Diamond Blackfan Anemisinde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Diamond Blackfan anemisi (DBA), doğuştan görülen nadir bir kemik iliği yetmezliği sendromudur. Hastalıkta eritrosit üretimi belirgin şekilde azalırken lökosit ve trombosit üretimi çoğu hastada korunur. Tedavide başta kortikosteroidler olmak üzere kan transfüzyonları ve uygun hastalarda hematopoietik kök hücre nakli uygulanabilir. Ancak Diamond Blackfan anemisi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Diamond Blackfan anemisine ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; hastalığın tedaviye verdiği yanıt ve steroid tedavisine bağımlılık durumudur.
SGK Diamond Blackfan Anemisini Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte Diamond Blackfan anemisi için ağır, orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybı kriterleri ayrı ayrı düzenlenmiştir.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Tedavilere yanıt vermeyen Diamond Blackfan anemisi.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durum orta düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir:
- Steroid tedavisine bağımlı Diamond Blackfan anemisi.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durum hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir:
- Steroid tedavisine yanıt veren Diamond Blackfan anemisi.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca Diamond Blackfan anemisi tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken;
- uygulanan tedavilere yanıt alınıp alınmadığı,
- hastanın steroid tedavisine bağımlı olup olmadığı,
- steroid tedavisi ile hastalığın kontrol altına alınıp alınamadığı
esas alınmaktadır.
Tedavilere yanıt vermeyen hastalar ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilirken, hastalığın yalnızca steroid tedavisi ile kontrol altında tutulabildiği olgular orta düzey çalışma gücü kaybı kapsamında kabul edilmektedir. Steroid tedavisine yanıt veren ve hastalığı kontrol altında olan olgular ise hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir.
Diamond Blackfan Anemisi Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Diamond Blackfan anemisi tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte;
- tedavilere yanıt vermeyen olgular ağır düzey,
- steroid tedavisine bağımlı olgular orta düzey,
- steroid tedavisine yanıt veren olgular ise hafif düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi ve hastanın tedavi süreci dikkate alınarak yapılır.
Diamond Blackfan anemisinde malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde tedaviye verilen yanıt ve steroid tedavisine bağımlılık temel belirleyici kriterlerdir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde;
- Tedavilere yanıt vermeyen Diamond Blackfan anemisi ağır düzey çalışma gücü kaybı,
- Steroid tedavisine bağımlı Diamond Blackfan anemisi orta düzey çalışma gücü kaybı,
- Steroid tedavisine yanıt veren Diamond Blackfan anemisi ise hafif düzey çalışma gücü kaybı
kapsamında değerlendirilmektedir.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporu, hematolojik bulguları, tedaviye verdiği yanıt, kullanılan tedaviler ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı Diamond Blackfan anemisi tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.