Kalın Bağırsak Kanserlerinde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Kalın bağırsak malign tümörleri; çekumdan başlayarak kolon, rektum ve anal kanalı kapsayan bölgede gelişen kötü huylu tümörleri içerir. Bu grup içerisinde adenokarsinomlar en sık görülürken, anal kanalın skuamöz hücreli karsinomları da ayrı değerlendirme ölçütlerine tabidir. Ancak kalın bağırsak kanseri tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Kalın bağırsak malign tümörlerine ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca kanser tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; tümörün cerrahi olarak çıkarılabilirliği (operabilite/rezektabilite), rekürrens gelişmesi ve metastaz durumudur.
SGK Kalın Bağırsak Kanserlerini Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde kalın bağırsak malign tümörleri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre aşağıdaki kriterlerden en az birinin bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir.
- İnoperabl, anrezektabl veya rekürrens gösteren adenokarsinom.
- Cerrahi sonrası rekürrens gösteren anüsün skuamöz hücreli karsinomu.
- Bölgesel lenf nodlarından daha uzağa metastazı bulunan malign tümör.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca kalın bağırsak kanseri tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde;
- adenokarsinomun inoperabl, anrezektabl veya rekürrens göstermesi,
- anal kanalın skuamöz hücreli karsinomunda cerrahi sonrasında hastalığın tekrar etmesi,
- ya da bölgesel lenf nodlarını aşan uzak metastaz bulunması
esas alınmaktadır. Yönetmelikte belirtilen objektif kriterlerden en az birinin bulunması gerekmektedir.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde kalın bağırsak malign tümörleri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durumlar düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Kalın Bağırsak Kanseri Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Kalın bağırsak kanseri tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından; inoperabl veya anrezektabl adenokarsinom, rekürrens gelişmesi, cerrahi sonrası tekrarlayan anal skuamöz hücreli karsinom veya bölgesel lenf nodlarını aşan metastaz objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları ve onkoloji takip kayıtları doğrultusunda yapılır.
Kalın bağırsak malign tümörlerinde malullük değerlendirmesi yalnızca kanser tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde hastalığın cerrahi olarak çıkarılabilirliği, rekürrens varlığı ve metastaz durumu birlikte dikkate alınmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde;
- İnoperabl, anrezektabl veya rekürrens gösteren adenokarsinomlar,
- Cerrahi sonrası rekürrens gösteren anal kanal skuamöz hücreli karsinomları,
- Bölgesel lenf nodlarından daha uzağa metastaz yapmış kalın bağırsak malign tümörleri
ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Bu başlıkta orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları, onkoloji değerlendirmeleri, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı kalın bağırsak malignitesi tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.