Özefagus ve Mide Kanserlerinde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Özefagus ve mide kanserleri sindirim sisteminin önemli malign hastalıkları arasında yer alır. Hastalığın histopatolojik tipi, yaygınlığı ve uygulanan tedavilere verdiği yanıt klinik seyri belirleyen temel faktörlerdir. Ancak özefagus veya mide kanseri tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Özefagus ve mide malign tümörlerine ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca kanser tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; tümörün cerrahi olarak çıkarılabilirliği (operabilite/rezektabilite), komşu yapılara yayılımı, metastaz durumu ve gastrointestinal stromal tümörlerde (GİST) tedaviye verilen yanıttır.
SGK Özefagus ve Mide Kanserlerini Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde özefagus ve mide malign tümörleri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Özefagus Kanserleri
Ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilen durum:
- Özefagusun karsinomu veya sarkomu (gastrointestinal stromal tümör hariç).
Mide Kanserleri
Aşağıdaki kriterlerden en az birinin bulunması gerekir:
- İnoperabl hastalık,
- Anrezektabl hastalık,
- Komşu yapılara uzanım gösteren hastalık,
- Rekürrens gösteren hastalık,
- Uzak organ veya uzak lenf nodu metastazı bulunması.
Gastrointestinal Stromal Tümör (GİST)
Ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilen durum:
- Antineoplastik tedavilere dirençli veya ilerleyen gastrointestinal stromal tümör.
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca özefagus veya mide kanseri tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde;
- özefagusun karsinom veya sarkomları (GİST hariç),
- mide kanserlerinde hastalığın inoperabl, anrezektabl, komşu yapılara yayılmış, tekrarlamış veya uzak metastaz yapmış olması,
- gastrointestinal stromal tümörlerde ise antineoplastik tedavilere direnç gelişmesi veya hastalığın ilerlemesi
esas alınmaktadır.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde özefagus ve mide malign tümörleri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durumlar düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Özefagus veya Mide Kanseri Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Özefagus veya mide kanseri tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından; özefagusun karsinom veya sarkomları (GİST hariç), ileri evre mide kanserleri ve tedaviye dirençli veya ilerleyen gastrointestinal stromal tümörler esas alınmaktadır. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları ve onkoloji takip kayıtları doğrultusunda yapılır.
Özefagus ve mide malign tümörlerinde malullük değerlendirmesi yalnızca kanser tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde tümörün cerrahi olarak çıkarılabilirliği, komşu organlara yayılımı, metastaz durumu ve tedaviye verdiği yanıt birlikte dikkate alınmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde;
- Özefagusun karsinom ve sarkomları (gastrointestinal stromal tümör hariç),
- İnoperabl, anrezektabl, komşu yapılara uzanımı bulunan, rekürrens gösteren veya uzak metastaz yapmış mide karsinomları ve sarkomları,
- Antineoplastik tedavilere dirençli veya ilerleyen gastrointestinal stromal tümörler
ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Bu başlıkta orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları, onkoloji değerlendirmeleri, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı özefagus veya mide malignitesi tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.