır.
Ses Organı Hastalığı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Ses organlarını ilgilendiren bir hastalığın, travmanın veya tümörün bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı için düzeltilemeyen ağır dispne ile birlikte iki taraflı hastalık, hafif düzey çalışma gücü kaybı için ise ağır afoni ile birlikte iki taraflı hastalık objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai karar sağlık kurulu raporunda yer alan KBB muayene bulguları ve ilgili tıbbi belgeler doğrultusunda verilir.
Ses organı hastalıklarında malullük değerlendirmesi hastalığın adına göre değil, yönetmelikte tanımlanan kalıcı fonksiyon kaybına göre yapılmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde;
- Düzeltilemeyen ağır dispne ile birlikte bulunan iki taraflı ses organı hastalıkları, travmaları ve tümörleri ağır düzey çalışma gücü kaybı,
- Ağır afoni ile birlikte bulunan iki taraflı hastalıklar ise hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Bu başlıkta orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, KBB muayene bulguları, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı ses organı hastalığına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.