Miyelodisplastik / Miyeloproliferatif Neoplazilerde (MDS/MPN) Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Miyelodisplastik / miyeloproliferatif neoplaziler (MDS/MPN), hem miyelodisplastik sendromların hem de miyeloproliferatif neoplazilerin özelliklerini birlikte taşıyan nadir hematolojik hastalıklardır. Bu grup içerisinde kronik miyelomonositik lösemi (CMML), atipik kronik miyeloid lösemi (aKML), juvenil miyelomonositik lösemi (JMML), MDS/MPN ring sideroblast ve trombositoz ile tanımlanamayan MDS/MPN yer almaktadır. Hastalık kemik iliğinde kan hücresi üretim bozukluğu ile birlikte anormal hücre çoğalmasının bir arada görüldüğü karmaşık bir klinik tablo oluşturabilir. Ancak bu hastalıklardan birinin tanısını almak tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. MDS/MPN grubuna ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriter, hastalığın tedaviye dirençli ve progresif (ilerleyici) özellik göstermesidir.
SGK Miyelodisplastik / Miyeloproliferatif Neoplazileri Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte bu hastalık grubu için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Tedaviye dirençli progresif hastalık.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde MDS/MPN grubu hastalıklar için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Yönetmelikte MDS/MPN grubu hastalıklar için hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin de herhangi bir kriter yer almamaktadır.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca MDS/MPN grubunda yer alan hastalıklardan birinin tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken esas alınan ölçüt;
- hastalığın uygulanan tedavilere rağmen kontrol altına alınamaması (tedaviye direnç) ve
- ilerleyici (progresif) klinik seyir göstermesidir.
Buna göre yalnızca tedaviye dirençli ve ilerleyici özellik gösteren MDS/MPN hastaları ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Yönetmelikte tedaviye yanıt veren veya stabil seyreden hastalar için orta ya da hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin ayrıca bir düzenleme bulunmamaktadır.
MDS/MPN Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.MDS/MPN grubunda yer alan hastalıklardan birinin tanısını almak tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından tedaviye dirençli progresif hastalık objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme; sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, kemik iliği incelemeleri, laboratuvar bulguları ve hastalığın tedavi süreci birlikte dikkate alınarak yapılır.
Miyelodisplastik / miyeloproliferatif neoplazilerde malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde temel belirleyici kriter hastalığın tedaviye dirençli ve ilerleyici özellik göstermesidir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde tedaviye dirençli progresif MDS/MPN hastalıkları ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu; kişinin sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, kemik iliği biyopsisi ve moleküler incelemeleri, laboratuvar bulguları, hastalığın tedaviye verdiği yanıt, klinik seyri ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı MDS/MPN grubunda yer alan hastalığa sahip kişiler için hastalığın tedaviye verdiği yanıta ve klinik seyrine bağlı olarak farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.