Primeri Bilinmeyen Kanserlerde (CUP) Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Primeri bilinmeyen kanser (Cancer of Unknown Primary – CUP), ayrıntılı klinik değerlendirme, görüntüleme yöntemleri ve patolojik incelemelere rağmen tümörün başladığı primer organın belirlenemediği metastatik malign tümörleri ifade eder. Bu hastalarda tanı çoğu zaman metastatik odaklardan konulmaktadır. Ancak primer kaynağı bilinmeyen malign tümör tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Primeri bilinmeyen malign tümörlere ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca primeri bilinmeyen kanser tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriter; cerrahi, radyoterapi ve antineoplastik tedavilere rağmen ilerleyici metastatik hastalığın bulunmasıdır.
SGK Primeri Bilinmeyen Kanserleri Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde primeri bilinmeyen malign tümörler için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre aşağıdaki durumun bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir:
- Cerrahi, radyoterapi ve antineoplastik tedaviye yanıt vermeyen, ilerleyici hastalık gösteren, boyun lenf nodlarına yayılmış metastatik karsinom veya sarkom.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca primer kaynağı bilinmeyen malign tümör tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde;
- primer odağın uygun incelemelere rağmen belirlenememiş olması,
- metastatik tümörün boyun lenf nodlarına yayılmış olması,
- uygulanan cerrahi, radyoterapi ve antineoplastik tedavilere yanıt vermemesi,
- hastalığın ilerleyici (progresif) seyir göstermesi
esas alınmaktadır. Yönetmelikte belirtilen tüm objektif kriterlerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde primeri bilinmeyen malign tümörler için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durumlar düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Primeri Bilinmeyen Kanser Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Primeri bilinmeyen malign tümör tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından; cerrahi, radyoterapi ve antineoplastik tedavilere yanıt vermeyen, ilerleyici seyreden ve boyun lenf nodlarına metastaz yapmış karsinom veya sarkom objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları ve onkoloji değerlendirmeleri doğrultusunda yapılır.
Primeri bilinmeyen malign tümörlerde malullük değerlendirmesi yalnızca tanıya göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde hastalığın tedavilere verdiği yanıt, progresyon göstermesi ve metastatik yayılımın özellikleri birlikte dikkate alınmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde;
- Cerrahi, radyoterapi ve antineoplastik tedavilere yanıt vermeyen,
- İlerleyici hastalık gösteren,
- Boyun lenf nodlarına yayılmış metastatik karsinom veya sarkomlar
ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Bu başlıkta orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları, onkoloji değerlendirmeleri, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı primeri bilinmeyen kanser tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.