Komplikasyonlu Sağırlıkta Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Komplikasyonlu sağırlık, ileri derecede işitme kaybına ek olarak denge bozukluğu veya işitme fonksiyonunu ileri düzeyde etkileyen kalıcı durumların birlikte bulunduğu işitme sistemi hastalıklarını ifade eder. Ancak ileri derecede işitme kaybının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Komplikasyonlu sağırlığa ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca işitme kaybına göre yapmamaktadır. İşitme kaybının derecesi, ameliyat ve işitme cihazlarından yarar görüp görmediği, denge bozukluğu bulunup bulunmadığı ve cerrahi olarak takılan işitme sağlayıcı cihaz kullanımı birlikte değerlendirilmektedir.
SGK Komplikasyonlu Sağırlığı Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte komplikasyonlu sağırlık için;
- Ağır düzey çalışma gücü kaybı
- Orta düzey çalışma gücü kaybı
- Hafif düzey çalışma gücü kaybı
olmak üzere üç ayrı değerlendirme basamağı bulunmaktadır.
Değerlendirmede temel olarak;
- işitme kaybının derecesi,
- iki taraflı olup olmadığı,
- ameliyat ve işitme cihazlarıyla düzelip düzelmediği,
- denge bozukluğunun bulunup bulunmadığı,
- cerrahi olarak takılan işitme sağlayıcı cihaz kullanımı
esas alınmaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozuklukları ile birlikte bulunan, ameliyat ve işitme cihazlarıyla düzeltilemeyen, kalıcı iki taraflı çok ileri düzeyde işitme kaybı ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Yönetmelikte çok ileri düzey işitme kaybı;
500, 1000, 2000 ve 4000 Hz saf ses ortalamasına göre 91 dBHL ve üzeri olarak tanımlanmıştır.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Ağır düzey değerlendirme yapılabilmesi için;
- işitme kaybının iki taraflı olması,
- 91 dBHL ve üzerinde bulunması,
- ameliyat ve işitme cihazlarından fayda görülmemesi,
- buna ek olarak yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozukluğunun bulunması
birlikte aranmaktadır.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Ameliyat ve işitme cihazlarıyla düzeltilemeyen, kalıcı iki taraflı çok ileri düzeyde işitme kaybı bulunan kişiler orta düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu grupta da işitme kaybı;
500, 1000, 2000 ve 4000 Hz saf ses ortalamasına göre 91 dBHL ve üzerindedir. Ancak ağır düzeyden farklı olarak yardımcı olmadan ayakta durmayı engelleyen denge bozukluğu şartı bulunmamaktadır.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre;
Cerrahi yöntemle takılan işitme sağlayıcı cihaz kullanan ve cihazsız ölçümde kalıcı iki taraflı ileri veya çok ileri düzey işitme kaybı bulunan kişiler hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu grupta işitme kaybı;
500, 1000, 2000 ve 4000 Hz saf ses ortalamasına göre 71 dBHL ve üzeri olarak tanımlanmıştır.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Bu değerlendirme, cerrahi olarak yerleştirilen işitme sağlayıcı cihaz kullanan kişiler için düzenlenmiştir. Ölçüm, cihazsız yapılan odyolojik değerlendirmeye göre esas alınmaktadır.
İşitme Kaybı Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.İşitme kaybı tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelik; işitme kaybının derecesini, iki taraflı olup olmadığını, ameliyat ve işitme cihazlarından yarar görüp görmediğini, denge bozukluğu bulunup bulunmadığını ve cerrahi işitme cihazı kullanımını birlikte değerlendirmektedir. Nihai karar sağlık kurulu raporunda yer alan objektif odyolojik değerlendirmeler doğrultusunda verilir.
Komplikasyonlu sağırlıkta malullük değerlendirmesi yalnızca işitme kaybının varlığına göre yapılmaz. SGK değerlendirmesinde işitme kaybının derecesi, tedaviye yanıtı, denge fonksiyonları ve cerrahi işitme rehabilitasyonu birlikte dikkate alınmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde komplikasyonlu sağırlık için ağır, orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybı kriterleri ayrı ayrı düzenlenmiştir.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Kulak Burun Boğaz Hastalıkları bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, odyolojik değerlendirme sonuçları, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı işitme kaybına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.