KML Dışı Miyeloproliferatif Neoplazilerde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Kronik miyeloid lösemi (KML) dışı miyeloproliferatif neoplaziler; kemik iliğinde bir veya birden fazla kan hücresi serisinin kontrolsüz çoğalmasıyla seyreden kronik hematolojik kanserlerdir. Bu hastalık grubunda polisitemia vera, esansiyel trombositoz, kronik eozinofilik lösemi, kronik nötrofilik lösemi, mastositoz ve sınıflandırılamayan miyeloproliferatif neoplaziler yer almaktadır. Hastalığın klinik seyri tromboz, kanama, organ büyümeleri, fibrozis gelişimi veya akut lösemiye dönüşüm gibi ciddi komplikasyonlarla seyredebilir. Ancak bu hastalıklardan birinin tanısını almak tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. KML dışı miyeloproliferatif neoplazilere ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; hayatı tehdit eden tromboz veya kanama gelişmesi, hastalığın progresif seyretmesi ya da lösemik dönüşüm göstermesidir.
SGK KML Dışı Miyeloproliferatif Neoplazileri Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte bu hastalık grubu için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumlardan en az birinin bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Hayatı tehdit eden tromboz gelişmesi,
- Hayatı tehdit eden kanama gelişmesi,
- Hastalığın progresif seyretmesi,
- Lösemik dönüşüm göstermesi.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde KML dışı miyeloproliferatif neoplaziler için orta düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Yönetmelikte KML dışı miyeloproliferatif neoplaziler için hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin de herhangi bir kriter yer almamaktadır.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca KML dışı miyeloproliferatif neoplazi tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken;
- hayatı tehdit eden tromboz gelişip gelişmediği,
- hayatı tehdit eden kanama bulunup bulunmadığı,
- hastalığın ilerleyici (progresif) özellik gösterip göstermediği,
- akut lösemiye dönüşüm (lösemik transformasyon) gelişip gelişmediği
esas alınmaktadır.
Buna göre hayatı tehdit eden tromboz veya kanama gelişen, ilerleyici seyir gösteren ya da lösemik dönüşüm gelişen hastalar ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Yönetmelikte daha hafif klinik seyir gösteren hastalar için orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin ayrıca bir düzenleme bulunmamaktadır.
KML Dışı Miyeloproliferatif Neoplazi Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Bu hastalıklardan birinin tanısını almak tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından hayatı tehdit eden tromboz veya kanama gelişmesi, hastalığın progresif seyretmesi veya lösemik dönüşüm göstermesi objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme; sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, laboratuvar bulguları, kemik iliği incelemeleri ve hastalığın klinik seyri birlikte dikkate alınarak yapılır.
KML dışı miyeloproliferatif neoplazilerde malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde hastalığın yaşamı tehdit eden komplikasyonlara yol açması, ilerleyici özellik göstermesi veya lösemik dönüşüm gelişmesi temel belirleyici kriterlerdir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde;
- Hayatı tehdit eden tromboz veya kanamaya neden olan,
- Progresif hastalık gösteren veya
- Lösemik dönüşüm gelişen
KML dışı miyeloproliferatif neoplaziler ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Orta ve hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu; kişinin sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, laboratuvar bulguları, kemik iliği incelemeleri, hastalığın klinik seyri, tromboz veya kanama öyküsü, lösemik dönüşüm olup olmadığı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı KML dışı miyeloproliferatif neoplazi tanısına sahip kişiler için hastalığın klinik seyrine ve gelişen komplikasyonlara bağlı olarak farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.