Malign Monoklonal Gammapatilerde (Plazma Hücre Diskrazileri) Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Malign monoklonal gammapatiler, plazma hücreleri veya monoklonal immünoglobulin üreten lenfoplazmasitik hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla gelişen hematolojik malignitelerdir. Bu hastalık grubu içerisinde en sık görülen hastalık multipl miyelom olmakla birlikte plazma hücreli lösemi ve benzeri plazma hücre diskrazileri de yer almaktadır. Hastalık kemik iliği tutulumu, kemik lezyonları, böbrek yetmezliği, anemi ve enfeksiyon eğilimi gibi ciddi klinik tablolara neden olabilir. Ancak malign monoklonal gammapati tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Malign monoklonal gammapatilere ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca hastalık tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; hastalığın tedaviye verdiği yanıt, remisyon durumu ve hastalığın nüks veya tedaviye direnç göstermesidir.
SGK Malign Monoklonal Gammapatileri Nasıl Değerlendiriyor?
Yönetmelikte malign monoklonal gammapatiler için ağır ve orta düzey çalışma gücü kaybı kriterleri düzenlenmiştir.
Hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Nüks eden ve/veya tedaviye dirençli malign monoklonal gammapatiler.
Orta Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Aşağıdaki durum orta düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir:
- Remisyonda bulunan veya tedavi ile kontrol altında olan malign monoklonal gammapatiler.
Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde malign monoklonal gammapatiler için hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca malign monoklonal gammapati tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Değerlendirme yapılırken;
- hastalığın remisyonda olup olmadığı,
- uygulanan tedavi ile kontrol altına alınıp alınamadığı,
- nüks gelişip gelişmediği,
- tedaviye direnç gösterip göstermediği
esas alınmaktadır.
Buna göre nüks eden veya uygulanan tedavilere rağmen kontrol altına alınamayan (tedaviye dirençli) hastalar ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Buna karşılık remisyonda bulunan veya tedavi ile hastalığı kontrol altında tutulan hastalar orta düzey çalışma gücü kaybı kapsamında kabul edilmektedir. Yönetmelikte hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter yer almamaktadır.
Malign Monoklonal Gammapati Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Malign monoklonal gammapati tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte değerlendirme; hastalığın nüks edip etmediği, tedaviye dirençli olup olmadığı ve remisyon durumuna göre yapılmaktadır. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, kemik iliği bulguları, laboratuvar sonuçları ve tedavi süreci birlikte dikkate alınarak gerçekleştirilir.
Malign monoklonal gammapatilerde malullük değerlendirmesi yalnızca hastalık tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde hastalığın tedaviye yanıtı, remisyon durumu ve nüks gelişip gelişmediği temel belirleyici kriterlerdir.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde;
- Nüks eden ve/veya tedaviye dirençli malign monoklonal gammapatiler ağır düzey çalışma gücü kaybı,
- Remisyonda bulunan veya tedavi ile kontrol altında olan malign monoklonal gammapatiler ise orta düzey çalışma gücü kaybı
kapsamında değerlendirilmektedir. Hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin F. Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Hematolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu; kişinin sağlık kurulu raporu, hematoloji uzmanı değerlendirmesi, kemik iliği incelemeleri, laboratuvar bulguları, uygulanan tedavilere verilen yanıt, remisyon durumu, nüks gelişip gelişmediği ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı malign monoklonal gammapati tanısına sahip kişiler için hastalığın tedaviye verdiği yanıta ve klinik seyrine bağlı olarak farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.