Akciğer Kanserinde Malulen Emeklilik: SGK Başvuruları Hangi Kriterlere Göre Değerlendirir?
Akciğer kanseri, küçük hücreli ve küçük hücreli olmayan olmak üzere iki ana grupta değerlendirilen malign akciğer tümörlerini kapsar. Hastalığın tipi, yaygınlığı ve tedaviye verdiği yanıt prognozu doğrudan etkiler. Ancak akciğer kanseri tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik hakkı sağlamaz.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 25. maddesi uyarınca malullük değerlendirmesi, sigortalının çalışma gücü kaybının yürürlükte bulunan mevzuatta belirlenen kriterleri karşılayıp karşılamadığı esas alınarak yapılır. Akciğer malign tümörlerine ilişkin değerlendirme ölçütleri ise Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde düzenlenmiştir.
Yönetmelik değerlendirmeyi yalnızca akciğer kanseri tanısına göre yapmamaktadır. Esas alınan kriterler; tümörün histopatolojik tipi, cerrahi olarak çıkarılabilirliği (operabilite/rezektabilite), metastaz durumu ve uygulanan antineoplastik tedaviye rağmen hastalığın ilerlemesidir.
SGK Akciğer Kanserini Nasıl Değerlendiriyor?
EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde akciğer kanserleri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybı kriteri düzenlenmiştir.
Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir kriter bulunmamaktadır.
Ağır Düzey Çalışma Gücü Kaybına Neden Olan Durumlar
Yönetmeliğe göre aşağıdaki kriterlerden en az birinin bulunması halinde ağır düzey çalışma gücü kaybı kabul edilmektedir.
1. Küçük hücreli olmayan akciğer karsinomları
Aşağıdaki durumlardan herhangi birinin bulunması yeterlidir:
- İnoperabl hastalık,
- Anrezektabl hastalık,
- Rekürrens gösteren hastalık,
- Hiler lenf nodlarına veya daha uzak bölgelere metastaz bulunması.
2. Küçük hücreli akciğer karsinomu
Aşağıdaki durumlardan en az birinin bulunması gerekir:
- Toraksa sınırlı hastalıkta uygulanan tedavilere rağmen hastalığın ilerlemesi,
- Yaygın evre hastalık bulunması.
3. Superior sulcus karsinomu (Pancoast tümörleri dahil)
- Anrezektabl superior sulcus karsinomu (Pancoast tümörleri dahil).
Bu bent neyi ifade ediyor?
Yönetmelik yalnızca akciğer kanseri tanısını yeterli kabul etmemektedir.
Ağır düzey çalışma gücü kaybı değerlendirmesinde;
- küçük hücreli olmayan akciğer kanserlerinde hastalığın inoperabl veya anrezektabl olması, tekrarlaması ya da hiler lenf nodlarına veya daha uzak bölgelere metastaz yapması,
- küçük hücreli akciğer kanserinde uygulanan tedavilere rağmen toraksa sınırlı hastalığın ilerlemesi veya yaygın evre hastalık bulunması,
- superior sulcus (Pancoast) tümörlerinde ise hastalığın anrezektabl olması
esas alınmaktadır. Yönetmelikte belirtilen objektif kriterlerden en az birinin bulunması gerekmektedir.
Orta veya Hafif Düzey Çalışma Gücü Kaybı Kriteri Var mı?
Hayır.Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nde akciğer kanseri için yalnızca ağır düzey çalışma gücü kaybına neden olan durumlar düzenlenmiştir. Orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.
Akciğer Kanseri Tanısı Tek Başına Malulen Emeklilik Sağlar mı?
Hayır.Akciğer kanseri tanısının bulunması tek başına malulen emeklilik için yeterli değildir.
Yönetmelikte ağır düzey çalışma gücü kaybı açısından; inoperabl veya anrezektabl hastalık, rekürrens, metastaz, tedaviye rağmen ilerleyen küçük hücreli akciğer kanseri veya yaygın evre hastalık ile anrezektabl Pancoast tümörleri objektif değerlendirme ölçütü olarak kabul edilmektedir. Nihai değerlendirme sağlık kurulu raporu, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları ve onkoloji takip kayıtları doğrultusunda yapılır.
Akciğer kanserinde malullük değerlendirmesi yalnızca kanser tanısına göre yapılmamaktadır. SGK değerlendirmesinde tümörün histolojik tipi, cerrahi olarak çıkarılabilirliği, metastaz durumu ve uygulanan tedavilere verdiği yanıt birlikte dikkate alınmaktadır.
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde;
- İnoperabl, anrezektabl, rekürrens gösteren veya hiler lenf nodlarına ya da daha uzak bölgelere metastaz yapmış küçük hücreli olmayan akciğer karsinomları,
- Toraksa sınırlı hastalıkta tedaviye rağmen ilerleyen veya yaygın evrede bulunan küçük hücreli akciğer karsinomları,
- Anrezektabl superior sulcus karsinomları (Pancoast tümörleri dahil)
ağır düzey çalışma gücü kaybı kapsamında değerlendirilmektedir. Bu başlıkta orta veya hafif düzey çalışma gücü kaybına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Önemli Mevzuat Uyarısı
Bu yazı, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği’nin EK-1 Onkolojik Hastalıklar bölümünde yer alan hükümler esas alınarak hazırlanmıştır. Yazıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuatta düzenlenen değerlendirme ölçütlerinin daha anlaşılır şekilde açıklanması amacıyla hazırlanmıştır.
Malullük değerlendirme kriterleri, sağlık kurulu uygulamaları ve ilgili mevzuat zaman içerisinde değiştirilebilir. Bu nedenle malulen emeklilik başvurusu yapılmadan önce yürürlükte bulunan güncel mevzuatın incelenmesi ve gerektiğinde SGK’dan veya konusunda uzman hukukçu ile sosyal güvenlik uzmanlarından görüş alınması önemlidir.
Her malulen emeklilik başvurusu, kişinin sağlık kurulu raporunda yer alan objektif tıbbi bulgular, patoloji sonuçları, görüntüleme bulguları, onkoloji değerlendirmeleri, çalışma gücü kaybı ve 5510 sayılı Kanun’da öngörülen diğer yasal şartlar birlikte değerlendirilerek sonuçlandırılır. Bu nedenle aynı akciğer kanseri tanısına sahip kişiler için farklı değerlendirme sonuçları ortaya çıkabilir.